Aanslagen, complotten en samenzweringen zijn van alle tijden. In de rubriek ‘Historische Aanslag’ licht IsGeschiedenis iedere week een aanslag uit op een spraakmakende persoon uit de geschiedenis van de afgelopen eeuwen.

Aanslag op president Abraham Lincoln

       17 september
'Scene aan het sterfbed van president Abraham Lincoln' in het tijdschrift Harper's Weekly, 6 mei 1865

Al dagenlang wordt de Amerikaanse president Abraham Lincoln geplaagd door een droom over zijn eigen dood. Toch besluit hij op 14 april 1865 zonder extra bewaking een voorstelling bij te wonen in het Ford’s Theatre in Washington D.C. Daar wordt hij vervolgens neergeschoten door acteur John Wilkes Booth, die hiermee hoopt een nederlaag van het Zuiden in de Amerikaanse Burgeroorlog te voorkomen. Lees verder

Share

Moord op keizer Commodus

    10 september
Commodus (Foto: Giovanni Dall'Orto)

Commodus is één van de minst geliefde keizers uit de geschiedenis. Zijn regeerperiode werd door de bekende historicus Edward Gibbon (1737-1794) aangemerkt als het begin van het verval van het Romeinse Rijk en de Griekse historicus Cassius Dio (155-229) zag het Romeinse Rijk onder Commodus’ regime veranderen ‘van een gouden koninkrijk naar één van roest en ijzer’. Commodus werd dan ook op 31-jarige leeftijd vermoord. Lees verder

Share

Bonifatius: 754 vermoord bij Dokkum

    3 september
Bonifatius: 754 vermoord bij Dokkum

Op ongeveer 80-jarige leeftijd reist Bonifatius naar Utrecht, om zich opnieuw aan de zending onder de Friezen te wijden. Maar de missie liep niet als gepland. Op 5 juni 754 werd hij op weg naar een doopfeest in Dokkum overvallen. Hij probeerde zich nog te verdedigen door met een boek de zwaardslagen op te vangen, maar dat mocht niet baten.   Lees verder

Share

Aanslag op Paus Johannes Paulus II

    27 augustus
De Turk Mehmet Ali Agca wordt in Rome door de politie weggeleid, 13 mei 1981 (bron Nationaal Archief / gahetna.nl)

Al maanden van tevoren kondigde activist Mehmet Ali Ağca zijn moordplannen op de Paus aan in een Turkse krant. Toch slaagt hij erin naar Italië af te reizen, een wapen te bemachtigen en het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad te betreden. Daar opent hij vervolgens het vuur op Paus Johannes Paulus II, die op dat moment voor enkele tienduizenden toeschouwers een publieke audiëntie houdt. Lees verder

Share

Aanslag op de Mexicaanse bandiet Pancho Villa

    20 augustus
Pancho Villa, gefotografeerd voor een rebellenkamp (1910-1915)

“Laat het niet zo eindigen, zeg ze dat ik iets gezegd heb.” Volgens de overlevering waren dit de laatste woorden van Pancho Villa, de beruchte Mexicaanse bandiet en revolutionair. Op jonge leeftijd sloot hij zich aan bij de Mexicaanse revolutie, waarmee hij grote overwinningen behaalde, maar ook belangrijke vijanden maakte. Pancho Villa moest daarom voortdurend vrezen voor zijn leven. Lees verder

Share

Staatsgreep tegen Engelbert Dollfuss

    13 augustus
De kleine Engelbert Dollfuss (midden) geflankeerd door president Wilhlem Miklas (rechts) en Kunschak, 1932

Aanvankelijk kreeg Engelbert Dollfuss de schertsende bijnaam Millimetternich – een samenvoeging van millimeter en de beroemde Oostenrijker Klemens von Metternich – vanwege zijn weinig imposante postuur van slechts 1 meter 53. De Oostenrijker bleek echter wel een groot politicus te zijn en trok al snel alle macht naar zich toe. Met zijn sterk nationalistische denkbeelden maakte Dollfuss echter één zeer gevaarlijke vijand: Adolf Hitler. Lees verder

Share

Moordpogingen op Otto von Bismarck

    6 augustus
von Bismarck op zijn sterfbed. Bron: Nationaal Archief.

Otto von Bismarck was een Pruisische staatsman die een belangrijke rol speelde in de eenwording van Duitsland. Als minister-president in dienst van de Pruisische koning Wilhelm I, voerde Bismarck een aantal oorlogen waarmee Pruisen dominant werd over Frankrijk en Oostenrijk. Niet iedereen was tevreden met de politiek van Bismarck. Tweemaal probeerden belagers Bismarck te doden, maar de staatsman overleefde beide pogingen. Lees verder

Share

Aanslagen op koningin Victoria van Engeland in haar rijtuig

    30 juli
De aanslag in 1840.

De Britse koningin Victoria (1819-1901) was tijdens haar zeer lange regeringsperiode meermalen het doel van aanslagen terwijl ze in haar rijtuig door Londen reed. Er werd met geweren op haar geschoten en ze werd zelfs eens belaagd met een wandelstok.Ze werd echter altijd gered door haar man prins Albert of haar vermeende minnaar, John Brown. Hierdoor liep ze slechts eenmaal lichamelijk letsel op. Lees verder

Share

Aanslag op keizer Constantijn

       23 juli
'Keizer Maximianus verschijnt bij zijn slachtoffer' door E. Liska, 1888

Na twintig jaar keizer te zijn geweest wordt Maximianus in 305 gedwongen om af te treden. De oude man vindt het echter veel te moeilijk om zijn positie op te geven. Al snel begint hij daarom met het plotten van een machtsovername, waar uiteindelijk onder meer zijn zoon Maxentius, zijn dochter Fausta en zijn schoonzoon Constantijn het slachtoffer van worden. Lees verder

Share

Reeks aanslagen op Lodewijk Filips I van Frankrijk

       16 juli
Reeks aanslagen op Lodewijk Filips I van Frankrijk

Als zogenaamde ‘burgerkoning’ van Frankrijk was Lodewijk Filips (1773-1850) bij een groot deel van de Franse bevolking populair.  Tijdens zijn bewind groeide het verzet tegen zijn heerschappij echter gestaag en er werden tientallen aanslagen op zijn leven gepleegd, die hij allemaal overleefde. Lees verder

Share

Mislukte aanslag op Johan de Witt

Mislukte aanslag op Johan de Witt

Op 20 augustus 1672 werden de broers Johan en Cornelis de Witt door een woedende mensenmassa in Den Haag vermoord. Het was niet de eerste keer dat de broers voor hun leven moesten vrezen. Twee maanden eerder, op 21 juni, werd al een aanslag op Johan de Witt gepleegd. Lees verder

Share

Aanslag op keizer Napoleon III

'De aanslag van Felice Orsini op Napoleon III' door H. Vittori Romano (1862)

Tijdens zijn jeugd raakt Napoleon III betrokken bij de Italiaanse ‘Risorgimento’ en neemt hij zelfs deel aan een complot tegen de Paus. Later zweert hij de revolutionaire zaak echter af en keert hij zich, als president van Frankrijk, zelfs tegen de Italiaanse eenheidsstrijders. Door dit ‘verraad’ besluit een van hen, de Italiaan Felice Orsini, een aanslag op het leven van Napoleon te plegen. Lees verder

Share

Aanslag op Publius Clodius Pulcher

       25 juni
Via Appia, de weg waarop Clodius in een hinderlaag werd gelokt. Bron: Nationaal Archief.

Publius Clodius Pulcher was een Romeinse senator, die regelmatig geweld gebruikte om zijn politieke doeleinden te bereiken. Hij vormde een klein leger van criminelen, dat hij inzette om andere politici en stemmers te intimideren. Daarop vormde de senator Titus Annius Milo ook een bende van gewapende schurken. Deze groep lokte Clodius op 18 januari 52 voor Christus in een hinderlaag en vermoordde hem. Lees verder

Share

Aanslag op homorechtenactivist Harvey Milk

       18 juni
Aanslag op homorechtenactivist Harvey Milk

Harvey Milk was de eerste openlijk homoseksuele politicus in Californië en als zodanig een voorvechter van homorechten in de jaren ’70. Door zijn vooruitstrevende manier van politiek bedrijven creëerde hij echter ook vijanden. De politicus stond symbool voor een stroom van politieke, ideologische en sociale veranderingen die niet iedereen graag zag komen. Vooral zijn rivaal Dan White zag Milk als een bedreiging. Lees verder

Share

Aanslag op tsaar Peter III van Rusland

       11 juni
Peter en Catharina in 1745

Een ongelukkig huwelijk, kritiek op zijn bewind en een vrouw die uit was op zijn macht. Het zijn enkele redenen voor de aanslag in 1762 op tsaar Peter III van Rusland. Mede door de aanslag zou hij het ambt van tsaar maar 6 maanden vervullen. Lees verder

Share

Beschietingen en bomaanslagen op keizer Wilhelm I

'Proclamatie van Wilhelm I tot Duits keizer' door Anton von Werner, 1885

Na jarenlange onrust brak er in 1848 in Duitsland een liberale revolutie uit. De zeer conservatieve Wilhelm I, op dat moment kroonprins van Pruisen, besloot deze opstand hardhandig neer te slaan. Dit maakte hem uiterst impopulair onder het Duitse volk, dat hem spottend de ‘Kartätschenprinz’ (‘kartetsenprins’) noemde. Toen Wilhelm I in 1861 vervolgens koning van Pruisen werd, moest hij voortdurend vrezen voor zijn leven. Lees verder

Share