IsGeschiedenis http://www.isgeschiedenis.nl De geschiedenis ontdekken? Fri, 28 Aug 2015 12:03:33 +0000 nl-NL hourly 1 De controversiële geschiedenis van XTChttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-controversiele-geschiedenis-van-xtc/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-controversiele-geschiedenis-van-xtc/#comments Fri, 28 Aug 2015 12:02:17 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68842 XTC. Misschien wel één van de bekendste ‘partydrugs’ ter wereld. Regelmatig verschijnen er berichten in het nieuws over het middel. Het middel blijkt de laatste jaren steeds gevaarlijker te worden door experimenten met de drug. Drugshandelaren proberen ze een aantrekkelijker uiterlijk te geven en er zit steeds vaker meer MDMA in de pillen. Waar komt... Lees verder

Het bericht De controversiële geschiedenis van XTC verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
XTC. Misschien wel één van de bekendste ‘partydrugs’ ter wereld. Regelmatig verschijnen er berichten in het nieuws over het middel. Het middel blijkt de laatste jaren steeds gevaarlijker te worden door experimenten met de drug. Drugshandelaren proberen ze een aantrekkelijker uiterlijk te geven en er zit steeds vaker meer MDMA in de pillen. Waar komt XTC eigenlijk vandaan?

Interessant feit om te weten: xtc of ecstasy is de ‘bijnaam’ voor de eigenlijke drugsstof MDMA, wat staat voor ‘3,4-methyleendioxymethamfetamine’. De stof werd voor het eerst geproduceerd in 1912 bij laboratoriumexperimenten. De wetenschappers zochten namelijk naar een andere stof die zij als geneesmiddel zouden kunnen gebruiken als vervanger van hydrastine. Deze stof werkte in op het zenuwstelsel. Toch vermeldde Alexander Shulgin de effecten bij mensen pas meer dan 65 jaar later. Psychotherapeuten waren in eerste instantie razend enthousiast over MDMA en gebruikten het om mensen te kalmeren tijdens hun sessies.

‘Hippiedrug’

Al snel werd de stof ontdekt door het grote publiek als genotsmiddel. XTC, poeder of een pil met MDMA, werd ook wel gezien als de opvolger van amfetamine. Mensen voelde zich ‘vrij’ door het gebruik van het middel en sommigen meenden dat ze meer in contact kwamen met de natuur. Hierdoor kreeg het al snel de stempel ‘hippiedrug’. De tijd was er ook naar, want er werd in de jaren ’70 al flink geëxperimenteerd met andere geestverruimende middelen.

Op de dansvloer

Rond 1980 veranderde de uitgaanswereld en dit had effecten op het gebruik van drugs onder jongeren. Vooral de komst van house en dance zorgde voor een grotere afzetmarkt. Rond deze tijd belandde MDMA onder de naam ‘ecstasy’ of ‘XTC’ op de zwarte markt en ontstond er een grote handel in discotheken en clubs. Waar de drug in het begin vooral in Amerika – specifiek in Californië – populair was, kwam nu de verschuiving richting Europa. Na een aantal jaar werd duidelijk dat het middel zeer schadelijke effecten kon hebben op de gezondheid. De overheid plaatste XTC op Lijst I van de Opiumwet in november van 1988 en kenmerkte het daarmee als harddrugs.

Mooie snoepjes

Uit recent onderzoek blijkt dat er vele soorten XTC zijn bijgekomen. Het Nederlands Forensisch Instituut meent dat de verschillende soorten alleen al in de laatste zes jaar verachtvoudigd zijn. Daarnaast onderging het middel ook verschillende veranderingen. Criminelen proberen de drug, voornamelijk in pilvorm, een ‘mooi’ uiterlijk te geven door het te produceren in verschillende felle kleuren, bijzondere vormen of van een stempel met een logo te voorzien. Dit is het gevolg van een grote concurrentie volgens experts. Drugdealers proberen zich te onderscheiden door de drugs te presenteren als ‘mooie snoepjes’.

Sterker, dus gevaarlijker

Naast de uiterlijke metamorfose, sleutelden drugsproducenten ook aan de samenstelling van XTC. De afgelopen jaren ziet men een sterke stijging in de hoeveelheid van de stof MDMA in pillen, capsules en poeders. Verder vonden ze andere grondstoffen om te verwerken in de drug. Het is wellicht een poging om om te gaan met een mogelijk verbod dat de overheid wil doorvoeren op apaan, een nu nog legaal middel. Dit is bijzonder, omdat apaan uitsluitend gebruikt kan worden voor het maken van drugs. De wijzigingen die criminelen aanbrengen bij de drug, zorgen er ook voor dat het middel gevaarlijker wordt. Er zijn sneller negatieve bijwerkingen en vaak zijn jongeren die tijdens het uitgaan ‘een pilletje nemen’, hier niet op voorbereid. Zij dansen zich soms letterlijk dood.

Land nummer één

Ondanks waarschuwingen en uitleg van overheid en politie over de gevaren van XTC, blijft de drug populair. Nederland staat nog steeds bekend als grootste producent en leverancier van XTC. Het drugsimago wordt ook in stand gehouden door bijvoorbeeld zangers en rappers. Ze zingen het niet letterlijk, maar vaak zit er, wellicht een onbedoelde, boodschap in over de gezelligheid van XTC en dat iedereen wel een keer MDMA moet proberen.

Experimentele wetenschap

Toch kan MDMA ook op sommige vlakken positief benaderd worden. In de lente van 2015 werd MDMA onderzocht op haar therapeutische waarden, niet veel anders dan in de beginfase van het middel. Het magazine Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry kondigde een onderzoek aan, waarbij autistische proefpersonen met een sociale angststoornis kleine hoeveelheden van de stof kregen toegediend. Het zou zorgen voor een verminderde angst.

Dit was niet de eerste keer dat het middel gebruikt werd in de medische wereld. MDMA werd ook getest onder mensen met een post traumatisch stresssyndroom. Onderzoeken maakten duidelijk dat het inderdaad een positief effect had.

Het bericht De controversiële geschiedenis van XTC verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-controversiele-geschiedenis-van-xtc/feed/ 0
De marathon is de afstand tussen Marathon en Athenehttp://www.isgeschiedenis.nl/historische-mythen/de-marathon-is-de-afstand-tussen-marathon-en-athene/ http://www.isgeschiedenis.nl/historische-mythen/de-marathon-is-de-afstand-tussen-marathon-en-athene/#comments Fri, 28 Aug 2015 10:39:07 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68836 Iedere hardloper kent de magische afstand van de marathon uit zijn hoofd: 42 kilometer en 195 meter. Dit is al meer dan honderd jaar het koningsnummer van de Olympische Spelen. De meeste hardlopers menen te weten dat die afstand verwijst naar de legendarische Griekse boodschapper Pheidippides. In 490 jaar v.Chr. legde hij de magische afstand... Lees verder

Het bericht De marathon is de afstand tussen Marathon en Athene verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Iedere hardloper kent de magische afstand van de marathon uit zijn hoofd: 42 kilometer en 195 meter. Dit is al meer dan honderd jaar het koningsnummer van de Olympische Spelen. De meeste hardlopers menen te weten dat die afstand verwijst naar de legendarische Griekse boodschapper Pheidippides. In 490 jaar v.Chr. legde hij de magische afstand af tussen het slachtveld van Marathon en Athene.

In Athene sprak hij de beroemde woorden: ‘We hebben gewonnen.’ De Atheense troepen zouden in Marathon de Perzen hebben verslagen. Sommige verhalen vertellen zelfs dat Pheidippides na zijn beroemde woorden dood neerviel, wat hem het laatste slachtoffer maakt van de slag bij Marathon.

Het verhaal is zo’n 600 jaar na dato opgeschreven door de Romeinse schrijver Plutarchus. Opvallend genoeg wordt het niet vermeld door de Griekse historicus Herodotus (484-425 v.Chr.). Hij was de gezaghebbende en eerste historicus die uitgebreid verslag deed van de Grieks-Perzische oorlogen. Herodotus heeft het weliswaar over een getrainde hardloper die Pheidippides heet. Maar over hem zegt hij dat hij naar Sparta gestuurd werd om hulp te vragen tegen de Perzen, en niet om de overwinning te claimen. Dit betrof trouwens een afstand van 246 kilometer, waar Pheidippides twee dagen voor nodig had. Op zichzelf een grootse prestatie, maar het is geen marathon.

Waar komt die vreemde afstand van 42 kilometer en 195 meter dan vandaan? Er zijn twee routes van Marathon naar Athene. Een is door de bergen en is ongeveer 34,5 kilometer lang. De andere, meer zuidelijke route is veel vlakker en gaat over een afstand van 40,8 kilometer. Volgens hedendaagse historici is het waarschijnlijk dat Pheidippides de kortere, maar lastiger route heeft gelopen. Langs de zuidelijke route waren namelijk nog Perzische legers aanwezig.

Tussen 1896 en 1906 werd er tijdens de moderne Olympische Spelen een marathon gelopen van ongeveer 40 kilometer. De Olympische spelen van 1908 hanteerden voor het eerst de welbekende 42 kilometer en 195 meter. Het parcours van 40 kilometer was al uitgezet in 1907 vanaf het Olympisch stadion in London naar Windsor Palace. De Britse koningin ontdekte echter dat met die lengte de finish zich niet voor de koninklijke tribune zou bevinden. Ze eiste dat de marathon verlengd zou worden zodat de finish precies voor haar zitplaats zou zijn. Aan die wens werd gevolg gegeven. Sindsdien is de afstand van de marathon 42 kilometer en 195 meter. Deze wonderlijke afstand is dus het gevolg van een historisch compromis tussen de oude Griekse geschiedenis en die van het moderne Britse koningshuis.

 

Het bericht De marathon is de afstand tussen Marathon en Athene verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/historische-mythen/de-marathon-is-de-afstand-tussen-marathon-en-athene/feed/ 0
“I have a dream”http://www.isgeschiedenis.nl/toen/i_have_a_dream/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/i_have_a_dream/#comments Fri, 28 Aug 2015 09:30:50 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=587 Het is één van de beroemdste toespraken uit de geschiedenis, de hierboven geciteerde woorden die (in het Engels uiteraard) op 28 augustus 1963 werden uitgesproken door Martin Luther King(1929-1968). Zijn gehoor bestond uit 250.000 zwarte demonstranten die naar Washington waren gekomen om burgerrechten te eisen.

Het bericht “I have a dream” verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
“Ik heb een droom dat op een dag dit land zal opstaan en de ware betekenis van haar credo zal naleven: ‘Wij vinden de volgende waarheden vanzelfsprekend: dat alle mensen gelijk geschapen zijn’. Ik heb een droom dat op een dag, op de rode heuvels van Georgia, de zonen van voormalige slaven en de zonen van voormalige slavenhouders in staat zullen zijn samen aan te schuiven aan een tafel van broederschap. […] Ik heb een droom dat mijn vier kinderen op een dag zullen leven in een land waar zij niet beoordeeld zullen worden op hun huidskleur, maar naar de inhoud van hun karakter. Ik heb een droom vandaag.”

Het is één van de beroemdste toespraken uit de geschiedenis, de hierboven geciteerde woorden die (uiteraard in het Engels) op 28 augustus 1963 werden uitgesproken door Martin Luther King Jr. (1929-1968). Zijn publiek bestond uit 250.000 zwarte demonstranten die naar Washington waren gekomen om burgerrechten te eisen. De woorden, uitgesproken op de trappen van het Capitool, het regeringsgebouw van de Verenigde Staten, vormden een geïmproviseerde aanvulling op een eerdere toespraak, maar werden legendarisch.

Bus-boycot

Martin Luther King, een baptistendominee uit het zuiden van de VS, was een van de leiders van de zwarte burgerrechtenbeweging in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Op geweldloze wijze protesteerde hij tegen de rassenscheiding, die in die jaren nog alomtegenwoordig was, met name in de zuidelijke staten. Een beroemde actie was de bus-boycot in de stad Montgomery in 1955-1956, naar aanleiding van de weigering van de zwarte Rosa Parks, om haar plaats voor in de bus af te staan aan een blanke reiziger. In 1956 verklaarde het hooggerechtshof de rassenscheiding in de bussen ongrondwettelijk. Een belangrijke overwinning voor King en de zijnen.

Voting Rights Bill

In 1965 ondertekende president Johnson de ‘Voting Rights Bill’, waarmee de meeste eisen van de burgerrechten werden ingewilligd. Het jaar daarvoor had King de Nobelprijs voor de Vrede gekregen. Maar hij kreeg niet alleen waardering, maar maakte ook vijanden: op 4 april 1968 werd Martin Luther King doodgeschoten. Maar zijn woorden van 28 augustus 1963 leven voort.

“I have a dream”

Ik heb een droom dat op een dag dit land zal opstaan en de ware betekenis van haar credo zal naleven: “Wij vinden de volgende waarheden vanzelfsprekend: dat alle mensen gelijk geschapen zijn”. Ik heb een droom dat op een dag, op de rode heuvels van Georgia, de zonen van voormalige slaven en de zonen van voormalige slavenhouders in staat zullen zijn samen aan te schuiven aan een tafel van broederschap. (…) Ik heb een droom dat mijn vier kinderen op een dag zullen leven in een land waar zij niet beoordeeld zullen worden op hun huidskleur, maar naar de inhoud van hun karakter. Ik heb een droom vandaag.

Het is één van de beroemdste toespraken uit de geschiedenis, de hierboven geciteerde woorden die (in het Engels uiteraard) op 28 augustus 1963 werden uitgesproken door Martin Luther King(1929-1968). Zijn gehoor bestond uit 250.000 zwarte demonstranten die naar Washington waren gekomen om burgerrechten te eisen. De woorden, uitgesproken op de trappen van het Capitool, het regeringsgebouw van de Verenigde Staten, waren een geïmproviseerde aanvulling op een eerdere toespraak, maar werden legendarisch.

Martin Luther King, een baptistendominee uit het zuiden van de VS, was een van de leiders van de zwarte burgerrechtenbeweging in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Op geweldloze wijze protesteerde hij tegen de rassenscheiding, die in die jaren nog alomtegenwoordig was, met name in de zuidelijke staten. Een beroemde actie was de busboycot in de stad Montgomery in 1955-1956, naar aanleiding van de weigering van de zwarte Rosa Parks, om haar plaats voor in de bus af te staan aan een blanke reiziger. In 1956 verklaarde het hooggerechtshof de rassenscheiding in de bussen ongrondwettelijk. Een belangrijke overwinning voor King en de zijnen. In 1965 ondertekende president Johnson de ‘Voting Rights Bill’, waarmee de meeste eisen van de burgerrechten werden ingewilligd. Het jaar daarvoor had King de Nobelprijs voor de Vrede gekregen. Maar hij kreeg niet alleen eerbetoon, maar ook vijanden. Op 4 april 1968 werd Martin Luther King doodgeschoten. Maar zijn woorden van 28 augustus 1963 leven voort.

“I have a dream”

Ik heb een droom dat op een dag dit land zal opstaan en de ware betekenis van haar credo zal naleven: “Wij vinden de volgende waarheden vanzelfsprekend: dat alle mensen gelijk geschapen zijn”. Ik heb een droom dat op een dag, op de rode heuvels van Georgia, de zonen van voormalige slaven en de zonen van voormalige slavenhouders in staat zullen zijn samen aan te schuiven aan een tafel van broederschap. (…) Ik heb een droom dat mijn vier kinderen op een dag zullen leven in een land waar zij niet beoordeeld zullen worden op hun huidskleur, maar naar de inhoud van hun karakter. Ik heb een droom vandaag.

Het is één van de beroemdste toespraken uit de geschiedenis, de hierboven geciteerde woorden die (in het Engels uiteraard) op 28 augustus 1963 werden uitgesproken door Martin Luther King(1929-1968). Zijn gehoor bestond uit 250.000 zwarte demonstranten die naar Washington waren gekomen om burgerrechten te eisen. De woorden, uitgesproken op de trappen van het Capitool, het regeringsgebouw van de Verenigde Staten, waren een geïmproviseerde aanvulling op een eerdere toespraak, maar werden legendarisch.

Martin Luther King, een baptistendominee uit het zuiden van de VS, was een van de leiders van de zwarte burgerrechtenbeweging in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Op geweldloze wijze protesteerde hij tegen de rassenscheiding, die in die jaren nog alomtegenwoordig was, met name in de zuidelijke staten. Een beroemde actie was de busboycot in de stad Montgomery in 1955-1956, naar aanleiding van de weigering van de zwarte Rosa Parks, om haar plaats voor in de bus af te staan aan een blanke reiziger. In 1956 verklaarde het hooggerechtshof de rassenscheiding in de bussen ongrondwettelijk. Een belangrijke overwinning voor King en de zijnen. In 1965 ondertekende president Johnson de ‘Voting Rights Bill’, waarmee de meeste eisen van de burgerrechten werden ingewilligd. Het jaar daarvoor had King de Nobelprijs voor de Vrede gekregen. Maar hij kreeg niet alleen eerbetoon, maar ook vijanden. Op 4 april 1968 werd Martin Luther King doodgeschoten. Maar zijn woorden van 28 augustus 1963 leven voort.

Het bericht “I have a dream” verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/i_have_a_dream/feed/ 1
De geschiedenis van het schoolreisjehttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-geschiedenis-van-het-schoolreisje/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-geschiedenis-van-het-schoolreisje/#comments Fri, 28 Aug 2015 08:14:01 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68824 Waarschijnlijk het leukste onderdeel van school voor veel kinderen: het schoolreisje. Een dagje uit waarna iedereen zich verstopt onder de banken van de bus. Een dierentuin, pretpark of gewoon de ouderwetse kinderboerderij. De traditie van de schoolreis bestaat al enige tijd. Waar begon het? En waarom? Al vroeg in de 20e eeuw ontstond het concept... Lees verder

Het bericht De geschiedenis van het schoolreisje verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Waarschijnlijk het leukste onderdeel van school voor veel kinderen: het schoolreisje. Een dagje uit waarna iedereen zich verstopt onder de banken van de bus. Een dierentuin, pretpark of gewoon de ouderwetse kinderboerderij. De traditie van de schoolreis bestaat al enige tijd. Waar begon het? En waarom?

Al vroeg in de 20e eeuw ontstond het concept ‘schoolreis’. Na de invoering van de leerplichtwet in 1901 veranderde er veel op het gebied van educatie. Kinderen moesten nu van hun zesde tot twaalfde levensjaar onderwijs volgen. Al snel volgde de ontwikkeling van de bekendste leerstof tot vandaag de dag: Aap-Noot-Mies. Dit stond ook wel bekend als ‘aanschouwonderwijs’ en was veel meer gericht op de belevingswereld van kinderen dan eerdere methodes. Er werd onder andere gebruik gemaakt van platen, modellen en zelfs opgezette dieren.

Sparen met kleingeld

Naar verluidt werden aan het begin van de 20e eeuw wandeltochten georganiseerd als extra aanvulling op het aanschouwonderwijs. Op deze wijze ervoeren de kinderen hun leerstof lijfelijk en op een leuke wijze. Vanaf dat moment konden kinderen ook sparen voor (betaalde) activiteiten door hun meester elke week een cent te geven. Later in de jaren ’50 bestond dit fenomeen nog steeds. Men spaarde toen echter wel al met stuivers en dubbeltjes.

Van natuurpark naar pretpark

De allereerste schoolreizen waren vaak gericht op de natuur. Wandelen in het park of bos. Latere schoolreisjes richtten zich steeds meer op het plezier wat kinderen eraan beleefden Steeds vaker werd er aan het einde van een dag in de natuur een speeltuin bezocht. Door de jaren heen kwamen er steeds meer pretparken bij, zoals Duinrell in 1935 of Shetland Ponypark Slagharen in 1936. Een aantal decennia later was het schoolreisje een feit en niet meer weg te denken uit het curriculum van schoolkinderen.

Educatieve schoolreisjes

Tegenwoordig zijn er schoolreizen in alle vormen en maten. Het aanbod is zeer divers en varieert van musea tot pretparken. Echter, scholen willen wel vaak dat er een educatieve gedachte achter zit. Attractieparken organiseren steeds vaker speciale dagen voor scholen waarbij een combinatie van de twee, plezier en educatie, wordt gemaakt door bijvoorbeeld speurtochten aan te bieden.

Les van André Kuipers

Zo werd op 26 september 2013 de grootste educatieve schoolreis georganiseerd in Walibi Holland. Er werd les gegeven door de astronaut André Kuipers. Hij leerde de kinderen over g-krachten en gewichtloosheid door middel van een interactieve les in natuurkunde. Later konden kinderen de onderwerpen zelf ‘ervaren’ door verschillende achtbanen waar zulke krachten vrijkomen.

De vloek van de schoolbus

De ontwikkeling van de schoolreis was voor busmaatschappijen een gat in de markt. Er werden speciale aanbiedingen gedaan voor groepsvervoer tijdens de schoolreis. Vaak waren de bussen afkomstig van particuliere ondernemingen. Dit betekende dat de voertuigen ook gebruikt werden voor regiovervoer, zoals lijndiensten. Het leek of uitgerekend op die ene dag in het jaar de bus pech kreeg. Daardoor ontstond na een tijd ‘de vloek van de schoolbus’. Vaak was het een kokende motor. Dit was alleen dus vaak het gevolg van de overstap van kleine stukken voor de regio naar lange reizen door het land met een volle bus.

Speciaal magazine

Tegenwoordig is er zelfs een speciaal tijdschrift over schoolreizen. De oprichters van het Nationaal Schoolreis Magazine willen met hun blad orde in de chaos scheppen voor de basisscholen. Vaak kwamen er stapels reclame binnen en was er simpelweg teveel om uit te kiezen. Het tijdschrift bracht meer overzicht en geeft alle scholen de informatie die nuttig is voor hen. Het magazine werd voor het eerst gepubliceerd in 1992.

Het bericht De geschiedenis van het schoolreisje verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-geschiedenis-van-het-schoolreisje/feed/ 0
De grootste, gevaarlijkste en gezelligste stroomstoringen van de geschiedenishttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-grootste-gevaarlijkste-en-gezelligste-stroomstoringen-van-de-geschiedenis/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-grootste-gevaarlijkste-en-gezelligste-stroomstoringen-van-de-geschiedenis/#comments Thu, 27 Aug 2015 15:42:15 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68821 De nacht van 27 tot 28 augustus 2015 was donker. Héél donker, want een deel van Nederland zat zonder stroom. Onweer en bliksem veroorzaakten een grote stroomstoring waar 25.000 Nederlanders onder leden. Stroomstoringen zijn zo oud als het gebruik van elektriciteit, maar met de toegenomen afhankelijkheid van stroom kan een stroomuitval grote en gevaarlijke gevolgen... Lees verder

Het bericht De grootste, gevaarlijkste en gezelligste stroomstoringen van de geschiedenis verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
De nacht van 27 tot 28 augustus 2015 was donker. Héél donker, want een deel van Nederland zat zonder stroom. Onweer en bliksem veroorzaakten een grote stroomstoring waar 25.000 Nederlanders onder leden. Stroomstoringen zijn zo oud als het gebruik van elektriciteit, maar met de toegenomen afhankelijkheid van stroom kan een stroomuitval grote en gevaarlijke gevolgen hebben.

Grote problemen met elektriciteitsvoorziening zijn vaak het gevolg van een kettingreactie. Storm of kleine problemen zorgen dat stroom ontregelt raakt in bepaalde gebieden. Gebieden krijgen te kampen met een tekort of juist een overdaad aan stroom. In het tweede geval kan het hele netwerk beschadigd raken. De uitval van elektriciteit maakt hele steden onleefbaar. Vaak verdwijnt er veel meer dan licht. Voedsel bederft in koelkasten, kachels en airconditioning zijn nutteloos en zonder pompen is er geen drinkwatervoorziening.

New York City 1965 & 1977

In 1965 werden meerdere elektriciteitslijnen in Noord-Amerika geraakt door de bliksem. Het gevolg was de grootste stroomstoring die ooit had plaatsgevonden. De grootste steden van de Verenigde Staten en Canada werden getroffen. Reizigers strandden in de metro terwijl water, liften en bruggen niet bewogen. De problemen waren binnen 13 uur verholpen. De dag waarop dit plaatsvond, 9 november 1965, bleek een van de meest vredige dagen in de geschiedenis van New York.

Hoe anders was dit in 1977! Honderdduizenden mensen in grote energieloze steden kunnen ook leiden tot gevaarlijke situaties. Ook op 13 juli 1977 ging het mis in New York City. Herhaaldelijke blikseminslagen legde een groot deel van de stedelijke energievoorziening plat. Deze keer was de sfeer veel grimmiger. Plunderingen en brandstichting vonden op grote schaal plaats. Al enkele jaren werden de Verenigde Staten in de greep gehouden door een economische crisis. Economische ellende leidde tot de misstanden.

Maasdriel 2007, gezellige stroomstoring

Natuurlijk leidt niet iedere stroomstoring tot misdaad. Integendeel, meer dan eens verschijnt het bericht dat bepaalde gebieden te maken krijgen met heuse geboortegolven naar aanleiding van stroomstoringen. De theorie stelt dat mensen troost en warmte zoeken tijdens stroomstoringen, met voorziene en onvoorziene gevolgen. In september 2008 steeg het aantal geboorten in Maasdriel ten opzichte van dezelfde maand in het vorige jaar van 18 naar 26. Negen maanden eerder was het Gelderse dorpje getroffen door een stroomstoring die twee dagen duurde. Deze geboortegolf-theorie wordt tegenwoordig ontkracht door onderzoekers en experts.

De grootste stroomstoring van Nederland

Wanneer vond de grootste stroomstoring van Nederland plaats? Zeer recentelijk: vijf maanden geleden zaten 1 miljoen Nederlanders zonder elektriciteit. De stroomstoring vond plaats op 27 maart naar aanleiding van een defect aan een hoogspanningsstation in Diemen. Grote delen van Noord-Holland zaten zonder stroom. Het treinverkeer raakte ontregeld en het leven in grote steden als Amsterdam en Haarlem leek even stil te staan.

De grootste stroomstoringen ter wereld in India

Het Indische elektriciteitsnetwerk is zeer kwetsbaar voor overbelasting. Verwaarlozing van het stroomnetwerk en onzorgvuldige werkzaamheden zijn ook vaak de oorzaak van uitval van elektriciteit, meestal op een kleine schaal.

Soms vinden hele grote verstoringen plaats. In 2001 ging het mis. Een klein foutje zorgde dat meer dan 200.000 mensen de energie verloren. Deze stroomstoring hield 12 uur aan. Deze aantallen zijn echter nog niets vergeleken met de grootste stroomstoring uit de menselijke geschiedenis, die ook in India plaatsvond. 30 juli 2012 viel de stroom uit voor meer dan 670 miljoen mensen. Deze immense storing raakte meer dan de helft van de Indische bevolking, in totaal 9% van de wereldbevolking.

Brazilië 2009 – hackers ontregelen energievoorziening

Het nieuwste zwaktepunt van de energievoorziening is te vinden in de nieuwste vormen van energiedistributie. Na een stroomstoring aan de Braziliaans- Paraguyaanse grens meldde de media dat de stroomdistributie het slachtoffer was geworden van hackers. Deze hadden ingebroken in het computersysteem van een waterkrachtcentrale om het hele stroomnetwerk te ontregelen. Steden als Sao Paolo en Rio de Janeiro waren donker, ook een groot deel van Paraguay was aangetast. De gebeurtenis, die plaatsvond op 10 en 11 november 2009, liet zien welke verregaande invloed hackers hebben op het dagelijks leven.

Niet te voorkomen?

Wereldwijd raken mensen steeds meer afhankelijk van elektriciteit voor de meest eenvoudige bezigheden. Ook krijgt een groeiend aantal mensen toegang tot elektriciteit. In landen met een grote bevolking kan dit leiden tot problemen. Goed onderhoud en een moderne elektriciteitsvoorziening kunnen de kans op een storing kleiner maken. Het is echter onmogelijk om iedere oorzaak van stroomuitval tegen te gaan.

Het bericht De grootste, gevaarlijkste en gezelligste stroomstoringen van de geschiedenis verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/de-grootste-gevaarlijkste-en-gezelligste-stroomstoringen-van-de-geschiedenis/feed/ 0
Van camping tot glamping: een geschiedenis van kamperenhttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/binnenland/van-camping-tot-glamping-een-geschiedenis-van-kamperen/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/binnenland/van-camping-tot-glamping-een-geschiedenis-van-kamperen/#comments Thu, 27 Aug 2015 06:30:07 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68757 Voor veel kampeerders gaat niets boven de vrije natuur. Anderen genieten van het buitenleven op een luxe camping. Toch zijn er overeenkomsten, beide zijn op zoek naar frisse lucht, een groene omgeving en een hele fijne vakantie. Tot op de dag van vandaag is de reiziger overgeleverd aan natuurlijke omstandigheden. Eeuwenlang moesten handelaars en reizigers... Lees verder

Het bericht Van camping tot glamping: een geschiedenis van kamperen verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Logo augustusVoor veel kampeerders gaat niets boven de vrije natuur. Anderen genieten van het buitenleven op een luxe camping. Toch zijn er overeenkomsten, beide zijn op zoek naar frisse lucht, een groene omgeving en een hele fijne vakantie.

Tot op de dag van vandaag is de reiziger overgeleverd aan natuurlijke omstandigheden. Eeuwenlang moesten handelaars en reizigers slapen in de wilde natuur. In deze oude reizen speelde het kamperen natuurlijk een rol. Kamperen was noodzakelijk: reizigers of handelaars trokken naar plekken waar geen mogelijkheid tot overnachting was. Kamperen was nooit een doel, het slapen in tenten was een middel.

Het plezierkamperen

In de negentiende eeuw veranderde de visie op de wildernis. In Groot-Brittannië ontstond een beweging die verkondigde dat de natuur heel mooi kon zijn. De natuur moest beleefd worden. Leven, slapen en het doorbrengen van tijd in deze natuur hoorde hierbij. Rijken en middenstanders konden zich een dergelijke natuurvakantie veroorloven. Het primitieve kamperen bracht de vakantieganger in contact met de natuur: kamperen werd een doel op zichzelf.

Vervoeren met een fiets

Het was de Brit Thomas Hiram Holding die in 1901 de Association of Cycle Campers oprichtte. Als sinds 1878 experimenteerde Holding met het vieren van de vakantie op de fiets. Hij ontwikkelde lichtgewicht kampeeruitrustingen die eenvoudig met de fiets vervoerd konden worden. Stedelingen en natuurvorsers konden met deze uitrustingen op de fiets afgelegen gebieden bezoeken. De mens kon één worden met de natuur.

De regels van het kamperen

De grootste verdienste van Holding was zijn boek, The Campers Handbook, gepubliceerd in 1908. Dit boek moest de reiziger helpen zijn of haar weg te vinden in de natuur. In deze tijd was het kamperen ongereguleerd. Er waren geen campings en de kampeerders moesten zélf een geschikte plek vinden om te slapen. Het opzetten van de tent, het koken van voedsel en het graven van een toilet gebeurden in de vrije natuur. Het was het primitieve aan dit leven dat mensen zo enthousiast maakte.

Het Nederlandse antwoord

De Nederlandse Carl Denig beantwoordde de Britse kampeerlust met een eigen vereniging. Zijn Nederlandse Toeristen Kampeer Club werd opgericht in 1912. Ook hij verkocht complete kampeeruitrustingen. Kamperen werd razendsnel populair. Volwassenen gingen de natuur in en kinderen konden mee met allerlei zomerkampen.

De ‘vrije’ natuur

In de natuur waren geen regels en was iedereen vrij, althans, dat was de gedachte van Holding en Denig. In de praktijk probeerden dorpjes en gemeenten het vrije kamperen aan banden te leggen. Kamperen in de vrije natuur werd in veel gebieden verboden. Een vergunning was dan vaak verplicht. In 1925 werd het eerste Nederlandse kampeerterrein geopend, meer volgden snel.

Zoveel mensen, zoveel kampeerwensen

Vanaf de jaren 1950 werd de vakantie voor meer mensen bereikbaar. Meer mensen gingen kamperen, dit was in veel gevallen goedkoper dat het overnachten in een hotel. Veel mensen hebben veel meningen. Er ontstonden veel verschillende soorten van kamperen. Ook deed de caravan haar intrede. Sommige kampeerders, zoals backpackers en bergwandelaars houden nog altijd vast aan het primitieve kampeerleven.

Zoveel mensen, zoveel kampeerwensen

Het vrije kamperen is in veel landen aan banden gelegd. In Nederland mag je alleen je tent opzetten op campings met vergunning. Er bestaan ook de zogenoemde paalkampeertereinen, hier mag je staan voor een periode van 72 uur. In andere landen is meer vrijheid. In Schotland mag je gaan en staan waar je wilt, in Scandinavië ben je vrij om te gaan zolang je uit het zicht van bewoond gebied blijft. In Zwitserland is het kamperen enkel mogelijk boven de boomgrens. Dergelijke regels verzekeren dat het kamperen in de natuur blijft. 2008Inhetbos(2)_jv

Een bed, een bad, een koelkast, een camping

Sommige mensen willen een ander soort vakantie. Een grote groep wil een rustige vakantie, waar kun je de rust beter vinden dan in de natuur? Moderne campings bieden meer faciliteiten, tenten worden luxer. Steeds meer mensen reisden met de auto, en dit gaf de nieuwe kampeerders de kans méér spullen mee te nemen. Bij de natuur, maar niet overgeleverd aan de natuur, dat was het devies. De meest moderne, én meest luxe, variant is Glamping, of glamorous-camping. Alle luxe van een huis of een hotelkamer is nu te vinden in een grote tent, misschien is er zelfs meer luxe. Koken en wassen in de natuur is gemakkelijker dan ooit. De natuur is hier volledig getemd. In Nederland is de Glamping in korte tijd heel populair geworden.

Het kleine huis op de camping

Het kamperen is niet meer zo vrij als het ooit was. In veel landen is het kamperen aan banden gelegd. Voor deze campings moet in sommige gevallen gereserveerd worden; kampeerplekken zijn niet voor het uitkiezen. Je hoeft niet ver te reizen om te kamperen. Sommige stedelingen proberen het drukke stadse leven te ontvluchten op een camping. De camping vormt voor deze mensen een tweede huis. Dit huis kent veel groen en frisse lucht, maar dezelfde luxe als het eerste huis. De wil om in primitieve omstandigheden te leven speelt hier al geen rol meer.

De strijd tegen de natuur

Natuurlijk is het kamperen niet meer wat het ooit geweest is. Maar wat was het kamperen dan ooit? Vroeger was kamperen noodzaak. Het was nodig om te overleven. Het plezierkamperen had als doel de natuur méér te laten zijn dan een overlevingsstrijd. Kampeeruitrustingen en kampeerhandboeken moesten de kampeerder een stevige greep op de natuur geven, zodat hij of zij ongestoord van de natuur kon genieten. Tegenwoordig temt men de natuur nog steeds, maar op andere manier. Glamping is misschien wel de grootste overwinning ván maar ook ín de natuur.

Het bericht Van camping tot glamping: een geschiedenis van kamperen verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/binnenland/van-camping-tot-glamping-een-geschiedenis-van-kamperen/feed/ 0
Hoe Rolex de wereld veroverdehttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/hoe-rolex-de-wereld-veroverde/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/hoe-rolex-de-wereld-veroverde/#comments Thu, 27 Aug 2015 06:00:25 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68840 ”Men zegt dat tijd geld is, dus kocht ik een Rolex.” Hoewel deze uitspraak als grapje bedoeld is, zegt het wel veel over Rolex als bedrijf. Want een horloge van Rolex kost geld, véél geld. Een kijkje op luxe horlogemarktplaats Chrono24 leert ons dat de prijs van een Rolex al snel oploopt tot een kleine... Lees verder

Het bericht Hoe Rolex de wereld veroverde verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
”Men zegt dat tijd geld is, dus kocht ik een Rolex.” Hoewel deze uitspraak als grapje bedoeld is, zegt het wel veel over Rolex als bedrijf. Want een horloge van Rolex kost geld, véél geld. Een kijkje op luxe horlogemarktplaats Chrono24 leert ons dat de prijs van een Rolex al snel oploopt tot een kleine €10.000,- en dat bedrag vaak zelfs nog voorbij schiet. Toch werden de horloges van Rolex niet altijd als luxeproduct gezien. Er was zelfs een tijd waarin Hans Wilsdorf (1881-1960), oprichter van Rolex, zijn horloges voor de ‘gewone man’ wilde maken. In dit artikel lees je alles over de opkomst van misschien wel het bekendste horlogemerk ter wereld.

Wilsdorf’s jonge jaren

Zelfs als klein jongetje wist Hans Wilsdorf al dat de horlogewereld zijn thuis was. De ouders van Hans hadden een ijzerwarenzaak in Beieren, waar hij van jongs af aan de fijne kneepjes van het vak leerde. Op twaalfjarige leeftijd verloor Hans onverwachts beide ouders. Vanaf dat moment stond hij er alleen voor, al kreeg hij wel een erfenis die in een familiefonds werd gestopt. Wilsdorf besloot in de leer te gaan bij een Zwitserse horloge-importeur. In die tijd werden er vooral veel zakhorloges geproduceerd, maar de jonge horlogemaker zag juist meer toekomst in polshorloges. Dat was een opmerkelijke visie, want polshorloges werden destijds als niet nauwkeurig, niet waterdicht én niet automatisch opwindbaar bestempeld. Uit de geschiedenis van het horloge blijkt bovendien dat een polshorloge voornamelijk als vrouwensieraad werd beschouwd. Toch vertrekt Hans op 24-jarige leeftijd naar Londen om zijn droom te verwezenlijken: een eigen polshorlogemerk oprichten.

Het begin van Rolex

Eenmaal in Londen aangekomen, hoopt Hans met het geld uit het familiefonds zijn eigen horlogemerk te starten. Dat plan wordt echter gedwarsboomd door een stel dieven dat zijn gehele kapitaal steelt. Hans zit niet bij de pakken neer, en besluit samen met een andere ondernemer alsnog zijn merk op te richten. Zo geschiedde het dat in het jaar 1905 de merknaam Rolex geboren werd. In de beginperiode importeerden Wilsdorf en zijn zakenpartner Davis het uurwerk van een Zwitserse collega en voegden zij hier zelf een stijlvol frame aan toe. Nadat de eerste winst behaald was, kocht Hans zijn zakenpartner uit en ging hij alleen verder.

Wilsdorf kreeg, zeker in de beginperiode, te maken met een hoop kritiek op zijn polshorloges. Eén van de belangrijkste punten van kritiek was het ontbreken van een nauwkeurige tijdweergave. Hans was erg geïnteresseerd in de productontwikkeling van zijn horloges en wilde er alles aan doen om die kritiek te ontkrachten. In 1910 schreef Wilsdorf geschiedenis, door als eerste maker van polshorloges een certificaat te behalen waarmee de accuraatheid van zijn horloges werd bewezen.

Wanneer in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbreekt, stijgt de accijns op luxeproducten. Omdat Wilsdorf zich tot dan toe op de ‘gewone man’ richtte, zorgt dat voor grote problemen. Hij besluit naar het Zwitserse Genève te verhuizen, waar hij zijn onderneming ‘Rolex Watch Company’ voorgoed zou vestigen.

Innovatie

Wilsdorf was altijd op zoek naar mogelijkheden om zijn horloges nog beter te maken. Zo ontwikkelt hij in de jaren twintig de bekende Oyster kast, de eerste massaproduceerbare horlogekast die, zoals de naam al suggereert, zo gesloten is als een oester. In 1926 verneemt Wilsdorf via de pers dat een Londense typiste als eerste vrouw het Engelse kanaal over wil zwemmen. Hij overtuigt haar het nog maar net geïntroduceerde Oyster horloge tijdens haar zwemtocht te dragen en krijgt zo veel publiciteit. Naast zijn oog voor innovatie, had Wilsdorf dus ook een bijzonder talent voor het bedenken van fenomenale PR-stunts. Later zou hij dit nog een paar keer bewijzen.

In de jaren dertig breekt een wereldwijde crisis uit. Wilsdorf beseft dat deze crisisjaren maar weinig invloed hebben op de rijke elite. Het is om die reden dat hij besluit zich voortaan op het hogere segment te concentreren. Wel introduceert hij het goedkopere Tudor, een merk van betaalbare horloges dat tegelijkertijd staat voor buitengewone kwaliteit en precisie. Met name de Amerikaanse en Franse marine hebben veelvuldig gebruik gemaakt van dit merk.

Rolex blijft ondertussen streven naar perfectie. Keer op keer zijn er kleine innovaties waarmee het merk bewijst de beste te zijn. Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde Rolex bijvoorbeeld de Submariner, het eerste horloge ooit dat een waterdichtheid tot 100 meter garandeerde. Om de verkoop te stimuleren, bedacht Hans opnieuw een bijzondere PR-stunt. Ditmaal bond hij een speciaal voor de stunt ontworpen horloge vast aan een onderzeeër en stuurde deze naar de bodem van de oceaan, een diepte van zo’n 10.335 voet. Het horloge bleek onverwoestbaar en Rolex stond opnieuw in het middelpunt van de aandacht.

Continuïteit

In 1945 richtte Wilsdorf een stichting op voor het geval dat hij zou komen te overlijden. Deze stichting zou verantwoordelijkheid krijgen over zaken rondom het bestuur en het eigendom van Rolex. Wilsdorf wilde onder andere dat Rolex nooit naar de beurs zou worden gebracht en dat het bedrijf niet zou fuseren met andere horlogemakers. Rolex heeft vandaag de dag veel nauwe samenwerkingsverbanden met andere horlogemakers, maar opereert wel volledig onafhankelijk. Het bedrijf blijft, in navolging van Wilsdorf, een innovatieve onderneming die gericht is op het hogere segment.

Het bericht Hoe Rolex de wereld veroverde verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/hoe-rolex-de-wereld-veroverde/feed/ 0
De Val van Antwerpenhttp://www.isgeschiedenis.nl/toen/de-val-van-antwerpen/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/de-val-van-antwerpen/#comments Thu, 27 Aug 2015 05:00:09 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=62826 Op 27 augustus 1585 maakte Spaanse commandant Alexander Farnese, de hertog van Parma, zijn entree in de stad Antwerpen. Na een beleg van bijna veertien maanden had de Antwerpse burgemeester Filips van Marnix van Sint-Aldegonde zich tien dagen daarvoor overgegeven. De val van Antwerpen wordt meestal gezien als de oorzaak voor de opkomst van Amsterdam... Lees verder

Het bericht De Val van Antwerpen verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Op 27 augustus 1585 maakte Spaanse commandant Alexander Farnese, de hertog van Parma, zijn entree in de stad Antwerpen. Na een beleg van bijna veertien maanden had de Antwerpse burgemeester Filips van Marnix van Sint-Aldegonde zich tien dagen daarvoor overgegeven. De val van Antwerpen wordt meestal gezien als de oorzaak voor de opkomst van Amsterdam als handelsstad.

Het beleg van Antwerpen

In 1576 had Antwerpen de pacificatie van Gent ondertekend. Dit was een overeenkomst tussen gewesten van de Nederlanden om zich aan te sluiten tot een generale unie en de Prins van Oranje aan te nemen als stadhouder. De hertog van Parma had zichzelf het doel gesteld om alle steden die zich hadden aangesloten weer onder het Spaanse gezag te brengen. Om Antwerpen in te nemen liet hij alle rondom de stad liggende plaatsen innemen en om de stad een grote schipbrug aanleggen in de door de Antwerpenaren onder water gezette polders.

Uithongering van de stad

Op geen enkele manier kon de stad nu nog bereikt worden en Parma hoefde enkel te wachten totdat de stad zou zijn uitgehongerd. De Antwerpenaren deden meerdere pogingen om met schepen vol buskruit de schipbrug op te blazen. Dit zonder enig succes. Op steun van andere opstandige legers konden de Antwerpenaren op dat moment ook niet rekenen. Langzaamaan kwamen vooral onder de katholieken die nog in de stad verbleven stemmen op om te onderhandelen met de hertog van Parma.

400.000 gulden

Deze onderhandelingen leidden uiteindelijk tot het tekenen van een vredesverdrag. Met de ondertekening daarvan werd overeengekomen dat de stad een bedrag zou betalen ter waarde van 400.000 gulden voor de kosten van het beleg. Niet-katholieken mochten daarbij ook nog vier jaar in de stad blijven wonen en kregen de mogelijkheid zonder moeilijkheden de stad te verlaten. Drie dagen later vond de laatste calvinistische preek in de stad, waar in 1566 de tweede fase van de beeldenstorm was begonnen, plaats.

Uittocht van kooplieden

Nadat de veelal protestante kooplieden na de Val van Antwerpen de stad hadden verlaten, trokken zij volgens de meest bekende verklaring richting Amsterdam. Vanwege afsluiting van de Schelde door de Hollanders konden de achterblijvende katholieke kooplieden ook geen handel meer drijven. De kooplieden zorgden er door hun vertrek naar Amsterdam voor dat niet de Zuid-Nederlandse plaats Antwerpen, maar de Noord-Nederlandse plaats Amsterdam zou uitgroeien tot de belangrijkste handelsstad van zijn tijd.

Voor de val

Volgens de Leidse historicus Oscar Gelderblom is deze verklaring echter niet helemaal juist. Voor 1585 kwamen er volgens hem ook al Antwerpenaren naar Amsterdam. Bovendien waren deze minder rijk dan algemeen werd aangenomen. Deze kooplieden kwamen graag naar Amsterdam, omdat deze stad hen door haar sterke positie op de Oostzee ook voor de Val van Antwerpen al veel te bieden had. Feit blijft dat in Antwerpen na het beleg niet meer dan 40.000 mensen in de stad achterbleven. Aanvankelijk had de stad meer dan 100.000 inwoners.

Het bericht De Val van Antwerpen verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/de-val-van-antwerpen/feed/ 0
Is het tijdperk van de Big Ben voorbij?http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/is-het-tijdperk-van-de-big-ben-voorbij/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/is-het-tijdperk-van-de-big-ben-voorbij/#comments Wed, 26 Aug 2015 15:27:29 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68778 De bekendste klok van de wereld lijdt aan ouderdomskwalen. Meer dan 150jaar na de ingebruikname blijkt dat de klok van het Paleis van Westminster meer dan 6 seconden afwijkt van de standaardtijd. 100 jaar geleden stond de klokkentoren nog bekend als ‘het meest nauwkeurige uurwerk van de wereld’. Hoe lang gaat het bekendste bouwwerk van... Lees verder

Het bericht Is het tijdperk van de Big Ben voorbij? verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
De bekendste klok van de wereld lijdt aan ouderdomskwalen. Meer dan 150jaar na de ingebruikname blijkt dat de klok van het Paleis van Westminster meer dan 6 seconden afwijkt van de standaardtijd. 100 jaar geleden stond de klokkentoren nog bekend als ‘het meest nauwkeurige uurwerk van de wereld’. Hoe lang gaat het bekendste bouwwerk van Londen nog mee?

Eeuwenlang zetelden Engelse en Britse parlementen in het paleis van Westminster in Londen. Het gebouw werd gebouwd door Edward de Belijder en stamt uit de elfde eeuw. Eeuwenlang doorstond het gebouw oorlogen, branden en andere rampen. Het stond symbool voor de stabiele macht van de Engelse vorsten. In 1834 brandde het verouderde gebouwencomplex af.

competitie onder architecten

Slechts enkele ruimten bleven gespaard in de vlammenzee. Direct besloot het parlement dat een nieuw parlement gebouwd moest worden. Het vuur van 1834 bood een nieuwe kans, een kans waarmee het Britse Rijk kon laten zien waartoe het in staat was. Een wedstrijd werd uitgeschreven, ambitieuze architecten konden voorstellen en ontwerpen voor een nieuw parlementsgebouw aanleveren.

Uit de as herrezen

Zevenendertig architecten leverden meer dan tachtig ontwerpen. Deze voorstellen moesten het Groot-Brittannië van het Victoriaanse tijdperk weerspiegelen. Het gebouw moest groots en imposant zijn, zou de industriële kracht van de Britse Rijk weergeven, maar moest tegelijkertijd de oude Britse tradities in stand houden. Het paleis zou het symbool worden van het Britse Rijk op het hoogtepunt van haar macht.

De Britse parlementaire traditie

Hoe ziet een modern en ijzersterk gebouw er uit? Volledig in lijn met de Romantische idealen van de negentiende eeuw grepen veel architecten terug op de Britse tradities. Een groots verleden weerspiegelde immers de huidige macht van een natie en liet zien dat het bestaansrecht had. Welk gebouw was hier meer geschikt voor dan het parlement? Een nieuw, machtiger parlementsgebouw benadrukte de Britse geschiedenis als constitutionele monarchie.

Wedergeboorte van de Middeleeuwen

Architect Charles Barry won de wedstrijd. Hij baseerde zijn ontwerp op de Middeleeuwen en de Engelse Renaissance. Het complex wordt gekenmerkt door een neogotische en neoclassicistische stijl. De Middeleeuwen werden gezien als het hoogtepunt van de Britse geschiedenis. De geïdealiseerde Middeleeuwen combineerden de kernpunten van de Britse geschiedenis en benadrukten de stabiliteit van de Britse samenleving: het parlement, trouw aan de koning en religieuze toewijding.

Klokkentoren en Big Ben

Het nieuwe paleis van de natie was niet compleet zonder klokkentoren. Dit zou het religieuze karakter van het bouwwerk versterken. In Barry’s oorspronkelijke ontwerp was geen plaats voor een toren en een aanpassing was nodig om aan de wens van de opdrachtgevers te voldoen. Het resultaat was Saint Stephen’s Tower, ingewijd in 1859. In 2012 werd deze naam veranderd naar Elisabeth’s Tower, de naam van de huidige Britse monarch.

Het grootste uurwerk ter wereld

Bij de aanleg was de Big Ben een hypermodern bouwwerk. Uurwerken en horloges bestonden al langer, maar de schaal van de klok in de nieuwe toren moest allen overtreffen. De monsterlijke klok was volledig mechanisch, de tijd wordt gereguleerd met een grote slinger. Een ingewikkeld mechanisme moest de nauwkeurigheid verzekeren. De klok mocht niet meer dan één seconde afwijken van de standaardtijd, aangegeven in Greenwich. Dit mechanisme is nog steeds in gebruik. Enkel het opwinden van het uurwerk is aangepast; elektriciteit heeft de oude mensenkracht vervangen.

Wanneer Londen de tijd aan de grote klok hangt

De klokkentoren is een symbool voor Londen. Minstens zo bekend is Big Ben, de gigantische klok die in de toren huist. Deze bijnaam is minstens zo bekend als het hele bouwwerk; in het dagelijks taalgebruik wordt de klokkentoren veelal Big Ben genoemd. Ieder uur laat deze klok zijn geluid horen. Het klokgelui van deze ijzeren reus is wereldberoemd. De nieuwszender BBC 4 zendt dit geluid ieder uur uit, dit doet het al sinds de eerste nieuwsuitzending van de BBC in 1924.

Nieuw paleis wordt oud

Het nieuwe Paleis van Westminster doorstond twee wereldoorlogen en meer dan 150 jaar. Tegenwoordig, in 2015, is het bouwwerk aangetast door de tand des tijds. Materialen zijn uitgeput en leidingen en bedrading zijn aan vervanging toe. Een grootschalige renovatie is nodig, dit wordt bevestigd door de huidige problemen met tijdsaanduiding. Het Britse parlement debatteert over het lot van het gebouw: renovatie is duur en wellicht moeten het Hoger- en Lagerhuis verhuizen naar een duurzamer gebouw. Voor sommigen is deze stap te groot; het nieuwe Paleis, mét haar Big Ben is, net als de middeleeuwse voorganger, veranderd in een traditie.

Het bericht Is het tijdperk van de Big Ben voorbij? verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/is-het-tijdperk-van-de-big-ben-voorbij/feed/ 0
Archeologie Magazine vernieuwt!http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/archeologie-magazine-vernieuwt/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/archeologie-magazine-vernieuwt/#comments Wed, 26 Aug 2015 14:03:52 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68770 Onze collega’s van Archeologie Magazine werken aan een schitterende nieuwe vormgeving voor hun tijdschrift. Met nóg meer ruimte voor beeld, frissere kleuren en een overzichtelijker pagina-indeling. Zo komen de artikelen nog beter tot hun recht. Benieuwd? Neem vóór maandag 31 augustus 16:00 u. een abonnement op Archeologie Magazine, dan krijg je het eerste nummer in... Lees verder

Het bericht Archeologie Magazine vernieuwt! verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Onze collega’s van Archeologie Magazine werken aan een schitterende nieuwe vormgeving voor hun tijdschrift. Met nóg meer ruimte voor beeld, frissere kleuren en een overzichtelijker pagina-indeling. Zo komen de artikelen nog beter tot hun recht.

Benieuwd? Neem vóór maandag 31 augustus 16:00 u. een abonnement op Archeologie Magazine, dan krijg je het eerste nummer in de nieuwe vormgeving thuis!

Profiteer van de introductie-aanbieding: slechts € 27,50 voor het 1e jaar én welkomstcadeaus t.w.v. € 52,75!

Wordabonnee!

 

Restyle-Seti-de-ware-GroteIn het komende nummer

– Special Sicilië.
– De onterecht vergeten farao Seti I.
– Enorm Romeins legerkamp op het Kops Plateau (bij Nijmegen).
– Eetverleden: koken tijdens de Krimoorlog.
– Spectaculaire opgravingen in Elkab (Egypte).

Bekijk hier de inhoud van het komende nummer, mét proeven van de nieuwe vormgeving.

Het bericht Archeologie Magazine vernieuwt! verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/archeologie-magazine-vernieuwt/feed/ 0