Nicolaas Aleksandrovitsj werd geboren op 18 mei 1868 in de keizerlijke residentie Tsarkoje Selo. Hij was de oudste zoon van Alexander III en diens vrouw Maria Fjodorovna. Toen hij twaalf jaar oud was werd zijn vader uitgeroepen tot de nieuwe tsaar, waarmee Nicolaas aanspraak kon maken op de titel ´Tsarevich´. Vanaf dat moment stond zijn jeugd in het teken van de voorbereiding op zijn toekomstige verantwoordelijkheden als tsaar. Zo stuurde zijn vader hem in 1890 op een reis rond de wereld om zijn ontwikkeling te bevorderen.

Na de onverwachtse dood van zijn slechts 49 jaar oude vader werd Nicolaas in 1894 uitgeroepen tot de nieuwe tsaar van Rusland. De 26-jarige heerser was echter zelf nog niet overtuigd van zijn bestuurlijke kwaliteiten en vroeg zijn adviseurs bij zijn aantreden “Wat gaat er nu gebeuren met mij en Rusland?”. De eerste jaren van zijn heerschappij volgde hij dan ook vooral de conservatieve lijn die al ingezet was door zijn vader. Zo hechtte Nicolaas veel waarde aan de Frans-Russische alliantie en de pacificatie van Europa, wat hem in 1901 een nominatie voor de Nobelprijs voor de Vrede opleverde. Drie jaar later werd hij echter geconfronteerd met een oorlog na een verrassingsaanval van Japan . Het Russische leger bleek niet opgewassen tegen de moderne Japanse oorlogsmachine en Nicolaas leed een pijnlijke nederlaag.

Ondertussen was ook de onrust in Rusland zelf toegenomen en in 1905 brak er een revolutie uit. Nicolaas wist de opstand uiteindelijk met harde hand neer te slaan, maar dit kwam zijn reputatie onder het volk niet ten goede. Toen de keizerlijke familie zich vervolgens in liet met de ‘gevaarlijke’ Raspoetin en het Russische leger tijdens de Eerste Wereldoorlog wederom grote verliezen leed, stortte zijn bewind in. Tijdens de Februari Revolutie van 1917 werd de keizerlijke familie gevangen genomen en zag Nicolaas II zich gedwongen af te treden. Samen met zijn vrouw, zijn zoon en zijn vier dochters en zijn huishoudelijke staf werd hij in de nacht van 16 op 17 juli 1917 geëxecuteerd door de Bolsjewieken.

Bohemund I was een Normandische edele die zich tijdens de eerste kruistocht (1096-1099) aansloot bij de christelijke legers die tot doel hadden de islamitische legers te bestrijden. Samen met zijn ridders streed hij tegen de Turken bij Nicaea en Dorylaeum en in oktober 1097 belegerde hij samen met andere kruisridders de Syrische stad Antioch. Uiteindelijk veroverden de kruisridders op 3 juni 1098 de stad waarbij ze de islamitische bevolking afslachtten. Toen de andere kruisvaarders in 1099 Jeruzalem aanvielen, bleef Bohemund in Antioch. Hij wilde de stad in handen houden, maar ook naburige moslimheren en de Byzantijnen maakten aanspraak op de stad. Het lukte Bohemund pas in 1107 om zich Antioch definitief eigen te maken. Het Vorstendom van Antiochië was een feit.

Welvaart

Antioch werd in de periode van Bohemund en zijn nakomelingen een welvarende stad. De stad was het handelscentrum van de christelijke rijken in het oosten, maar bedreef eveneens handel met de omliggende moslimlanden. Antiochië vormde het uiteinde van de Aziatische zijderoute en voerde oosterse producten als zijde, specerijen en porselein door naar Europa. Lokale producten zoals citroen, olijfolie en cederhout werden door het vorstendom aan Egypte verkocht.

Kwetsbaar rijk

Hoewel het Vorstendom van Antiochië zeer welvarend was, stelde het op militair gebied weinig voor. Het rijk telde minder dan 100.000 inwoners en kon niet zoveel soldaten op de been brengen als omliggende landen. Bovendien was er sprake van interne strijd in het vorstendom en aasden nabijgelegen moslimrijken als de Seltsjoeken op de stad en haar grondgebied. Als het christelijke Koninkrijk van Jeruzalem Antioch niet meermaals militair had bijgestaan, was het vorstendom al veel eerder veroverd.

Verovering door de Mamelukken

Het lukte de christelijke Antiochiërs uiteindelijk niet om de moslims buiten de stadspoorten te houden. In 1260 sloten ze zich aan bij de Mongolen, die tijdens hun veroveringen in het Midden-Oosten in conflict waren gekomen met de Egyptische Mamelukken. Omdat het Vorstendom van Antiochië aan de kant van de Mongoolse Rijk had gevochten zagen de Mamelukken Antioch nu als vijand. In 1268 veroverde de Egyptische sultan Baibars I Antioch. Hij plunderde de stad en het Vorstendom van Antiochië hield op te bestaan.

Op 6 september 1492 begon de Venetiaanse ontdekkingsreiziger Cristoffel Columbus vanuit het Spaanse eiland La Gomera aan zijn oversteek van de Atlantische Oceaan. Toen hij op land stuitte dacht hij een nieuwe zeeroute naar Azië gevonden te hebben, maar in werkelijkheid had hij Amerika ‘ontdekt’. Eén jaar later keerde hij triomfantelijk terug met verhalen over zijn wonderbaarlijke ontdekkingen en kaarten van de eilanden die hij uit naam van Spanje geclaimd had.

Kardinaal Mendoza

Veel Europeanen waren zeer geїnteresseerd in de ontdekkingen van Columbus en hoorden dan ook graag zijn verhalen aan. Tijdens een feestmaal bij de Spaanse kardinaal Mendoza kreeg hij echter te horen dat zijn ontdekkingen helemaal niet zo bijzonder waren. Het was immers vrij logisch dat er achter de zee ooit weer land zou liggen. “Zelfs als u persoonlijke de Indieën niet ontdekt zou hebben, zou er hier in Spanje, een land dat beschikt over een overvloed van mannen die begaafd zijn in de kosmologie en de literatuur, een soortgelijk avontuur ondernomen hebben met hetzelfde resultaat”, zo sprak Mendoza.

Ei van Columbus

Columbus reageerde niet direct op deze aantijging, maar greep in plaats daarvan naar een ei. Vervolgens verzocht hij alle toeschouwers – zonder gebruik te maken van enige hulpmiddelen- het rechtop te laten staan. Toen geen van de aanwezigen hierin slaagde, tikte Columbus de kop van het ei er af en zette het vervolgens ondersteboven rechtop. “Meteen begrepen alle aanwezigen wat Columbus hiermee bedoelde”, zo schreef de Italiaanse historicus Girolamo Benzoni later in zijn verslag van de gebeurtenis. “Als één persoon het eenmaal voorgedaan heeft, weet iedereen ineens hoe het moet.”

Filippo Brunelleschi

Brunelleschi's koepel van de Santa Maria del Fiore

Hoewel het verhaal prachtig illustreert dat Columbus met zijn reis naar Indië / Amerika wel degelijk een bijzondere ontdekking had gedaan, is het niet waar dat hij tevens het ‘Ei van Columbus’ heeft uitgevonden. Die eer valt namelijk toe aan de Italiaanse architect Filippo Brunelleschi, die het kunstje al in 1421 had vertoond. Toen diens ontwerp voor de koepel van Florence werd afgewezen omdat het ‘onuitvoerbaar’ zou zijn, vroeg hij de beoordelingscommissie om een ei rechtop te zetten.

Toen zij hierin niet slaagden, liet Brunelleschi op de eerder beschreven wijze zien dat het wel degelijk mogelijk was. Op de tegenwerping van één van de commissieleden dat hij dat ook wel had kunnen bedenken, antwoordde Brunelleschi dat hij dan ook zou kunnen bedenken hoe de koepel gebouwd zou worden. Dit argument overtuigde de commissie en de architect kreeg toestemming om zijn ei-vormige ontwerp te realiseren.

De Hemelvaart van Jezus maakt onder andere onderdeel uit van het evangelie van Marcus. Nadat de profeet zijn Wederopstanding bekend had gemaakt aan zijn apostelen ‘werd de Heer Jezus in de hemel opgenomen en nam hij plaats aan de rechterhand van God’ (Marcus 16:19). Vervolgens verspreidden zijn discipelen het nieuws en ‘De Heer hielp hen daarbij en zette hun verkondiging kracht bij met de tekenen die ermee gepaard gingen’. (Marcus 16:20).

Augustinus van Hippo

De oudst bekende bron van de viering van Hemelvaartsdag is een geschrift van Augustinus van Hippo (354-430) uit de 5e eeuw. Hoewel er geen bewijzen zijn dat het feest voor deze periode ook al in acht genomen werd, beschrijft Augustinus het als een traditie die al geobserveerd werd sinds de eerste apostelen. De mogelijkheid bestaat dat Hemelvaartsdag voor de 5e eeuw niet apart werd gevierd, maar dat dit gebeurde in samenval met Pasen of Pinksteren.

Kerkelijke rituelen

Zeker is in ieder geval dat de Hemelvaart van Jezus zich in de middeleeuwen tot een afzonderlijke kerkelijke feestdag ontwikkelde. De nacht voor het feest was het voor priesters gebruikelijk om een wake te houden. In de ochtend doofden zij dan vaak de Paaskaars, die sinds Pasen symbool had gestaan voor de wederopstanding van Christus .Vervolgens reciteerden zij liturgische verzen waarmee de verlossing en de hemelvaart van Christus voltooid werden.

'Hemelvaart van Christus' door Garofalo (ca 1510)

Middeleeuwse tradities

In de loop der tijd werden er op Hemelvaartsdag ook eigen tradities ontwikkeld. Zo was het in veel christelijke gebieden gebruikelijk om op deze feestdag de eerste fruitoogst van het seizoen te zegenen. Daarnaast werden er in vele steden kerkelijke processies gehouden of werd de Hemelvaart van Christus uitgebeeld door het beeld van Jezus boven het altaar via een speciale deur naar het dak van de kerk te takelen. Tot slot was het voor geestelijken in Engeland traditie om een optocht te houden met een banier van een leeuw voorop en een banier van een draak in de achterhoede. Hiermee symboliseerden zij de overwinning van Christus op de duivel.

Moderne feestdag

Inmiddels zijn de historische tradities van Hemelvaartsdag ook vermengd geraakt met moderne tradities. Zo is het in vele landen, waaronder België, gebruikelijk om op deze dag ook aandacht te besteden aan het ‘Rerum Novarum’, de door Paus Leo XIII in 1891 geschreven encycliek over sociale rechtvaardigheid. Daarnaast vindt in Duitsland traditioneel ook Männerdag, ofwel Vaderdag, plaats op dezelfde datum. In Nederland tot slot gaat Hemelvaart vandaag de dag vooral gepaard met vele festivals, braderieën en boekenmarkten.

Erik Satie was de zoon van een Normandische zeevaarder en zijn Schotse vrouw. In 1870 trok het gezin naar Parijs, waar vader Satie werk kreeg als vertaler. Twee jaar later overleed de moeder van Erik, waarna Erik en zijn broer Conrad bij hun grootmoeder gingen wonen in Honfleur, Normandië. Toen ook zij stierf trokken de Satie broers weer bij hun vader in. Erik leerde pianospelen van zijn stiefmoeder en ging in 1879 naar het conservatorium in Parijs. Hij was het echter niet eens met de geldende regels op school en verliet het conservatorium in 1886 om in het leger te gaan.

Hij merkte al snel dat hij het leger maar niets vond en stelde zichzelf in 1887 zodanig bloot aan de kou dat hij een longontsteking kreeg en het leger mocht verlaten. Hij ging in Parijs wonen en begon met het schrijven van muziekstukken. Parijs was een verzamelplaats voor dichters en musici en Satie ontmoette hier onder andere componist Claude Debussy, met wie hij lange tijd bevriend bleef. Satie werd bewonderd in de culturele kringen van Parijs, maar was zelf ontevreden over het feit dat hij door sommigen als amateur werd gezien. Daarom begon hij in 1905 opnieuw aan een muziekopleiding.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) ontstond de Dada beweging, dat een culturele uiting was van protest tegen het oorlogsgeweld. Satie was één van de belangrijkste Dadaïsten in Parijs. Samen met Pablo Picasso en Jean Cocteau schreef hij in 1917 de balletvoorstelling Parade. Hoewel sommige critici de voorstelling afkeurden, leverde het Satie bekendheid op. Hij inspireerde veel kunstenaars en musici, onder andere Stravinsky.

Er was slechts één vrouw in Satie’s leven, Suzanne Valadon, die hij ten huwelijk vroeg na hun eerste nacht samen. Toen hun verhouding na een half jaar ten einde liep, had Satie naar eigen zeggen “niets dan een ijzige eenzaamheid die het hoofd vult met leegte en het hart met verdriet.” Satie stierf op 1 juli 1925 aan een leveraandoening, veroorzaakt door drankmisbruik.

De Spartanen verwachtten van hun kinderen dat ze weerbaar werden en op die manier uitgroeiden tot goede soldaten voor de Spartaanse staat. Om te testen of een kind sterk geboren was, werd het als baby gedoopt in een bad met wijn. Als het kind hier slecht op reageerde, betekende dit dat de baby zwak was. Ook bestudeerden de dorps- of stadsoudsten het kind aandachtig, om te zien of het kind niet misvormd of zwak was. Was dit wel het geval, dan werd het kind een slaaf (helot) in dienst van Sparta of werd het van een klif in de Spartaanse bergen afgegooid.

Romeinen

In de Romeinse samenleving stond het familieleven centraal. Aan het hoofd van een Romeins gezin stond de paterfamilias, de man des huizes, die bepaalde over het leven en dood van zijn familieleden. Als een familielid of een slaaf onder zijn hoede een kind kreeg, bepaalde hij wat er met het kind moest gebeuren. Misvormde kinderen werden gewoonlijk verdronken, terwijl ongewenste kinderen buiten het huis te vondeling werden gelegd. Vaak werden deze kinderen meegenomen door andere Romeinse burgers die zelf geen kinderen konden krijgen. Dit waren ook veelal boeren die hulp nodig hadden op het land.

Legendes

In veel mythologische en legendarische verhalen kwamen vondelingen voor. Zo zou Cyrus te vondeling zijn gelegd omdat de Mediaanse koning Astyages in een profetie had gehoord dat het kind hem in reputatie zou ontstijgen. Ondanks dat het kind werd achtergelaten, zou hij uiteindelijk de koning van Perzië worden. Een bekender voorbeeld zijn Romulus en Remus, de mythologische stichters van Rome. Ook zij werden te vondeling gelegd omdat een koning, ditmaal de Etruskische Numitor, bang was dat ze grootse dingen zouden bereiken.

De Kelten bewoonden een gebied in centraal Europa vanaf de Zwarte Zee tot aan de Atlantische Oceaan en tevens de Britse eilanden. Ze hakten de hoofden van hun vijanden af en gebruikten ze als trofeeën en als middel om anderen af te schrikken. Ook meenden ze dat de hoofden boze geesten af konden weren. De hoofden werden daarom aan de muren van huizen gespijkerd of op staken voor het huis gezet. Veel Keltische volken vochten te paard of met strijdwagens. Deze werden versierd door hoofden aan het zadel of aan de wagen te hangen.

De Kelten meenden dat een mensenhoofd in leven kon blijven na de dood van het lichaam. Een afgehakt hoofd kon de bezitter tegen kwade krachten beschermen en bracht hem bovendien geluk en vruchtbaarheid. Het menselijke hoofd was tevens belangrijk in de heidense godsdienst van de Kelten. Hoofden en schedels werden op staken in heiligdommen geplaatst. Zo zijn er in Keltische nederzettingen in Frankrijk schedels gevonden in stenen muren. De hoofden werden in nissen in de muur geplaatst als offer aan de goden. Daarnaast beeldden de Kelten vaak hoofden af in beeldhouwwerken en op keramische potten.

De Keltische cultus van het afgehakte hoofd verdween toen de Keltische volkeren zich in de 4^e en 5^e eeuw bekeerden tot het christendom. Het tentoonstellen van hoofden bleef langer in gebruik bij sommige volkeren in Ierland en Schotland en verdween hier pas omstreeks het jaar 800.

In tegenstelling tot het onthoofden van mensen bij de Kelten hebben de onthoofdingen in Mexico geen cultureel of religieus motief. De moorden hebben te maken met de drugsoorlog die sinds 2006 woedt. De identiteit van de slachtoffers is nog onduidelijk, omdat hun lichamen zwaar verminkt zijn. Een opgepakt lid van de drugsbende Zetas zei dat de moorden gepleegd werden om ‘angst te zaaien’.

Zuid-Afrika stond sinds 1806 onder het bewind van de Britten. Nederland, dat het land ‘ontdekt’ had, in 1652, was echter nog overal aanwezig in de vorm van de kolonisten die zich in Zuid-Afrika gevestigd hadden, de zogenaamde ‘Boeren’.  De Boeren stichtten na de Britse overname van Zuid-Afrika de onafhankelijke vrijstaten Oranje Vrijstaat en Transvaal.

In 1867 werden in de stad Kimberly, op de grens van de Oranje Vrijstaat en het Britse territorium, de eerste diamanten van Zuid-Afrika gevonden. Hierop vertrokken vele Europeanen naar Zuid-Afrika om op zoek te gaan naar meer edelstenen. Zo ontstond een heuse diamantkoorts. De blanke immigranten waren voornamelijk afkomstig uit Engeland en de Boeren verzetten zich dan ook met hand en tand tegen de Britse inmenging in ‘hun’ diamantwinst. Dit was de directe aanleiding voor de Eerste Boerenoorlog (1880-1881). De conflicten tussen de Boeren en de Britten werden pas beslecht in 1902, toen de laatste Boren zich gewonnen gaven.

 Nadat veel Afrikaanse landen hun onafhankelijkheid verkregen in de tweede helft van de 20^e eeuw, werd de handel in diamanten steeds vaker omgeven door criminaliteit en conflicten. De strijd om onafhankelijkheid ging namelijk vaak gepaard met bloedige burgeroorlogen, die gefinancierd moesten worden. Rebellengroeperingen gebruikten hiervoor vaak de opbrengst van diamanten, die ze verkochten aan rijke Europeanen en Amerikanen. De kritiek op deze zogenaamde ’blood diamonds’ werd aan het einde van de jaren ’90 steeds heftiger. De Verenigde Naties reageerden  hierop door te proberen een certificeringsysteem op te zetten voor legaal verkregen diamanten, wat in werking trad op het Werelddiamantcongres in 2000. De Afrikaanse landen die diamanten dolven, kwamen hierna samen in Kimberly om een concreet plan uit te denken, wat resulteerde in het Kimberley Process Certification Scheme wat ingezet wordt om de herkomst van diamanten te verifiëren.

De ‘Beau Sancy’ die nu verkocht is heeft een onschuldigere herkomst. Hij komt oorspronkelijk uit India, maar kwam in 1604, via Constantinopel in Frankrijk terecht toen koning Hendrik IV hem kocht voor zijn vrouw Maria de’ Medici.

De Griekse inlichtingendienst rolde in 1965 een complot op van linkse militairen die een staatsgreep planden. De zoon van zittend premier Papandreou, Andreas Papandreou, zelf parlementariër, zou hieraan hebben meegewerkt. Hierop ontsloeg koning Constantijn II de premier en viel de regering. Er ontstond een politieke crisis rondom de vervolgingen van de linkse militairen. Bij de verkiezingen in 1967 hing de dreiging voor een linkse of rechtse staatsgreep in de lucht.

Uiteindelijk werd er op 21 april 1967, twee weken voor de verkiezingen, een staatsgreep gepleegd door middelhoge militairen. Kolonel Georgios Papadopoulos en generaal Stylianos Patakos werden de leiders van de direct ingevoerde militaire junta. De koning, die niets met de staatsgreep te maken had, ging akkoord met dit militaire bewind en stelde jurist  Konstantinos Kollias aan als premier. Papadopoulos en Patakos gingen hiermee akkoord en Kollias werd geïnstalleerd als regeringsleider. De junta benadrukte dat ze rechts noch links was, maar liet wel alle Grieken met linkse ideeën arresteren en opsluiten. De junta behield de macht in Griekenland tot 1973. Toen viel het bewind uiteen na aanhoudende protesten van met name studenten.

Op de foto uit 1967 zien we een vrouw die een affiche bekijkt waarop opgeroepen wordt om vooral niet naar Griekenland met vakantie te gaan, vanwege de onrust rondom de staatsgreep. Dit is opmerkelijk, omdat de betrekkingen met het buitenland tijdens het bewind van de junta opvallend goed bleven.

In 1948 stichtten de Joden met internationale hulp een eigen Joodse staat in het Britse mandaatgebied Palestina. De Arabische Palestijnse bevolking was het echter niet eens met de stichting en er brak een burgeroorlog uit, waarin de Joden de overhand hadden. Naar schatting 700.000 Palestijnen, vooral uit de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever moesten hun woningen ontvluchten of werden gedwongen om te vertrekken. Na een jaar was het land Israël een feit en de Palestijnen die verdreven waren mochten niet terugkeren.

Vanaf 1958 kwamen Palestijnse studenten op 15 mei jaarlijks bijeen om een stille wake te houden ter herdenking van de oorlog. In 1976 kwam een initiatief tot stand om een herdenkingsmars te houden, ieder jaar na een ander ontruimd dorp. Tijdens de eerste Intifada (1987-1993) riep de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) onder Yasser Arafat Palestijnen op om op 15 mei te rouwen. Tegenwoordig wordt de Nakba ook door Palestijnen in het buitenland herdacht.