IsGeschiedenis http://www.isgeschiedenis.nl De geschiedenis ontdekken? ma, 16 jan 2017 16:13:10 +0000 nl hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.7 De Commodore 64: ‘s werelds bestverkochte computer http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/commodore-64-s-werelds-bestverkochte-computer/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/commodore-64-s-werelds-bestverkochte-computer/#respond Mon, 16 Jan 2017 16:13:10 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=77601 In de themamaand nostalgie blikken we ook terug op gebruiksvoorwerpen uit het verleden. Ondanks zijn ogenschijnlijk saaie uiterlijk, was de Commodore 64 enorm populair. Deze 8 bit homecomputer staat in het Guinness Book of Records als de bestverkochte computer ooit. In totaal zijn er wereldwijd tot wel 17 miljoen exemplaren van over de toonbank gegaan.... Lees verder

Het bericht De Commodore 64: ‘s werelds bestverkochte computer verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
In de themamaand nostalgie blikken we ook terug op gebruiksvoorwerpen uit het verleden. Ondanks zijn ogenschijnlijk saaie uiterlijk, was de Commodore 64 enorm populair. Deze 8 bit homecomputer staat in het Guinness Book of Records als de bestverkochte computer ooit. In totaal zijn er wereldwijd tot wel 17 miljoen exemplaren van over de toonbank gegaan. Veel mensen zullen zich de Commodore 64 nog herinneren door de vele, nog altijd beroemde spellen die erop gespeeld konden worden.

De Commodore 64

De Commodore 64 kwam op de markt in 1982. De homecomputer was in feite een dik toetsenbord. Het computergedeelte bevond zich onder de toetsen. Om beeld te krijgen moest de Commodore, net als huidige consoles, aangesloten worden op een televisie. De 64 in de naam stond voor het werkgeheugen van de Commodore. Het is vandaag de dag bijna niet meer voor te stellen, maar het werkgeheugen van deze computer was 64 kilobytes.

Concurrenten van de Commodore 64

De C64 was niet de enige homecomputer. Er waren ten minste twee belangrijke concurrenten op de markt. Dit waren de Atari 800 en de Apple II. Door zijn lagere prijs wist de C64 zich echter een groot marktsegment toe te eigenen. Ook specialiseerde de C64 zich voor een groot deel in de gamemarkt: in 1985 was tussen de zestig en zeventig procent van de software voor de C64 spellen. Tegen 1985 was de prijs voor de C64 gedaald tot slechts $149. De productieprijs van de C64 oversteeg de $50 echter nooit: er was nog altijd een aanzienlijke winstmarge.

Bekende spellen op de homecomputer

De Commodore 64 kon voor zowel serieus gebruik als voor vermaak ingezet worden. Zijn bekendheid heeft de computer vooral te danken aan de mogelijkheden tot het spelen van games. Zo kon bijvoorbeeld Pacman, tot dan toe een spel dat in arcadehallen gespeeld werd, met dank aan de Commodore 64 voor het eerst vanuit huis gespeeld worden. Andere zeer bekende spellen die op de Commodore 64 gespeeld konden worden waren bijvoorbeeld Last Ninja, Paradroid en Impossible Mission.

Halverwege de jaren 90 ging Commodore failliet. Een leuk feitje: de Commodore 64 kan met tussenkomst van een emulator worden nagebootst in moderne computersystemen. Zo kunnen mensen die de goede oude tijd van de C64 missen de spellen uit hun jeugd alsnog herbeleven.

Het bericht De Commodore 64: ‘s werelds bestverkochte computer verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/commodore-64-s-werelds-bestverkochte-computer/feed/ 0
De eilanden in de Rode Zee: Egyptisch of Saoedisch? http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/eilanden-rode-zee-egyptisch-saoedisch/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/eilanden-rode-zee-egyptisch-saoedisch/#respond Mon, 16 Jan 2017 15:21:10 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=77598 Op 16 januari 2017 besloot een Egyptische rechter dat de eilanden Tiran en Sanafir niet teruggegeven zullen worden aan Saoudi-Arabië. De eilanden Tiran en Sanafir zijn beiden onbewoond, maar liggen op een strategisch belangrijke locatie in de Rode Zee. Waar komt deze beslissing van de Egyptische rechtbank vandaan? Belangrijke scheepvaartroutes op de Rode Zee De... Lees verder

Het bericht De eilanden in de Rode Zee: Egyptisch of Saoedisch? verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Op 16 januari 2017 besloot een Egyptische rechter dat de eilanden Tiran en Sanafir niet teruggegeven zullen worden aan Saoudi-Arabië. De eilanden Tiran en Sanafir zijn beiden onbewoond, maar liggen op een strategisch belangrijke locatie in de Rode Zee. Waar komt deze beslissing van de Egyptische rechtbank vandaan?

Belangrijke scheepvaartroutes op de Rode Zee

De situatie rondom de eilanden Tiran en Sanafir is behoorlijk complex. Verschillende partijen hebben belang bij de eilanden vanwege hun strategische locatie: De eilanden liggen vlak voor de Egyptische kust bij Sharm el Sjeik, maar vormen ook de toegang tot de Golf van Akaba. Wie deze eilanden bezit, beheerst daarmee ook de toegang tot de Israelische kust bij Eilat en belangrijke scheepvaartroutes op de Rode Zee. Dit is precies de reden dat er al lang onenigheid is over de eilanden.

Beschermen tegen Israël

Volgens Egypte worden de eilanden al door hen ‘bezet’ sinds 1906. Dit gebeurde destijds omdat de grenzen tussen Egypte en het Osmaanse Rijk aan verandering onderhevig waren. Het gebied valt nu al zo lang onder Egypte, dat het een deel van het land is geworden. Dit werd ook zo afgesproken tussen Saoudi-Arabië en Egypte. In 1950 vroeg Saoudi-Arabië aan Egypte om de eilanden te beschermen tegen Israël, omdat zij zelf over te weinig militaire macht beschikten.

De Zesdaagse Oorlog in de Rode Zee

Het conflict over de eilanden speelt voornamelijk tussen Israël en Egypte, niet tussen Saoudi-Arabië en Egypte. Israël is voor haar overzeese handel voor een groot deel afhankelijk van de toegang tot de Rode Zee. Dit was dan ook de casus belli voor Israël in 1967: Egypte sloot toen de Rode Zee af voor Israëlische schepen. Wat hierop volgde was de Zesdaagse Oorlog, waarna de eilanden tot 1982 bezet werden door Israël. Hierna werden de eilanden teruggegeven aan Egypte.

Toch Egyptische eilanden

In 2016 besloot de Egyptische regering van president al-Sisi dat de eilanden in de territoriale wateren van Saoudi-Arabië liggen. Dit besluit werd de regering niet in dank afgenomen en heeft geleid tot grote protesten. De president wordt ervan beschuldigd Egyptisch land te verkopen. Volgens de rechter heeft de regering niet voldoende aan kunnen tonen dat deze eilanden in

Het bericht De eilanden in de Rode Zee: Egyptisch of Saoedisch? verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/eilanden-rode-zee-egyptisch-saoedisch/feed/ 0
Keizer Caracalla en het edict van Caracalla http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/keizer-caracalla-en-edict-caracalla/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/keizer-caracalla-en-edict-caracalla/#respond Fri, 13 Jan 2017 16:04:12 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=77587 In het jaar 212 n.Chr. kwam keizer Caracalla met een belangrijk edict, dat het Romeinse Rijk sterk zou veranderen: alle ‘vrije mannen’ in het rijk werden tot burgers verheven. Tot dat jaar was het Romeins burgerschap voornamelijk gereserveerd voor mensen afkomstig uit Italië.  Een korte geschiedenis van keizer Caracalla en zijn edict. Het imago van... Lees verder

Het bericht Keizer Caracalla en het edict van Caracalla verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
In het jaar 212 n.Chr. kwam keizer Caracalla met een belangrijk edict, dat het Romeinse Rijk sterk zou veranderen: alle ‘vrije mannen’ in het rijk werden tot burgers verheven. Tot dat jaar was het Romeins burgerschap voornamelijk gereserveerd voor mensen afkomstig uit Italië.  Een korte geschiedenis van keizer Caracalla en zijn edict.

Het imago van keizer Caracalla

Keizer Caracalla werd geboren als Marcus Aurelius Severus Antoninus Augustus in het jaar 188 n.Chr. Vanaf het jaar 198 regeerde hij samen met zijn vader, Septimus Severus. Deze overleed in 211, waarna Caracalla alleen door regeerde.

Caracalla is de geschiedenis in gegaan als een van de slechtste Romeinse keizers ooit. Hij zou een tiran zijn geweest. Bovendien was hij wreed en zou hij verantwoordelijk zijn voor de dood van zijn broer, Geta. Na de dood van hun vader regeerden de broers in eerste instantie samen. Ze konden het echter slecht met elkaar vinden. Uiteindelijk liet Caracalla zijn broer in hetzelfde 211 vermoorden door aan hem loyale leden van de praetoriaanse garde. Hierop volgde een vervolging van vertrouwelingen van Geta. Bovendien beval Caracalla dat alle beelden, inscripties, etc. in het rijk die deden denken aan Geta vernietigd moesten worden.

Een nieuwe Alexander de Grote?

Caracalla was bovendien geobsedeerd met Alexander de Grote en zou hem met regelmaat imiteren. Zo zou hij onder andere diens kleding, gedrag en wapens gekopieerd hebben. De bevolking van Alexandrië zou hem hierom belachelijk gemaakt hadden. Tijdens een bezoek van Caracalla aan deze stad liet hij de hoge vertegenwoordigers van de stad vermoorden. Daarna plunderden zijn troepen de stad enkele dagen.

Het edict van Caracalla

Tijdens zijn keizerschap trok Caracalla meerdere malen ten strijde. Hij ging op campagne tegen de Alemannen in het noorden, en tegen de Parthen (perzen) in het oosten. Toch is Caracalla vooral bekend om ‘het edict van Caracalla’. Dit edict leidde ertoe dat alle vrije mannen in het rijk tot burgers werden verheven. Hoewel dit positief klinkt, is er behoorlijke kritiek geweest op deze beslissing van de keizer.

Zo hoefden niet-burgers in het Romeinse Rijk bepaalde belastingen niet te betalen. Door iedere vrije man tot burger te verklaren, verhoogde Caracalla de belastinginkomst van het rijk aanzienlijk. Dit was volgens sommigen de enige drijfveer van Caracalla om niet-Romeinen tot burgers uit te roepen. Ook waren er zo meer rekruten beschikbaar voor de Romeinse legioenen. Volgens sommige historici heeft dit uiteindelijk geleid tot het barbariseren van de Romeinse legioenen. Het edict kan ook een soort tegenovergesteld effect gehad hebben. Tot dan toe was dienst in de Romeinse legioenen een manier voor niet-Romeinen om het burgerschap te verkrijgen. Door iedereen tot burger te maken, nam Caracalla misschien onbedoeld één van de grootste motivaties voor jongemannen weg om in dienst te gaan.

Hoe het ook zij, de regeringsperiode van keizer Caracalla was een zeer turbulente periode in de Romeinse geschiedenis. Zijn beslissing om zo veel inwoners van het Romeinse Rijk het burgerschap te geven, heeft absoluut invloed gehad op het verloop van de geschiedenis van dit machtige rijk.

Het bericht Keizer Caracalla en het edict van Caracalla verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/keizer-caracalla-en-edict-caracalla/feed/ 0
Immigratiebeleid Amerika: wet foot, dry foot http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/immigratiebeleid-amerika-wet-foot-dry-foot/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/immigratiebeleid-amerika-wet-foot-dry-foot/#respond Fri, 13 Jan 2017 11:17:22 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=77584 Vlak voor het einde van zijn presidentschap voert Barack Obama nog een wetswijziging door met betrekking tot Cuba. Sinds 1995 geldt in de Verenigde Staten het ‘wet foot, dry foot’ beleid ten opzichte van Cuba. Cuba klaagde al lange tijd over dit beleid, dat het volgens hen te makkelijk maakte voor Cubanen om in de... Lees verder

Het bericht Immigratiebeleid Amerika: wet foot, dry foot verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Vlak voor het einde van zijn presidentschap voert Barack Obama nog een wetswijziging door met betrekking tot Cuba. Sinds 1995 geldt in de Verenigde Staten het ‘wet foot, dry foot’ beleid ten opzichte van Cuba. Cuba klaagde al lange tijd over dit beleid, dat het volgens hen te makkelijk maakte voor Cubanen om in de Verenigde Staten te mogen blijven. Een geschiedenis van het immigratiebeleid in de VS ten opzichte van Cubanen vanaf 1966.

Immigratie van Cubanen in Amerika

Op 2 november 1966 werd de Cuban Adjustment Act ingevoerd. Deze wet hield oorspronkelijk in dat Cubanen in Amerika permanente inwoners konden worden na een verblijf van twee jaar. In 1976 werd dit veranderd naar een verblijf van één jaar. De immigratiewetten voor Cubanen werd met deze Cuban Adjustment Act veel ‘vriendelijker’ dan de wetten voor andere immigranten. Zo hoefden Cubaanse immigranten geen werk of familie in de Verenigde Staten te hebben om te mogen immigreren. Voor andere immigranten gold dit wel. Sinds Cuba in 1959 communistisch werd, wees de VS vrijwel nooit immigranten/vluchtelingen uit Cuba uit.

Immigratiebeleid Amerika t.o.v. Cuba

Het ‘wet foot, dry foot’ beleid werd in 1995 ingevoerd na gesprekken tussen de regering van toenmalig president Bill Clinton en Cuba. Tussen 1960 en 1980 arriveerden honderdduizenden Cubanen in de Verenigde Staten als ‘bootvluchtelingen’. Na 1980 nam het aantal enigszins af, maar vanaf 1989 groeide het aantal weer. Na de val van de Sovjet-Unie verslechterde de Cubaanse economische situatie sterk. De Amerikaanse kustwacht onderschepte in 1994 bijna 40.000 Cubaanse bootvluchtelingen. Ook de vluchtelingen die op zee door de Amerikaanse kustwacht gestopt werden, mochten het land in.

Beide landen waren ontevreden met de huidige regelingen betreffende migratie. In 1995 traden de overheden met elkaar in overleg, wat onder andere leidde tot het ‘wet foot, dry foot’ beleid van de Verenigde Staten. Cubanen die op zee onderschept werden (wet foot) door de Amerikaanse kustwacht, werden niet langer het land binnen gelaten. Zij werden ook niet teruggestuurd naar Cuba, maar naar een derde locatie gestuurd, vaak een ander land. Hier werden zij veilig ondergebracht. Cubanen die wél voet op Amerikaanse bodem wisten te krijgen (dry foot) kregen wel een kans om in de Verenigde Staten te blijven.

Beëindiging van dit immigratiebeleid Amerika

Nu Obama dit beleid beëindigd, betekent dit dat Cubanen die voet op Amerikaanse bodem weten te krijgen niet meer automatisch toegelaten worden. Ze zullen net zo behandeld worden als immigranten uit andere landen. Dit betekent waarschijnlijk dat velen van hen terug naar Cuba moeten. De wetswijziging werd op 12 januari 2017 bekendgemaakt, en ging per direct van kracht.

De Cubaanse regering is blij met de wijziging. Het ‘wet foot, dry foot’ beleid moedigde volgens hen Cubaanse burgers aan de oversteek te wagen. Dat zal nu, zo hopen zij, veranderen. De beëindiging van dit beleid valt samen met de normalisering van de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Cuba.

Het bericht Immigratiebeleid Amerika: wet foot, dry foot verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/immigratiebeleid-amerika-wet-foot-dry-foot/feed/ 0
Het verdwenen beroep van de kolenboer http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/verdwenen-beroep-kolenboer/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/verdwenen-beroep-kolenboer/#respond Fri, 13 Jan 2017 07:00:33 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=76929 De kolenboer was vaak zo zwart als roet, maar met de goedheiligman had dit niks te maken. Het beroep van de kolenboer was tot de jaren 60 nog bekend onder het volk, terwijl hij met paard en wagen langs de huizen ging. Zwart als roet De kolenboer voorzag huishoudens van kolen, die hij per mud verkocht.... Lees verder

Het bericht Het verdwenen beroep van de kolenboer verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
De kolenboer was vaak zo zwart als roet, maar met de goedheiligman had dit niks te maken. Het beroep van de kolenboer was tot de jaren 60 nog bekend onder het volk, terwijl hij met paard en wagen langs de huizen ging.

Zwart als roet

De kolenboer voorzag huishoudens van kolen, die hij per mud verkocht. Eén mud stond destijds ongeveer gelijk aan zes zakken. Met een jutezak ging hij langs de huizen, om kolen in de kelder of het kolenhok te stoppen. Vaak waren zijn gezicht, handen en kleren bedekt met kolenstof.

Kolenboer was een intensief beroep

De kolenboer had een zwaar beroep. Er moest veel gesjouwd worden met zware zakken steen- of bruinkool; die gemiddeld zo’n 35 kilo wogen. Veel kolenboeren kregen dan ook veel last van hun nek en rug. Paard en wagen brachten hier verlichting in, maar de boer moest het nog steeds allemaal zelf naar binnen tillen. Na de Tweede Wereldoorlog werd dit vervoersmiddel vervangen door een vrachtwagen.

De komst van petroleum en aardgas

Na de oorlog werd er steeds meer gebruik gemaakt van een petroleumkachel door huishoudens. Hier speelde de kolenboer op in, door ook petroleum te gaan verkopen. Echter  de introductie van aardgas vormde het einde van het beroep. De kolenboer was overbodig geworden.

 

Meer geschiedenis nieuws lezen? Geschiedenis Magazine is hét tijdschrift voor geschiedenisliefhebbers. Laat je inspireren en profiteer van de speciale aanbieding: 1 jaar slechts € 37,50 (i.p.v. € 59,95) én 5 welkomstcadeaus!

Het bericht Het verdwenen beroep van de kolenboer verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/verdwenen-beroep-kolenboer/feed/ 0
Mausoleum van Halicarnassus: tombe van een veroveraar http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/mausoleum-halicarnassus-tombe-veroveraar/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/mausoleum-halicarnassus-tombe-veroveraar/#respond Thu, 12 Jan 2017 15:01:38 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=77571 Het Mausoleum van Halicarnassus was een van de zeven wonderen van de antieke wereld. Van deze zeven wonderen staat alleen de piramide van Giza nog overeind. Het Mausoleum van Halicarnassus werd gebouwd als een ambitieus project van een klein koninkrijkje dat een vazalstaat (satraap) was van de Perzen. In 353 v.Chr begon men met de... Lees verder

Het bericht Mausoleum van Halicarnassus: tombe van een veroveraar verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Het Mausoleum van Halicarnassus was een van de zeven wonderen van de antieke wereld. Van deze zeven wonderen staat alleen de piramide van Giza nog overeind. Het Mausoleum van Halicarnassus werd gebouwd als een ambitieus project van een klein koninkrijkje dat een vazalstaat (satraap) was van de Perzen. In 353 v.Chr begon men met de bouw van het Mausoleum. Tot in de 13e eeuw n.Chr bleef het Mausoleum van Halicarnassus trots overeind staan.

De veroveringen van koning Maussollos

Maussollos volgde in 377 v.Chr zijn vader op als koning en Satraap van de Perzische provincie Karië. De vader van Maussollos was tijdens zijn regeerperiode zeer ambitieus geweest, en had een aanzienlijk aantal omliggende steden veroverd. Maussollos zette deze veroveringen voort. Uiteindelijk heerste hij over bijna het gehele zuidwesten van Asia Minor, het huidige Turkije. Maussollos was een afstammeling van de lokale bevolking, maar was een fervent bewonderaar van de Griekse kunst en cultuur.

Verplaatsing van de zetel

Maussollos besloot na zijn veroveringen om zijn regeringszetel te verplaatsen naar een beter verdedigbare locatie. In Halicarnassus besteden hij en zijn vrouw enorme bedragen voor de bouw van tempels, standbeelden en marmeren gebouwen. Een van de bouwwerken die in zijn nieuwe hoofdstad opgericht moest worden, was een enorme tombe voor hemzelf.

Bouw van het Mausoleum van Halicarnassus

In 353 v.Chr. stierf Maussollos. Nog datzelfde jaar begon men aan de bouw van deze tombe. Deze tombe werd zo enorm en zo prachtig dat hij gerekend wordt tot een van de zeven wonderen van de klassieke wereld. Ook stamt de naam voor mausoleums af van de naam van Maussollos. Voor de bouw van het Mausoleum van Halicarnassus werden beroemde Griekse beeldhouwers en architecten aangenomen. De architecten Pytheos en Satyros bouwden het mausoleum. Het mausoleum was rijkelijk voorzien van standbeelden. Deze werden gemaakt door de beeldhouwers Skopas, Leochares, Timotheos en Bryaxis.

Het Mausoleum van Halicarnassus

Het Mausoleum van Halicarnassus was rechthoekig van vorm. Bovenop het mausoleum waren Maussollos en zijn vrouw afgebeeld op een strijdwagen die werd voort getrokken door paarden.  Het mausoleum zelf stond in het midden van een groot plein op een heuvel die de stad overzag. De tombe stond op een stenen platform, maar was zelf gebouwd van marmer. Het hele bouwwerk was zo’n 45 meter hoog. Een trap, die geflankeerd werd door stenen leeuwen, leidde naar de top van het stenen platform. Op het mausoleum waren allerlei scenes afgebeeld, met centauren, krijgers en amazones.

Ondergang van het Mausoleum van Halicarnassus

In 334 v.Chr werd Halicarnassus veroverd door Alexander de Grote. Tevens werd de stad rond 60 v.Chr tweemaal aangevallen door piraten. Het mausoleum bleef echter onbeschadigd. Door de eeuwen heen bleef het bouwwerk trots boven de stad uitsteken. Uiteindelijk vernietigden een aantal aardbevingen het grootste deel van het mausoleum in de 13e eeuw. Toen het gebied in handen kwam van kruisvaarders werden delen van de restanten van het mausoleum gebruikt voor andere bouwwerken, waaronder een fort. Delen van de marmeren tombe kunnen vandaag de dag nog altijd gezien worden in het fort in de nu Turkse stad Bodrum.

 

Meer geschiedenis nieuws lezen? Geschiedenis Magazine is hét tijdschrift voor geschiedenisliefhebbers. Laat je inspireren en profiteer van de speciale aanbieding: 1 jaar slechts € 37,50 (i.p.v. € 59,95) én 5 welkomstcadeaus!

Het bericht Mausoleum van Halicarnassus: tombe van een veroveraar verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/mausoleum-halicarnassus-tombe-veroveraar/feed/ 0
Het verdwenen beroep van de melkman http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/verdwenen-beroep-melkman/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/verdwenen-beroep-melkman/#respond Thu, 12 Jan 2017 10:00:14 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=75558 Een veel bekend beroep van vroeger is het beroep van de melkman. Vanaf halverwege de 19e eeuw werd het gebruikelijk dat de melkman dagelijks van het platteland naar de stad trok om zuivelproducten bij de mensen te leveren. De melkman, ook wel de melkboer genoemd, verdween langzaamaan uit het straatbeeld door zware concurrentie van de... Lees verder

Het bericht Het verdwenen beroep van de melkman verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Een veel bekend beroep van vroeger is het beroep van de melkman. Vanaf halverwege de 19e eeuw werd het gebruikelijk dat de melkman dagelijks van het platteland naar de stad trok om zuivelproducten bij de mensen te leveren. De melkman, ook wel de melkboer genoemd, verdween langzaamaan uit het straatbeeld door zware concurrentie van de opkomende supermarkten.

De boer komt naar de stad

Jarenlang was het de dagelijkse gang van zaken: de melkboer, melkman of melkslijter kwam een of meermaals per dag aan de deur en leverde de melkbussen en andere zuivelproducten. De melkman kwam in opkomst in de tweede helft van de 19e eeuw. De periode waarin er veel mensen verhuisden van het platteland naar de stad. Stadse arbeiders konden hun melk niet meer dagelijks op de boerderij ophalen, dus kwam de boer naar de stad met de dagverse zuivelproducten. Melk werd vaak rechtstreeks door de boer naar de stad gebracht. In de stad aangekomen werd de melk door de boer rondgebracht met transportfietsen, de hondenkar en later de bakfiets. Onder melkmannen bestond veel concurrentie, melk was immers een product wat iedereen nodig had. In de volksmond werden de melkmannen vaak melkboer genoemd, aangezien het veelal boeren waren die naar de stad kwamen om hun melk te verkopen. De term melkboer bleef lang in gebruik en werd ook vaak toegepast op melkverkopers.

Met de melkschuit

In Nederland werden grote hoeveelheden melk vaak naar de stad vervoerd met melkschuiten. De melkschuit was een snel zeilschip dat speciaal ontwikkeld was voor het vervoeren van vaten met melk. De Waterlandse melkschuit werd van de 17e tot de 20e eeuw gebruikt om vaten verse melk en karnemelk uit de streek Waterland te transporteren naar Amsterdam. Het was van belang dat dit snel gebeurde, want de melk mocht niet bederven. De melk werd, eenmaal aangekomen in Amsterdam, direct verkocht door melkmeisjes en melkmannen. Zij vervoerden de melkvaten verder op handkarren en verkochten de melk rechtstreeks aan huis. De boeren werkten samen in compagnieën zodat ze de melkschuit gezamenlijk konden exploiteren. Rond 1910 verdwenen de melkschuiten, hun taak werd overgenomen door stoomboten.


Titel: Voor en door boeren? – De opkomst van het coöperatiewezen in de Nederlandse landbouw vóór de Tweede Wereldoorlog
Auteur: Ronald Rommes
ISBN: 9789087043193
Uitgever: Verloren
Prijs: €30,-

 

 


Ontstaan van de zuivelfabrieken

Eind 19e eeuw veranderde er veel voor de melkboeren en melkmannen toen de zuivelfabrieken ontstonden. In deze melkfabrieken werd een deel van de productie en de verdere distributie van de melkveehouders overgenomen. In 1879 werd Nederlands’ eerste zuivelfabriek Freia gesticht in Friesland. In deze fabriek werd met gebruik van stoommachines op meer efficiënte wijze kaas en boter gemaakt. De zuivelfabrieken gingen de concurrentie aan met de kleine melkveehouders die tegelijkertijd ook opereerden als melkmannen. De zuivelfabrieken werkten met melkslijters in loondienst en gingen veel hygiënischer te werk. Vanaf de jaren 1930 verloren veel boeren hun onafhankelijkheid aan de grote zuivelfabrieken. Naast efficiëntie speelde ook de steeds meer uitgebreide regelgeving hier een rol in. In de loop van de 20e eeuw legde de overheid de melkboeren steeds meer regels op om de kwaliteit en de hygiëne van de melk te waarborgen. Het werd voor de zelfstandige melkveehouder steeds lastiger om te blijven bestaan.

Melkboeren tijdens de Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de melkhandel onder leiding van de Duitse bezetter sterk gereguleerd. Er werd onder andere bepaalde dat de melk niet langer meer direct van de boer aan de gebruikers mocht worden geleverd. Melkveehouders werden gedwongen om te kiezen voor de boerderij of zich helemaal te richten op de melkhandel. Veel boeren kozen in de onzekere oorlogstijd voor de voortzetting van de boerderij. Hiernaast werden regels voor melk aangescherpt en verder gestandaardiseerd. Melk kreeg een vastgesteld vetpercentage en uit gezondheidspreventie werd de pasteurisatie van melk ingevoerd. Door deze nieuwe regels kon de melkveehouder definitief niet meer betrokken worden bij de verkoop en levering van melk.

Concurrentie van de supermarkten

Na de Tweede Wereldoorlog werd de melkhandel gesaneerd. De concurrentie onder de melkmannen was afgelopen, want elke melkman kreeg zijn eigen exclusieve wijk toebedeeld. De melkman ging met zijn gemotoriseerde wagen, na 1966 werd  hij ook wel de SRV-man genoemd, de wijk bedienen. Eind jaren ’60 kreeg ook de melkman concurrentie van de supermarkt en verdween hij langzaam uit het Nederlandse straatbeeld. Sommige melkmannen gingen zelf ook met de tijd mee. Zo werd de eerste supermarkt van Nederland in 1953 geopend door de melkman Dirk van den Broek.

 

Meer geschiedenis nieuws lezen? Geschiedenis Magazine is hét tijdschrift voor geschiedenisliefhebbers. Laat je inspireren en profiteer van de speciale aanbieding: 1 jaar slechts € 37,50 (i.p.v. € 59,95) én 5 welkomstcadeaus!

Het bericht Het verdwenen beroep van de melkman verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/verdwenen-beroep-melkman/feed/ 0
De Leidse buskruitramp http://www.isgeschiedenis.nl/toen/januari/de_leidse_buskruitramp/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/januari/de_leidse_buskruitramp/#respond Thu, 12 Jan 2017 06:30:41 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=1314 Leiden 1807 – Een schip met aan boord duizenden kilo’s buskruit vaart via Leiden van Haarlem naar Delft. In de middag vaart het schip langs de Steenschuur in Leiden. Er gaat iets mis aan boord en een enorme ontploffing doet de stad opschrikken. Op 12 januari 1807 vindt de Leidse buskruitramp plaats met meer dan... Lees verder

Het bericht De Leidse buskruitramp verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Leiden 1807 – Een schip met aan boord duizenden kilo’s buskruit vaart via Leiden van Haarlem naar Delft. In de middag vaart het schip langs de Steenschuur in Leiden. Er gaat iets mis aan boord en een enorme ontploffing doet de stad opschrikken. Op 12 januari 1807 vindt de Leidse buskruitramp plaats met meer dan honderd doden als gevolg.

Leiden was aan het begin van de negentiende eeuw een stad in verval. Er heerste grote werkloosheid en armoede. De straten zaten vol met bedelaars en veel inwoners waren weggetrokken. Leegstand en het verval van huizen domineerden het stadsbeeld. In 1795 had Leiden nog maar 35.000 inwoners.

Landelijke geldinzamelingsactie

Nederland werd tijdens de buskruitramp geregeerd door Lodewijk Napoleon (1806-1810). Hij probeerde Leiden nieuw leven in te blazen. Zo organiseerde hij een landelijke geldinzamelingsactie voor de stad. Ook kregen Leidenaren vrijstelling van bepaalde belastingen en kreeg de stad een garnizoen, wat weer werkgelegenheid met zich meebracht.

Een ontploft kruitschip

Leiden werd tijdens de Franse tijd (1795-1813) opgeschrikt door een grote ramp. Door de ontploffing van het kruitschip verdween een hele woonwijk.  Veel gebouwen waren beschadigd en er waren 160 doden en ongeveer 2000 gewonden. Zelfs in verder weg gelegen wijken waren ramen kapot gesprongen. Het lawaai van de ontploffing was zo hard dat mensen uit Den Haag de knal hoorden.

Koning Lodewijk Napoleon bezoekt de plek van de ramp

Wat de oorzaak was van de ontploffing is niet bekend. Er zijn verhalen dat het kwam door dat een bemanningslid onvoorzichtig aan het koken was. Koning Lodewijk Napoleon was gauw op de plek van de ramp aanwezig. Ook de hulp kwam snel op gang, maar het puinruimen duurde nog weken. Hij zette duizend soldaten aan het werk om de stad weer op te bouwen. Bakkers in Delft kregen de opdracht om broden te bakken voor de getroffenen en er werd een speciaal rampenfonds opgericht. Een nationale collecte bracht bijna 2 miljoen gulden op.

Buskruitvervoer door stadswijken verboden

Vanwege de ramp werd het vervoer van buskruit door dichtbevolkte stadswijken voortaan verboden. Bij de plek van de ontploffing is tegenwoordig een plaquette terug te vinden ter herinnering aan de gebeurtenis op 12 januari 1807.

Het bericht De Leidse buskruitramp verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/januari/de_leidse_buskruitramp/feed/ 0
De Chinese Exclusion Act: Hoe Amerika Chinezen de toegang ontzegde http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/chinese-exclusion-act-hoe-amerika-chinezen-toegang-ontzegde/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/chinese-exclusion-act-hoe-amerika-chinezen-toegang-ontzegde/#respond Wed, 11 Jan 2017 16:48:57 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=77506 Tijdens zijn verkiezingscampagne maakte Donald Trump duidelijk dat een van zijn agendapunten een totaal verbod op de immigratie van moslims zou zijn . Het opleggen van een immigratieverbod aan een bepaalde groep is al eens eerder voorgekomen in Amerika. Sociaaleconomische en racistische motieven lagen ten grondslag aan de Chinese Exlusion Act van 1882. Door de Chinese... Lees verder

Het bericht De Chinese Exclusion Act: Hoe Amerika Chinezen de toegang ontzegde verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Tijdens zijn verkiezingscampagne maakte Donald Trump duidelijk dat een van zijn agendapunten een totaal verbod op de immigratie van moslims zou zijn . Het opleggen van een immigratieverbod aan een bepaalde groep is al eens eerder voorgekomen in Amerika. Sociaaleconomische en racistische motieven lagen ten grondslag aan de Chinese Exlusion Act van 1882. Door de Chinese Exlusion Act werd het voor Chinese arbeiders verboden om naar de Verenigde Staten te emigreren. De Chinese Exlusion Act zou uiteindelijk tot 1942 gelden.

Gold Rush

Op 24 januari 1848 werd er goud gevonden in Californië, de Gold Rush kwam op gang. De Gold Rrush trok immigranten van over de hele wereld aan. Dit was het startpunt voor de emigratie van Chinezen naar Amerika. Wat bijdroeg aan de Chinese emigratie was een zeer verarmd Zuid-China als gevolg van de Taiping opstand. Chinezen waren in deze tijd zeer welkom. Naast goud zoeken vervulden Chinezen vaak baantjes als kok of kledingwasser tegen een laag loon. De ruime aanwezigheid van goud voorkwam wrevel tussen Chinezen en andere groepen.

Echter door de toestroom van met goudkoorts bezeten Amerikanen werd het goud schaarser. Als reactie hier op werden Mexicanen, Fransen en Chinezen verdreven van de goudvelden. Er werd in 1850 een zogenaamde “foreign miners tax” geïntroduceerd. Het doel van deze wet was om extra inkomsten voor de staat Californië te genereren. Het resultaat was dat buitenlanders uit de mijnwerkerskampen vertrokken en zich in San Francisco vestigden waar zij in armoede leefden. Een jaar later werd de wet weer ingetrokken.

Coolie Fiction

Mede door hun uiterlijk, klederdracht en haarstijl vormden de Chinezen de meest opvallende groep nieuwkomers in Amerika. Dit trok de aandacht van de gouverneur van Californië, John Bigler (1805-1871). Volgens Bigler waren de Chinezen “coolie” arbeiders, ongeschoolde contractarbeiders die nooit zouden assimileren in de Amerikaanse samenleving en bovendien de lonen laag zouden houden. De Chinezen zouden onder contract staan bij de zogenaamde six companies die Chinatown in San Francisco onder controle hadden. Deze organisaties hadden echter een liefdadig karakter: ze hielpen bijvoorbeeld bij ziektes en begrafenissen. De door Bigler opgeroepen “Coolie fiction” zou nog lang in het publieke domein blijven rondzingen.
Gevolg was dat er opnieuw een “foreign miners tax” werd geïntroduceerd. Het hooggerechtshof van Californië oordeelde echter dat deze ongrondwettig was.

De tweede golf van Chinese immigratie

Een tweede golf van Chinese immigratie kwam op gang toen tussen 1863 en 1869 de Transcontinetal Railroad werd aangelegd. Omdat er een tekort aan arbeidskrachten in het westen van de Verenigde Staten was, haalde de Central Pacific Railroad arbeiders uit China. De populatie van Chinezen in Amerika steeg van 4.018 in 1850 tot 105.465 in 1880. Een verslechterde economie in de jaren 70 van de 19e eeuw leidde tot nieuwe anti-Chinese sentimenten waarin de echo van de Coolie Fiction van Bigler weerklonk.

“The Chinese must go”

In 1877 vond een pogrom plaats tegen Chinezen in San Francisco. Na onderzoek werd er een wetsvoorstel ingediend en aangenomen om Chinezen de toegang tot Amerika te ontzeggen. Dit stuitte echter op een veto van President Rutherford Hayes. Deze pogrom inspireerde Denis Kearney, een Ierse immigrant, tot politieke activiteit. Hij werd leider van de Workingmen’s Party of California. Kearney was een man die er niet voor terugdeinsde om op te roepen tot geweld tegen politici. Hij verwierf populariteit door zijn speeches die hij steevast afsloot met de woorden: ”the Chinese must go”. Uiteindelijk zou zijn partij ervoor zorgen dat bij de California Constitutional Convention van 1879 verschillende anti-Chinese immigratie wetten werden aangenomen. Deze werden later allemaal door de Federale rechtbank ongrondwettig verklaard.

De Invoer van de Chinese Exclusion Act

Chinese exclusion act

De Chinese exclusion act

Ondertussen had het Congres een eigen wet gemaakt om Chinese immigratie in te perken. Op 6 mei 1882 tekende president Chester Arthur de ‘Chinese Exlusion Act’ waarmee het daadwerkelijk een wet werd. De wet verbood Chinese werkers om Amerika binnen te komen. Op overtreding stond celstraf en deportatie. In theorie was de wet gericht op arbeiders. In praktijk bleek het echter zeer lastig voor Chinezen om aan te tonen dat ze geen arbeiders waren. Ook werden Chinezen uitgesloten van het staatsburgerschap.

De wet zou oorspronkelijk 10 jaar gaan gelden. Echter deze werd twee maal verlengd. Eerst in 1892 en later opnieuw in 1902. Bij de laatste verlenging werd duidelijk gemaakt dat de wet permanent was. Ook werd de wet aangescherpt: Chinezen moesten zich registeren om een bewijs van ingezetenschap te verkrijgen anders werden ze mogelijk gedeporteerd.

Invloed en einde van Chinese Exlusion Act

De wet had zeker zijn invloed op Chinese immigratie naar de V.S . Waren er in 1880 nog 105.465 Chinezen in 1920 waren dat er nog 61.639. Uiteindelijk werd de wet in 1943 afgeschaft. Dat kwam doordat China een bondgenoot was tegen Japan. De andere reden was dat Amerika zich presenteerde als het lichtend voorbeeld van vrijheid tegenover het Nazi-regime. Een discriminerende wet als de Chinese Exlusion Act paste niet in dit ideaalplaatje.

 

Het bericht De Chinese Exclusion Act: Hoe Amerika Chinezen de toegang ontzegde verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/chinese-exclusion-act-hoe-amerika-chinezen-toegang-ontzegde/feed/ 0
De schillenboer in het Nederlandse straatbeeld http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/schillenboer-nederlandse-straatbeeld/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/schillenboer-nederlandse-straatbeeld/#respond Wed, 11 Jan 2017 16:28:34 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=77550 Tot ver in de 20e eeuw was de schillenboer een deel van het dagelijks leven in grote delen van Nederland. Het beroep van de schillenboer verdween langzaamaan uit het straatbeeld met de komst van de afvalscheiding tussen ‘gewoon’ en gft afval. Blik met ons terug op het beroep van de schillenboer! Schillen ophalen vroeg in... Lees verder

Het bericht De schillenboer in het Nederlandse straatbeeld verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Tot ver in de 20e eeuw was de schillenboer een deel van het dagelijks leven in grote delen van Nederland. Het beroep van de schillenboer verdween langzaamaan uit het straatbeeld met de komst van de afvalscheiding tussen ‘gewoon’ en gft afval. Blik met ons terug op het beroep van de schillenboer!

Schillen ophalen vroeg in de ochtend

Hij trok met paard en wagen door de straten. Veelal was dit vroeg in de ochtend. Naast dat de schillenboer, zoals de naam al zegt, schillen ophaalde, haalde hij ook ander groente en fruitafval op. Vaak werd men van zijn komst op de hoogte gesteld doordat hij een ratel bij zich droeg. Dat doet misschien een beetje denken aan de meer recentelijke chemokar. Zodra men de ratel hoorden, kwamen de mensen naar buiten met emmers vol schillen naar buiten.

Schillenboer tegen voedselverspilling

Het doel van dit beroep was simpel: voedselverspilling werd tegengegaan. De boer verkocht de voedselresten door aan andere boeren, of gebruikte het zelf. De voedselresten werden gebruik als veevoer. Het werd op het land gegooid voor koeien en varkens. Eind 20e eeuw werd het verboden om van huis gehaalde schillen als veevoer te gebruiken. Ook dit was een factor in het verdwijnen van de schillenboer uit het straatbeeld.

De comeback

De schillenboer in zijn oude vorm, met paard en wagen, bestaat niet meer. Een hedendaagse variant kennen sommige plaatsen in Nederland wel: de schillenboer op de bakfiets.

In Waalre, Hengelo, Almelo en Rotterdam zijn zij actief. Zo begon de proef hiermee in Rotterdam in september 2016, in eerste instantie voor drie maanden. Inmiddels is de proef verlengd tot aan de zomer van 2017. Tussen september 2016 en het nieuwe jaar werd op deze manier in het Oude Westen van de stad zo’n 500 kilo groente- en fruitresten op. Deze worden vervolgens tot compost gemaakt.

 

Meer geschiedenis nieuws lezen? Geschiedenis Magazine is hét tijdschrift voor geschiedenisliefhebbers. Laat je inspireren en profiteer van de speciale aanbieding: 1 jaar slechts € 37,50 (i.p.v. € 59,95) én 5 welkomstcadeaus!

Het bericht De schillenboer in het Nederlandse straatbeeld verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/schillenboer-nederlandse-straatbeeld/feed/ 0