IsGeschiedenis http://www.isgeschiedenis.nl De geschiedenis ontdekken? Sat, 25 Apr 2015 06:00:43 +0000 nl-NL hourly 1 Oprichting van de Republiek der Zuid-Molukkenhttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/oprichting-van-de-republiek-der-zuid-molukken/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/oprichting-van-de-republiek-der-zuid-molukken/#comments Sat, 25 Apr 2015 06:00:43 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66679 25 april 1950 – Na de onafhankelijkheid van Indonesië van een paar maanden eerder, roept de Zuid-Molukse deelstaat haar onafhankelijkheid uit. Hoewel Zuid-Molukken op papier recht hebben op onafhankelijkheid, belanden zij in een oorlog met het Indonesië van Soekarno. Onafhankelijkheid van Indonesië Op 27 december 1949 had de Nederlandse staat reeds onder druk de soevereiniteit... Lees verder

Het bericht Oprichting van de Republiek der Zuid-Molukken verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
25 april 1950 – Na de onafhankelijkheid van Indonesië van een paar maanden eerder, roept de Zuid-Molukse deelstaat haar onafhankelijkheid uit. Hoewel Zuid-Molukken op papier recht hebben op onafhankelijkheid, belanden zij in een oorlog met het Indonesië van Soekarno.

Onafhankelijkheid van Indonesië

Op 27 december 1949 had de Nederlandse staat reeds onder druk de soevereiniteit over Indonesië overgedragen aan de Republik Indonesia Serikat, onder leiding van Soekarno. De Zuid-Molukken waren op dat moment nog onderdeel van de provincie Oost-Indonesië. Soekarno schafte de federale structuur af, waarna op 25 april 1950 de Republiek der Zuid-Molukken (RMS) werd opgericht.

Oorlog tussen 1950 en 1966molukken

Hoewel de Zuid-Molukken recht op onafhankelijkheid hadden, werd de soevereiniteit door Indonesië niet erkend. Het Indonesische leger viel de Molukse hoofdstad Ambon binnen en wist deze te veroveren. In de zestien jaar die volgden was Indonesië verwikkeld in een oorlog met de Zuid-Molukken; tussen 1950 en 1966 vielen naar schatting 18.000 doden in de Indonesisch-Molukse oorlog. De Molukse president Chris Somoukil werd in 1966 opgepakt en geëxecuteerd.

Zuid-Molukkers in Nederland

De oorlog in de Molukken leidde tot grote onrust in Nederland. De Nederlandse overheid liet tijdens de oorlog met Indonesië 4000 Molukkers die het Nederlandse leger in Indonesië hadden gediend naar Nederland komen. De regering erkende de nieuwe Molukse Republiek echter niet. Het was de bedoeling dat de Molukkers tijdelijk in Nederland zouden wonen, maar al snel bleek dat terugkeer voor hen te gevaarlijk zou zijn.

De Zuid-Molukse gemeenschap in Nederland kwam hevig in protest tegen de executie van president Somoukil en de manier waarop de Nederlandse overheid met de oorlog in de Molukken omging. Over de jaren pleegden zij enkele aanslagen in Nederland, waaronder twee berucht geworden treinkapingen.

 

 

Het bericht Oprichting van de Republiek der Zuid-Molukken verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/oprichting-van-de-republiek-der-zuid-molukken/feed/ 0
Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorloghttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/armeense-genocide-tijdens-de-eerste-wereldoorlog/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/armeense-genocide-tijdens-de-eerste-wereldoorlog/#comments Fri, 24 Apr 2015 07:07:39 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66763 Op 24 april 2015 is het precies 100 jaar geleden dat de Armeense genocide begon. De Armeens-Apostolische Kerk heeft de slachtoffers van de genocide heilig verklaard. Nog altijd erkent de Turkse regering niet dat er sprake was van genocide en durft ook de Nederlandse regering de gebeurtenis niet anders te omschrijven van ‘de kwestie van de... Lees verder

Het bericht Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Op 24 april 2015 is het precies 100 jaar geleden dat de Armeense genocide begon. De Armeens-Apostolische Kerk heeft de slachtoffers van de genocide heilig verklaard. Nog altijd erkent de Turkse regering niet dat er sprake was van genocide en durft ook de Nederlandse regering de gebeurtenis niet anders te omschrijven van ‘de kwestie van de Armeense genocide’. 

Ontstaan conflict

Eind negentiende eeuw ontstonden er verschillende nationalistische en patriottistische bewegingen in het Ottomaanse Rijk. Ook de Oosters-orthodoxe Armeniërs hoopten op een eigen staat en zij kwamen vanaf 1894 in opstand. De Ottomaanse sultan Abdul Hamid II was echter niet bereid dit deel van zijn rijk op te geven. De Armeense opstanden werden hardhandig neergeslagen en tijdens de daarop volgende Hamidische slachtingen (1894-1896) kwamen er tussen de 100.000 en 300.000 Armeniërs om het leven. In 1897 verklaarde Hamid de ‘Armeense Kwestie’ vervolgens voor gesloten.

Jonge Turken

In 1908 pleegde een groep extreemnationalistische officieren genaamd de ‘Jonge Turken’ een staatsgreep in het Ottomaanse Rijk. Hun ideaal was het zogenaamde pan-Turkisme, een groot aaneengesloten Turks rijk bestaande uit uitsluitend Turkse volkeren. Om dit ideaal te realiseren, organiseerden de Jonge Turken tijdens de Eerste Wereldoorlog massale etnische zuiveringen in Turkije. Vele minderheden, waaronder de Grieken, de Koerden, de joden en de christenen, werden het slachtoffer van deze nationalistische politiek. Op 24 april 1915 arresteerden de Ottomaanse autoriteiten ruim 250 Armeense intellectuelen in Constantinopel en begon ook de vervolging van de Armeniërs.

Deportatie naar Syrië

Niet veel later werd het besluit genomen om de gehele Armeense bevolking, naar schatting tussen de anderhalf en twee miljoen mensen, te deporteren naar de woestijn van Syrië. De Armeniërs moesten de reis te voet afleggen en kregen onderweg geen eten of drinken, waardoor honderdduizenden van hen stierven voordat ze Syrië bereikten. Daarnaast werden er onderweg door aanhangers van de Jonge Turken massale slachtpartijen aangericht onder de Armeniërs, waaronder massaverbrandingen en aanvallen met gifgas. Precieze aantallen zijn er niet bekend, maar schattingen over het totale aantal slachtoffers lopen uiteen van 600.000 tot 1.500.000 doden. Pas na afloop van de Eerste Wereldoorlog in 1918 werd de regering van de Jonge Turken afgezet en kwam er een einde aan de deportaties.

Armeense kwestie

Sindsdien is de ‘Armeense Kwestie’ een uiterst gevoelig onderdeel van de Turkse geschiedenis. Volgens de Turkse regering is het niet correct om te spreken van een genocide, grofweg gedefinieerd als de georganiseerde vernietiging van een bepaalde etnische groepering, omdat er sprake was van een deportatie en niet van een georganiseerde massamoord. Daarnaast benadrukt de Turkse regering dat het aantal slachtoffers veel lager ligt dan de schattingen van vele westerse historici, namelijk tussen de 300.000 en 500.000 doden.

Paus Franciscus

Op 12 april 2015 noemde Paus Franciscus de ‘Armeense Kwestie’ de eerste genocide van de 20ste eeuw. Volgens de Paus was het zijn plicht om onschuldige slachtoffers te herdenken. Hij zei:

Het verzwijgen of ontkennen van het kwaad is als het laten bloeden van een wond zonder een pleister te plakken’.

De Turkse regering reageerde furieus en beweerde ‘diep teleurgesteld’ te zijn in de Paus. Hoewel de gebeurtenis honderd jaar geleden plaatsvond, blijft de Armeense kwestie een open wond die voorlopig nog niet is genezen.

 

Dit bericht verscheen eerder op IsGeschiedenis.nl en is aangepast om het aan te laten sluiten bij de actualiteit. 

Het bericht Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/armeense-genocide-tijdens-de-eerste-wereldoorlog/feed/ 0
De Nederlandse politie tijdens WO II: aanpassing vs. verzethttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-nederlandse-politie-tijdens-wo-ii-aanpassing-vs-verzet/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-nederlandse-politie-tijdens-wo-ii-aanpassing-vs-verzet/#comments Thu, 23 Apr 2015 22:01:17 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66282 De Nederlandse politie had het zwaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Duitsers voerden harde hervormingen door en duldden geen tegenspraak. Toch vond de verzetsgeest ook zijn weg in het handhavingsapparaat van ons land. Johann Rauter & de Endlösung Op 31 juli 1941 kreeg de politiechef Reinhard Heydrich, NSDAP lid van de Rijksdag en hoofd van... Lees verder

Het bericht De Nederlandse politie tijdens WO II: aanpassing vs. verzet verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
stempels-themamaanden-april-wo2De Nederlandse politie had het zwaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Duitsers voerden harde hervormingen door en duldden geen tegenspraak. Toch vond de verzetsgeest ook zijn weg in het handhavingsapparaat van ons land.

Hanns Rauter

Johann Rauter

Johann Rauter & de Endlösung

Op 31 juli 1941 kreeg de politiechef Reinhard Heydrich, NSDAP lid van de Rijksdag en hoofd van de Beierse politie, toestemming om de voorbereidingen te treffen voor de Endlösung: de systematische uitroeiing van het Joodse volk. In Nederland pikte Johann Rauter dit idee als eerste op. Hij was de hoogste vertegenwoordiger van de SS en hiermee ook hoofdverantwoordelijke voor de vervolging en onderdrukking van het Nederlandse verzet en de deportatie van de Joden.

Ministerie van Justitie

Rauters’ invloed op de Nederlandse veiligheidsdienst was enorm. Hij riep een speciale administratieve sectie in het leven, die zich bezighield met de deportatie van Nederlandse joden. Daarnaast bracht hij de organisatie van de korps marechaussee, de rijksveldwacht en de rijksrecherche onder beheer van het ministerie van Justitie, dat geleid werd door NSB-lid Jacobus Schrieke. De Nederlandse politie onderging ook drastische veranderingen en zou gereorganiseerd en gestroomlijnd worden in overeenstemming met de Duitse wensen volgens een structuur die de Duitse politieorganisatie weerspiegelde.

Duits model

Allereerst werd de vorming van een nationale politieleiding onder handen genomen en kort daarop begonnen een aantal van de belangrijkste Gemeentepolitiechefs hun eigen korpsen om te vormen naar Duits model. Dit was vooral gebaseerd op angst voor de Duitse bezetter en de hoop op behoud van de eigen functie. Met de acceptatie van de Duitse hervorming kreeg de gemeentepolitie allerlei maatregelen opgelegd die tegen de rechtsorde indruisten. Zo werden zij belast met de taak van het ontslaan van Joodse politie-eenheden en werden zij geacht hulp te bieden bij het opsporen van personen en het uitleveren aan de vijand. Zo werden tussen 1941 en 1943 de meest voorname korpsen van de gemeentepolitie in Nederland omgevormd tot Duitsgezinde eenheden.

Ideologische herstructurering

Er vond ook een ideologische herstructurering plaats in bepaalde compartimenten van de politie. Er ontstonden zo nationaalsocialistisch ‘getrainde’ politie-eenheden die de Duitse orders zonder meer zouden opvolgen. Omdat zij hun opleiding genoten in Schalkhaar werden deze eenheden al snel de Schalkhaarders genoemd. Naast deze Schalkhaarders werden in 1942 de Nederlandse SS en Weerafdeling van de NSB ondergebracht bij de Vrijwillige Hulppolitie. Dit waren de meest fanatieke navolgers van de Duitse regels. Na de Februaristaking (25 en 26 februari 1941), werden veel leidinggevenden van de politie ontslagen en koos de bezetter zijn eigen superieuren. Sybren Tulp werd gekozen als hoofdcommissaris van de Amsterdamse politie en regeerde hier met harde hand.

Verzet

Ondanks de grote druk die de Duitse bezetters uitvoerden op het Nederlandse ambtenarenapparaat en de veiligheidsdienst, ontstond er na verloop van tijd toch enige vorm van verzet bij de politie. Allereerst kwam er veel verzet tegen de invoering van de Jodenster. Deze weerstand werd aangewakkerd door de media en de Rooms-katholieke Kerk. Zij deden een oproep aan de gehele samenleving om de Jodendeportatie tegen te gaan. Ondanks dat verzet tegen de Duitse orde zware materiële en persoonlijke consequenties kon hebben, ontstond er binnen de Nederlandse politie steeds sterker een beweging die zich afkeerde tegen de taken die zij uit moesten voeren. Veel agenten weigerden dienst, doken onder of voegden zich bij verzetsgroepen.

Stil verzet

Naast openlijk verzet bestond er binnen de burelen van de Nederlandse politie ook veel ‘stil’ verzet. Veel agenten deden zich voor als welwillend tegenover de Duitse bezetter, om vervolgens Joden al van te voren te waarschuwen wat hen te wachten stond. Ook wilde men nog wel eens ‘per ongeluk’ iemand over het hoofd zien. Ondanks dit openlijk en stil verzet, was het voor veel politiemensen een onmogelijke situatie. Veel van de zich verzettende politie werd vervangen door personeel dat zich wel wist te houden aan de Duitse veiligheidsregels. Ook kozen veel Nederlandse politiemannen ervoor om de Duitse bevelen braaf op te volgen. Dit had meestal weinig met ideologie te maken, maar veel meer met angst, eigen veiligheid en het simpele feit dat er brood op de plank moest komen.

Het bericht De Nederlandse politie tijdens WO II: aanpassing vs. verzet verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-nederlandse-politie-tijdens-wo-ii-aanpassing-vs-verzet/feed/ 0
Mexicaans-Amerikaanse Oorloghttp://www.isgeschiedenis.nl/toen/mexicaans-amerikaanse-oorlog/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/mexicaans-amerikaanse-oorlog/#comments Thu, 23 Apr 2015 22:00:33 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66850 24 april 1846- Een ruiter komt op het legerkamp aangestormd. De Amerikaanse Generaal Zachary Taylor doet de tentflappen open en kijkt naar wat er aan de hand is. De ruiter rapporteert dat de Mexicanen de grens zijn overgestoken. Wat men vreesde was werkelijkheid geworden, de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog was begonnen. Historische achtergrond Nadat Columbus Amerika had... Lees verder

Het bericht Mexicaans-Amerikaanse Oorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
24 april 1846- Een ruiter komt op het legerkamp aangestormd. De Amerikaanse Generaal Zachary Taylor doet de tentflappen open en kijkt naar wat er aan de hand is. De ruiter rapporteert dat de Mexicanen de grens zijn overgestoken. Wat men vreesde was werkelijkheid geworden, de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog was begonnen.

Historische achtergrond

Nadat Columbus Amerika had ontdekt koloniseerden de Spanjaarden grote delen van Amerika. Zowel Mexico als het huidige Texas werden een Spaanse provincie (1783). De Spaanse regering verloor in 1821 door de Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog echter haar kolonie. De nieuwe Mexicaanse regering gaf nieuwe kolonisten vrijwel meteen de toestemming om zich in Texas te vestigen. Dit had tot gevolg dat Texas zich distantieerde van Mexico en in 1835 een zelfstandige staat werd. Dit zou een probleem worden voor Mexico; omdat Texas een zelfstandige staat was, mocht het zelf beslissingen maken. In 1845 koos de staat ervoor om zich aan te sluiten bij de Verenigde Staten. Dit tot woede van Mexico, dat Texas nog steeds als haar grondgebied zag.

President Polk

Op 24 april 1846 vond de eerste confrontatie plaats. Een patrouilleregiment van het Amerikaanse leger stuitte op een cavaliereenheid van de Mexicanen. De Mexicanen versloegen het patrouilleregiment en het conflict was geboren. Mede door de redevoeringen van president James Polk verklaarden de Verenigde Staten op 13 mei de oorlog aan Mexico.

Battle of Monterrey

Veldslag bij Monterrey

 

Taylors veldtocht

De eerste serieuze veldslag vond plaats bij Palo Alto. Daar wisten de Amerikanen onder leiding van Taylor de Mexicanen een verpletterende nederlaag toe te brengen. Door deze overwinning was het voor de Amerikanen mogelijk Mexico binnen te dringen. Generaal Taylor stevende af op de Mexicaanse stad Monterrey. Daar werd verschrikkelijk gevochten: alleen al tijdens de straatgevechten verloren de Amerikanen 468 man. Toch wisten de Amerikanen de stad te veroveren en daarmee een belangrijke doorbraak in de oorlog te forceren.

Scotts veldtocht

Belegering van Veracruz

Belegering van Veracruz

Nadat Taylors veldtocht tot een succesvol einde was gebracht, besloot president Polk nog een leger het vijandelijke land binnen te sturen. Hij gaf generaal Scott de opdracht via de havenstad Veracruz naar de hoofdstad Mexico-stad op te trekken. Na een korte belegering viel Veracruz in Amerikaanse handen en trokken de troepen van Scott richting Mexico-stad. Hoewel de stad relatief dichtbij lag, duurde het nog twee jaar voordat de hoofdstad veroverd werd. De Mexicanen waren namelijk niet van plan hun grondgebied zomaar prijs te geven.

Niños Héroes

Een mooi voorbeeld van de Mexicaanse vechtersmentaliteit zijn de Niños Héroes. Bij de slag om Chapultepec (een kasteel vlak bij Mexico-stad) vochten negen tienersoldaten door tot het bittere einde. Ze kozen ervoor liever dood te gaan dan in handen te vallen van de Amerikanen. Er gaat zelfs een verhaal de ronde dat een van deze jongens zich in een Mexicaanse vlag wikkelde en zich van de muur afgooide. Vandaag de dag worden deze jongens nog steeds herdacht op 13 september.

Nasleep van de oorlog

Bezetting Mexico-stad

Amerikaanse bezetting Mexico-stad

Nadat de Amerikanen de Mexicaanse hoofdstad veroverd hadden, was de oorlog gewonnen en kwam de Amerikaanse grens een stuk zuidelijker te liggen. Texas werd Amerikaans grondgebied en de zuidelijke staten, waar slavernij gebruikelijker was dan in het noorden ,werden uitgebreid. In de Verenigde Staten ontstond een steeds grotere tegenstelling tussen de staten die slavernij wilden afschaffen en staten die het wilden behouden. Verschillende conflicten tussen de noordelijke en zuidelijke staten leidden in 1861 tot het uitbreken van de Amerikaanse Burgeroorlog. De Mexicaans-Amerikaanse oorlog kan dus worden gezien als een oorlog die heeft bijgedragen aan het ontstaan van de Amerikaanse Burgeroorlog.

Het bericht Mexicaans-Amerikaanse Oorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/mexicaans-amerikaanse-oorlog/feed/ 0
De Taliban in Afghanistanhttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-taliban-in-afghanistan/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-taliban-in-afghanistan/#comments Thu, 23 Apr 2015 11:18:39 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66856 De Taliban hebben aangekondigd vanaf 24 april 2015 een lenteoffensief te beginnen in Afghanistan, om de controle over het land terug te krijgen. Zij geven dit offensief de naam ‘Azm’, wat ‘volharding’ betekent. De Taliban spelen een grote rol in de recente geschiedenis van Afghanistan. Afghanistan onder Sovjetbewind In 1979 viel de Sovjet-Unie Afghanistan binnen.... Lees verder

Het bericht De Taliban in Afghanistan verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
De Taliban hebben aangekondigd vanaf 24 april 2015 een lenteoffensief te beginnen in Afghanistan, om de controle over het land terug te krijgen. Zij geven dit offensief de naam ‘Azm’, wat ‘volharding’ betekent. De Taliban spelen een grote rol in de recente geschiedenis van Afghanistan.

Afghanistan onder Sovjetbewind

In 1979 viel de Sovjet-Unie Afghanistan binnen. Tussen 1979 en 1988 raakte het land verwikkeld in een strijd met Afghaanse moedjahedien (fundamentalistische islamitische strijders), die financieel gesteund werden door onder andere de Verenigde Staten. Nadat de Sovjet-Unie zich in 1988 uit Afghanistan terugtrok, ontstond in Afghanistan een burgeroorlog, waarin de moedjahedien nu elkaar bestreden om de macht over het land te verkrijgen.

Ontstaan van de Taliban

Als gevolg van de aanhoudende onrust in het land vluchtten vele Afghanen naar buurland Pakistan. Daar werd een deel van de vluchtelingen opgeleid op strenge Koranscholen, de madrassa’s. Uit deze scholen ontstonden de Taliban, een streng islamitische organisatie.

Taliban in Afghanistan

In 1994 begonnen de Taliban aan een offensief in Afghanistan. Al vrij snel wisten zij de steden Kandahar en Herat (de op één na grootste stad) te veroveren. Op veel plekken werden de strijders met open armen ontvangen; zij maakten immers een einde aan de hevige burgeroorlog.

Eind 1995 begon de organisatie aan de belegering van de hoofdstad Kabul, die zij in 1996 wisten te veroveren. De leider van de Taliban, Mullah Mohammed Omar, riep het ‘Islamitisch Emiraat Afghanistan’ uit. Pakistan en Saoedi-Arabië erkenden de nieuwe Afghaanse staat.

Streng bewind

De Taliban liet zich leiden door islamitisch jihadistisch gedachtegoed. Mullah Mohammed Omar sprak de doelen van het Islamitische Emiraat uit: de vrede moest hersteld worden en de bevolking ontwapend. Daarnaast voerden de Taliban de sharia – de islamitische wet – in.

Vrouwen moesten zich voortaan volledig bedekken middels het dragen van een boerka en het werd mannen verplicht hun baard te laten staan. Vliegeren, een belangrijke Afghaanse traditie en zeer populair onder kinderen, werd verboden, evenals entertainment zoals televisie en muziek. Daarnaast mochten meisjes van boven de tien niet meer naar school.

Einde van de Taliban in Afghanistan

De Taliban werkten nauw samen met Al Qaida: een zeer extremistische islamitische organisatie. Na de aanslagen op de Twin Towers in New York op 11 september 2001 – waar Al Qaida de verantwoordelijkheid voor opeiste – vroegen de Verenigde Staten om de uitlevering van Osama Bin Laden, de leider van Al Qaida. De VS gingen niet akkoord met de eisen die de Afghaanse regering stelde betreffende de uitlevering en verklaarden de Taliban de oorlog. Op 12 november 2001 verloren de Taliban de hoofdstad Kabul en kwam Afghanistan onder het bewind van een nieuwe, pro-Westerse regering.

Taliban na de oorlog

Hoewel de Taliban niet meer de macht hadden over Afghanistan, bleef de organisatie wel degelijk bestaan. Zij trokken zich terug en begonnen een guerrillaoorlog vanuit het berggebied tussen Afghanistan en Pakistan. In de jaren die volgden pleegden zij aanslagen, onder andere op politici. Vanaf 2005 vond een heropleving van het conflict plaats. Verschillende landen, waaronder Nederland, besloten om militairen naar Afghanistan te sturen om de nieuwe regering te helpen in haar strijd tegen de extremistische organisatie.

Nieuwe opmars

Sinds enkele jaren worden de Taliban in zowel Pakistan als Afghanistan weer steeds groter. In Afghanistan is nog steeds een verhoogd risico op aanslagen. Geleidelijk hebben steeds meer buitenlandse legers het land verlaten.

Vanaf 1 januari 2015 kreeg Afghanistan officieel weer zelf de controle over haar veiligheid. Nu de Afghaanse overheid er weer vrijwel alleen voor staat, hebben de Taliban een stuk minder tegenstand. De Noord-Afghaanse bevolking heeft een dringend beroep gedaan op de overheid in Kabul en vraagt om de hulp van duizenden militairen om de Taliban tegen te houden.

 

 

Het bericht De Taliban in Afghanistan verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-taliban-in-afghanistan/feed/ 0
Communistisch verzet in de Tweede Wereldoorloghttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/communistisch-verzet-in-de-tweede-wereldoorlog/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/communistisch-verzet-in-de-tweede-wereldoorlog/#comments Wed, 22 Apr 2015 22:01:53 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66481 De nazi’s zagen het communisme als deel van ‘de Joodse samenzwering’ en beschouwden de socialistische ideologie als staatsgevaarlijk. Direct na de bezetting van Nederland werden alle Nederlandse communistische partijen verboden. Vele communisten begaven zich in het ondergrondse verzet.  Communisme als gevaar Bij de Duitse bezetting van Nederland werden onmiddellijk alle communistische partijen verboden. Dit lot... Lees verder

Het bericht Communistisch verzet in de Tweede Wereldoorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
De nazi’s zagen het communisme als deel van ‘de Joodse samenzwering’ en beschouwden de socialistische ideologie als staatsgevaarlijk. Direct na de bezetting van Nederland werden alle Nederlandse communistische partijen verboden. Vele communisten begaven zich in het ondergrondse verzet. 

Communisme als gevaar

Bij de Duitse bezetting van Nederland werden onmiddellijk alle communistische partijen verboden. Dit lot trof de Communistische Partij Nederland (CPN) en de Revolutionair-socialistische Arbeiderspartij (RSAP). Vele leden van de communistische partijen zetten hun activiteiten voort in het verzet.

De Communistische Partij Nederland (CPN)

De communisten moesten niets hebben van Hitlers nationaalsocialistische gedachtegoed. De CPN had zich goed voorbereid op de inval van de Duitsers; nadat de partij werd verboden, begonnen de leden direct met actief verzet tegen de bezetter. Dit maakte de partij de eerste verzetsorganisatie van Nederland.

De Waarheid

De Communistische Partij richtte in 1940 de verzetskrant De Waarheid op, de tweede verzetskrant van Nederland. In deze krant werd opgeroepen tot de Februaristaking van 1941. De voornaamste activiteiten van de CPN waren het verspreiden van kranten en pamfletten en het plegen van sabotage. Zo pleegden haar leden onder andere aanslagen op spoorwegen en fabrieken.

Duitse infiltratie in de CPN

De Duitsers maakten gebruik van infiltranten in de Communistische Partij, waardoor zij vele honderden communisten konden oppakken. Minstens 130 van hen kwamen tijdens de oorlog om het leven. Lou Jansen en Jan Dieters, twee belangrijke leden van de CPN, werden door de bezetter opgepakt en geëxecuteerd op de Waalsdorpervlakte.

Paul de Groot: de Nederlandse Stalin

De communist Paul de Groot had van 1938 tot 1977 de leiding over de CPN. Door zijn radicaal-communistische ideeën wordt hij ook wel de Nederlandse Stalin genoemd. In de eerste jaren van de oorlog speelde hij een belangrijke rol in het verzet, maar na enkele jaren trok hij zich terug uit de illegaliteit. Hij zou de mogelijke auteur geweest zijn van het pamflet ‘staakt staakt staakt’, waarin werd opgeroepen tot de Februaristaking. Zijn vrouw en kinderen konden niet aan de Duitsers ontsnappen en werden in Auschwitz vergast, de Groot zelf weet te ontkomen.

Hannie Schaft en de RVV

De communistische krant De Waarheid identificeerde zich sterk met de RVV; de Raad van Verzet, die nauwe banden had met de Communistische Partij en met de partij samenwerkte in het verzet. De RVV richtte zich vooral op het vervalsen en verspreiden van illegale identiteitskaarten. Een van haar bekendste leden was de Haarlemse Hannie Schaft.

Hannie Schaft – het meisje met de rode haren – is één van Nederlands meest bekende verzetsstrijders. Ze pleegde onder andere aanslagen op de NSB en de politie. Op 21 maart 1945 werd Schaft gearresteerd, waarna ze ruim twee weken later werd doodgeschoten in de Bloemendaalse duinen.

Henk Sneevliet en de RSAP

Henk Sneevliet was Tweede Kamerlid voor de RSAP – de Revolutionair-socialistische Arbeiderspartij –  en verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog. De Duitse bezetter hief de RSAP in 1940 op, waarna Sneevliet in het verzet ging. Hij richtte het Marx-Lenin-Luxemburg-front op, een communistische verzetspartij. Het MLL-front pleegde actief verzet tegen de Duitsers, door middel van het drukken en verspreiden van illegale kranten. In 1942 werd Sneevliet opgepakt en door de Duitsers gefusilleerd op de Leusderheide.

Radicaal verzet

De communistische verzetsorganisaties pleegden over het algemeen het meest radicale verzet tijdens de oorlog. Naar schatting zijn er ongeveer tweeduizend communistische verzetsstrijders omgekomen ten gevolge van de strijd tegen de nazi’s.

 

Het bericht Communistisch verzet in de Tweede Wereldoorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/communistisch-verzet-in-de-tweede-wereldoorlog/feed/ 0
De nazi en de psychiaterhttp://www.isgeschiedenis.nl/singel-uitgeverijen-tipt/de-nazi-en-de-psychiater/ http://www.isgeschiedenis.nl/singel-uitgeverijen-tipt/de-nazi-en-de-psychiater/#comments Wed, 22 Apr 2015 22:00:57 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66776 In 1945 meldde Hermann Göring, Hitlers rechterhand en een van de grootste oorlogsmisdadigers van de Tweede Wereldoorlog, zich als gevangene bij de Amerikanen. Hij werd vergezeld door zestien koffers vol medailles, juwelen, zijden ondergoed, een miljoen dollar in cash en een koffieblik vol cyanidecapsules. Tijdens de processen van Neurenberg wordt hij onder toezicht gesteld van... Lees verder

Het bericht De nazi en de psychiater verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
In 1945 meldde Hermann Göring, Hitlers rechterhand en een van de grootste oorlogsmisdadigers van de Tweede Wereldoorlog, zich als gevangene bij de Amerikanen. Hij werd vergezeld door zestien koffers vol medailles, juwelen, zijden ondergoed, een miljoen dollar in cash en een koffieblik vol cyanidecapsules.

El-Hai - Nazi en de psychiaterTijdens de processen van Neurenberg wordt hij onder toezicht gesteld van de ambitieuze Amerikaanse legerpsychiater Douglas Kelley. Via rorschachs en andere tests hoopt Kelley er achter te komen wat nazicriminelen onderscheidt van de rest van de mensheid. Maar het kwaad heeft zo zijn charme. Een fascinerende blik in de criminele ‘mindset’ van het nationaal-socialisme en psychiatrisch onderzoek vlak na de oorlog.

ElzoubJack El-Hai is een vermaard journalist en publicist op het terrein van geschiedenis en medische wetenschap en schrijver van het veelgeprezen boek The Lobotomist. Hij won diverse prijzen waaronder de June Roth Memorial Award for Medical Journalism. Hij woont in Minneapolis, Verenigde Staten.

De nazi en de psychiater / Jack El-Hai / € 21,99 / ISBN 978 90 295 3847 3 / e-book / €13,99/ ISBN 978 90 295 3848 0 / Verschijningsdatum: 21 april 2015

Het bericht De nazi en de psychiater verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/singel-uitgeverijen-tipt/de-nazi-en-de-psychiater/feed/ 0
Seriemoordenaar Dutroux ontsnapt op 23 april 1998http://www.isgeschiedenis.nl/toen/seriemoordenaar-dutroux-ontsnapt-op-23-april-1998/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/seriemoordenaar-dutroux-ontsnapt-op-23-april-1998/#comments Wed, 22 Apr 2015 22:00:32 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=60775 In de jaren negentig werd België opgeschrikt door het nieuws van de seriemoordenaar Mark Dutroux. Hij werd in 1996 opgepakt op verdenking van de ontvoering, verkrachting en moord van tenminste zes minderjarige meisjes. Op 23 april 1998 kwam de Belgen het ontstellende nieuws ter oren dat Dutroux uit het gerechtshof Neufchâteau had weten te ontsnappen. De... Lees verder

Het bericht Seriemoordenaar Dutroux ontsnapt op 23 april 1998 verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
In de jaren negentig werd België opgeschrikt door het nieuws van de seriemoordenaar Mark Dutroux. Hij werd in 1996 opgepakt op verdenking van de ontvoering, verkrachting en moord van tenminste zes minderjarige meisjes. Op 23 april 1998 kwam de Belgen het ontstellende nieuws ter oren dat Dutroux uit het gerechtshof Neufchâteau had weten te ontsnappen. De klopjacht begint en uiteindelijk weet de boswachter Stéphane Michaux de politie zijn locatie te vertellen.

De zaak Dutroux

Nadat Dutroux en zijn vrouw Michelle Martin in 1989 al veroordeeld waren voor de verkrachting van vijf minderjarige meisjes werden zij in 1992 vervroegd vrijgelaten. In 1996 werden Dutroux en Martin wederom opgepakt toen bleek dat zij in de periode van vier jaar na hun vrijlating wederom zes meisjes hadden ontvoerd, waarvan er vier om het leven waren gekomen. De ontvoerde meisjes bracht Dutroux onder in vier van zijn zeven huizen, waarna hij ze meermaals verkrachtte.

Misdaden

De Belgische justitie was van mening dat Dutroux hoofd van een criminele bende was en zo ook verantwoordelijk was voor de ontvoeringen van drie Slowaakse meisjes. Dutroux bekende echter alleen de ontvoeringen en verkrachtingen en meende dat hij niet verantwoordelijk was voor de dood van de meisjes. De inmiddels ex-echtgenote Martin werd schuldig bevonden aan medeplichtigheid. Zij was op de hoogte van de ontvoeringen en liet de meisjes Julie en Mélissa verhongeren in de kelder in de periode december 1995 tot maart 1996 toen Dutroux zelf in gevangenschap zat.

De ontsnapping

De ontsnapping op 23 april 1998 verbaasde iedereen. Dutroux mocht in het gerechtshof Neufchâteau zijn dossier lezen en overmeesterde daarbij één van de bewakers. Hij maakte de bewaker zijn pistool afhandig en wist op klaarlichte dag het gerechtsgebouw via de voorkant van het gebouw te ontvluchten. Tijdens zijn vlucht stal hij een auto en probeerde via de beboste Ardennen te ontsnappen. Een politiemacht van 5000 agenten zette de achtervolging in, maar het was uiteindelijk boswachter Michaux die Dutroux als eerste wist te signaleren.

België is geschokt

Zijn ontsnapping heeft in totaal drie uur geduurd en bij de confrontatie met de politie gaf Dutroux zichzelf onmiddellijk over. Logischerwijs vroeg heel België, inclusief de ouders van Dutroux’s slachtoffers, zich af hoe het mogelijk was dat Dutroux wist te ontsnappen. Als gevolg van de nationale verontwaardiging over de vlucht van Dutroux boden de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van Justitie dezelfde dag nog hun ontslag aan.

Het bericht Seriemoordenaar Dutroux ontsnapt op 23 april 1998 verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/seriemoordenaar-dutroux-ontsnapt-op-23-april-1998/feed/ 0
Wim Sonneveld en de Amsterdamse grachtenhttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/wim-sonneveld-en-de-amsterdamse-grachten/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/wim-sonneveld-en-de-amsterdamse-grachten/#comments Wed, 22 Apr 2015 09:36:55 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66836 In Amsterdam zal een brug vlakbij het DeLaMar theater vernoemd worden naar de cabaretier Wim Sonneveld. Sonneveld vormde samen met Wim Kan en Toon Hermans ‘de grote drie’ van de Nederlandse cabaret en heeft zeer veel betekend voor het Nederlands theater. Sonneveld (1917-1974) werd geboren in Utrecht, waar hij reeds in 1922 zijn moeder verloor.... Lees verder

Het bericht Wim Sonneveld en de Amsterdamse grachten verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
In Amsterdam zal een brug vlakbij het DeLaMar theater vernoemd worden naar de cabaretier Wim Sonneveld. Sonneveld vormde samen met Wim Kan en Toon Hermans ‘de grote drie’ van de Nederlandse cabaret en heeft zeer veel betekend voor het Nederlands theater.

Sonneveld (1917-1974) werd geboren in Utrecht, waar hij reeds in 1922 zijn moeder verloor. Vanaf 1932 hield hij zich bezig met zang en sloot zich aan bij de zangvereniging Keep Smiling Singers. In 1936 verhuisde hij naar het centrum van Amsterdam en woonde daar jaren op de Prinsengracht. Na een zeer succesvolle carrière stierf hij op 56-jarige leeftijd aan de gevolgen van een hartaanval.

Sonnevelds theatertours

In 1943 richtte Sonneveld zijn eigen theatergezelschap op, ‘Cabaret Wim Sonneveld’, dat tot 1959 bleef bestaan. In 1964 ging zijn eerste solovoorstelling in première: ‘Een avond met Wim Sonneveld’. Aan deze voorstelling schreven onder andere Annie M.G. Schmidt en Simon Carmiggelt mee. Ook voor zijn latere voorstellingen schreven zij enkele bijdragen. Op zijn beurt speelde Sonneveld een klein rolletje in de door Schmidt geschreven televisieserie Ja Zuster, Nee Zuster. Twee voorstellingen in samenwerking met cabaretiers als Ina van Faassen en Willem Nijholt volgden. De voorstelling met Ina van Faassen bevatte één van Sonnevelds bekendste liedjes: ‘Het Dorp’.

Sonneveld had een zeer veelzijdige carrière: hij was zanger, cabaretier, hij werkte voor radio en televisie, speelde in twee musicals en trad onder andere op in Parijs en Londen.

Wim Sonneveldprijs

Sinds 1988 wordt jaarlijks de Wim Sonneveldprijs uitgereikt. Deze prijs wordt gegeven aan het beste kleinkunsttalent van het Amsterdamse Kleinkunstfestival. Winnaars van deze prijs zijn onder andere Niels van der Laan & Jeroen Woe (2005) en Claudia de Breij (1998).

Amsterdamse Grachten

Eén van Sonnevelds meest bekende liedjes is zijn uitvoering van het nummer ‘Aan de Amsterdamse Grachten’, geschreven door Pieter Goemans. De Amsterdamse brug die naar Sonneveld vernoemd wordt is ‘brug 175’. De Amsterdammer Daan Bartels lobbyde voor de vernoeming van brug 40, omdat dat de brug is die staat afgebeeld op de platenhoes van ‘Aan de Amsterdamse Grachten’. De gemeente was het niet met Bartels eens en schonk de eer aan brug 175 op de Marnixstraat.

 

Het bericht Wim Sonneveld en de Amsterdamse grachten verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/wim-sonneveld-en-de-amsterdamse-grachten/feed/ 0
Heldhaftige vrouwen in WOII: protest & verzethttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/heldhaftige-vrouwen-in-woii-protest-verzet/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/heldhaftige-vrouwen-in-woii-protest-verzet/#comments Wed, 22 Apr 2015 08:05:29 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=66487 NIOD-directeur Marjan Schwegman is van mening dat de rol van vrouwen in het verzet decennialang door historici onderbelicht is. Tijdens de oorlog wisten vrouwen traditionele ideeën over genderrollen tegen de bezetter te gebruiken. Veel vrouwen namen actief deel aan het verzet, onder andere door het beschermen van onderduikers, het verspreiden van pamfletten en wapens en... Lees verder

Het bericht Heldhaftige vrouwen in WOII: protest & verzet verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
NIOD-directeur Marjan Schwegman is van mening dat de rol van vrouwen in het verzet decennialang door historici onderbelicht is. Tijdens de oorlog wisten vrouwen traditionele ideeën over genderrollen tegen de bezetter te gebruiken. Veel vrouwen namen actief deel aan het verzet, onder andere door het beschermen van onderduikers, het verspreiden van pamfletten en wapens en het plegen van aanslagen op agenten en officieren.

De traditionele huisvrouw

Voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog kende Nederland een sterk verzuilde samenleving. De Nederlandse vrouw was een zeer traditionele rol toebedeeld; het huishouden was haar taak. Slechts 2% van de gehuwde vrouwen werkte vóór de Tweede Wereldoorlog buitenshuis.

De nazi’s hadden een Oud-Germaans traditioneel idee over de rol van vrouwen in de samenleving. Vrouwen moesten zich richten op het huishouden en het krijgen van kinderen; vooral Arische vrouwen moesten zo veel mogelijk kinderen krijgen, om zo dit ‘goede ras’ uit te breiden. De Duitse wetgeving werd aan dit gedachtegoed aangepast. Zo werd het vrouwen moeilijker gemaakt om een baan te krijgen en scherpte de regering de abortusregelingen aan; het plegen van abortus werd vrouwen zeer moeilijk gemaakt.

Vrouwen in het verzet

Binnen en buiten Nederland vond er een aantal invloedrijke verzetsacties plaats onder leiding van vrouwelijke verzetsstrijders.

Vrouwen konden de traditionele ideeën over de rolverdeling tussen man en vrouw goed gebruiken; zij verspreidden pamfletten en wapens in kinderwagens, zonder dat Duitse officieren argwaan kregen. Vrouwen in het verzet speelden daarnaast een grote rol in de hulp aan onderduikers en pleegden tevens aanslagen op Duitse bezetters.

Verzet in Duitsland- vrouwenopstand in Berlijn 1943

Vóór 1943 genoten Joodse mannen die getrouwd waren met Arische vrouwen bescherming; de nazi’s lieten hen met rust. In 1943 kwam hier een einde aan, toen een nieuwe wet bepaalde dat ook zij uit Berlijn gedeporteerd moesten worden. Meer dan tweeduizend Joden werden opgepakt en tijdelijk gehuisvest in de Rosenstrasse in Berlijn.

De echtgenotes van deze gevangenen lieten de arrestatie van hun mannen niet zomaar op zich zitten. Wat begon als een klein en stil protest, groeide uit tot een massale demonstratie, waaraan 6000 vrouwen deelnamen.  Omdat de demonstranten deel uitmaakten van het  ‘Arische ras’, durfden de nazi’s hen niet te beschieten; zij waren bang voor verdere escalatie. Het protest van de echtgenotes wist deportatie van hun Joodse echtgenoten te voorkomen; de mannen werden in Berlijn te werk gesteld. Dankzij de vrouwenopstand in de Rosenstrasse overleefden de meeste van deze opgepakte Joden de Tweede Wereldoorlog.

De grootste verzetsorganisatie van Nederland – Tante Riek

Heleen Kuipers-Rietberg – Tante Riek – was één van de meest bekende Nederlandse verzetsstrijdsters uit de Tweede Wereldoorlog. Zij had de leiding over de grootste verzetsorganisatie van Nederland: de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO). Ze werd sterk gedreven door haar christelijke geloof.

Tante Riek woonde in Winterswijk, waar de NSB tijdens de oorlog meer steun kreeg dan in de rest van Nederland. Samen met haar man nam ze actief deel aan het verzet; ze wist vele vluchtelingen een onderduikadres te geven.

In 1944 werden Heleen en haar man opgepakt. Haar man wist, door zijn bijdrage aan het verzet te ontkennen, aan deportatie te ontkomen en werd vrijgelaten. Heleen was een ander lot toebedeeld. De bezetter liet haar naar het Duitse kamp Ravensbrück deporteren, waar zij na enkele maanden gevangenschap aan tyfus overleed.

Aan de top van het Gronings verzet – Siet Tammens

Siet Tammens was vanaf 1943 onderdeel van de Top, het Gronings verzet. Ze zette zich actief in voor het georganiseerde verzet; niet alleen door het verspreiden van pamfletten en het helpen van onderduikers, maar ook door de aanpak van verraders en zelfs betrokkenheid bij liquidaties. Siet Tammens was onder andere betrokken bij een grote overval op een bonnenkantoor in Langweer, waar vele voedselbonnen buit werden gemaakt.

Tammens werd door de bezetter gearresteerd en kreeg de doodstraf opgelegd. De executie vond echter nooit plaats, waardoor Siet de oorlog overleefde. Na afloop van de oorlog raakte zij zeer teleurgesteld in de Nederlandse samenleving, de samenhorigheid tijdens het verzet viel namelijk bijna direct terug in een verzuilde maatschappij. Dit is de reden dat zij na de Tweede Wereldoorlog jarenlang op Curaçao woonde.

Haarlemse heldinnen – Hannie Schaft en Truus en Freddie Oversteegen

De Haarlemse Truus en Freddie Oversteegen waren nog tienermeisjes toen zij betrokken raakten bij het Nederlandse verzet. Hun werkzaamheden begonnen redelijk onschuldig; ze hielden zich voornamelijk bezig met het verspreiden van kranten en pamfletten.

Na verloop van tijd raakten de zussen bevriend met hun stadsgenoot Hannie Schaft; de drie kregen samen schietles. Hannie en Truus wisten samen de NSB-agent Willem Zirkzee te executeren. Toen Hannie werd opgepakt door de bezetter, deden Truus en Freddie pogingen om haar te bevrijden. De zussen wisten de executie van hun vriendin echter niet te voorkomen.

Erkenning in Nederland

Ook Truus en Freddie hadden kritiek op de Nederlandse samenleving na afloop van de oorlog; erkenning voor hun daden in het verzet bleef jarenlang uit. Later kregen de zussen deze erkenning wel. In 2014 ontvingen Freddie en Truus van minister-president Mark Rutte het Mobilisatie-Oorlogskruis, bedoeld voor mensen die tijdens de oorlog belangrijke werkzaamheden verrichten in het belang van het Nederlandse Koninkrijk.

Onderzoek van het NIOD

Historici hebben tot nu toe te veel de focus gelegd op de ondersteunende rol van vrouwen in het verzet. De rol van deze ‘verzorgende vrouwen’ wordt daardoor gebagatelliseerd. Het NIOD is onlangs een onderzoek gestart, waarin de organisatie de samenwerking tussen man en vrouw in het verzet bestudeert.

 

Het bericht Heldhaftige vrouwen in WOII: protest & verzet verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/heldhaftige-vrouwen-in-woii-protest-verzet/feed/ 0