IsGeschiedenis http://www.isgeschiedenis.nl De geschiedenis ontdekken? Sat, 01 Aug 2015 06:00:42 +0000 nl-NL hourly 1 Domtoren ingestorthttp://www.isgeschiedenis.nl/toen/augustus/domtoren_ingestort/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/augustus/domtoren_ingestort/#comments Sat, 01 Aug 2015 06:00:42 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=426 Utrecht 1674 - 'Gisteren avont ten half achten ontstont hier een schrickelick onweer, dat tot half negen toe duurde; doch het slimste was gedaen in een quartier-uurs: den hemel stont gedurigh in licht en vlam, en 't was schrickelick den donder en vreesselycke winden te hooren, dat verselt wierdt met het nederstorten van schoorsteenen, daecken, gevels ende toornen, dat ieder een ongemeene verbaestheyt aenbracht, en dat heeft veele van een aertbevingh doen spreecken: de kerck van den Dom tot het choor toe lagh met pylaren en al ten half achten al onder de voet als een puynhoop, sonder dat de Domtoorn eenigsints beschadigt is’ schrijft de Oprechte Haerlemse Saterdaegse Courant van 2 augustus 1674.

Het bericht Domtoren ingestort verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Utrecht 1674 – ‘Gisteren avont ten half achten ontstont hier een schrickelick onweer, dat tot half negen toe duurde; doch het slimste was gedaen in een quartier-uurs: den hemel stont gedurigh in licht en vlam, en ‘t was schrickelick den donder en vreesselycke winden te hooren, dat verselt wierdt met het nederstorten van schoorsteenen, daecken, gevels ende toornen, dat ieder een ongemeene verbaestheyt aenbracht, en dat heeft veele van een aertbevingh doen spreecken: de kerck van den Dom tot het choor toe lagh met pylaren en al ten half achten al onder de voet als een puynhoop, sonder dat de Domtoorn eenigsints beschadigt is’ schrijft de Oprechte Haerlemse Saterdaegse Courant van 2 augustus 1674.

Tornado & middenschip domtoren stort in

De tornado die op die beruchte avond het middenschip van de domtoren verwoestte zorgde ervoor dat de domtoren door een plein van de kerk werd gescheiden. Een groot deel van het puin zou wegens geldgebrek nog anderhalve eeuw blijven liggen. In 1826 werd het puin van het schip eindelijk geruimd. Homoseksuelen maakten van de ruïnes van het ingestorte deel van de kerk in de tussentijd hun ontmoetingsplek. Rond 1730 werd dit algemeen bekend onder de bevolking en dat leidde tot de Utrechtse homoseksuelenaffaire.

Sodomietenvervolgingen

Nadat de huisbewaarder van de Dom een klacht had ingediend stelden de overheden een onderzoek in naar sodomie rond de toren. Ze arresteerden een aantal mannen, waaronder Zacharias Wilsma. Wilsma legde onder zware druk een bekentenis af waaruit bleek dat er veel meer ontmoetingsplaatsen in de Republiek waren. Hij gaf uit vrees voor zijn leven 140 namen van homoseksuele mannen vrij. Er volgde een golf van sodomietenvervolgingen.

‘Hij komt achter de Dom vandaan’

In Utrecht werden 18 verdachten ter dood veroordeeld en gewurgd. Mensen in belangrijke posities, die getipt waren, vluchtten de stad uit.  De affaire sloeg ook over naar onder andere Den Haag en Groningen. In totaal werden 289 mannen vervolgd, 70 daarvan zijn ter dood gebracht. De uitdrukking “Hij komt achter de Dom vandaan” is in de Nederlandse taal nog steeds een aanduiding voor een homoseksueel persoon.  Net als de benaming “Utrechtenaar”. In1999 kwam er op het Domplein een homomonument om deze gebeurtenis te gedenken.

Het bericht Domtoren ingestort verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/augustus/domtoren_ingestort/feed/ 0
De valse Middeleeuwen | Tijdschrift over de Middeleeuwenhttp://www.isgeschiedenis.nl/verloren-tipt/de-valse-middeleeuwen-tijdschrift-over-de-middeleeuwen/ http://www.isgeschiedenis.nl/verloren-tipt/de-valse-middeleeuwen-tijdschrift-over-de-middeleeuwen/#comments Fri, 31 Jul 2015 17:59:40 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68455 Vervalsen is van alle tijden. Ook in de Middeleeuwen gebeurde het frequent: valsemunters brachten ondeugdelijk geld in omloop, zwaarden van het ‘merknaam’ Ulfberht werden nagemaakt en wat te denken van de 180 tanden en kiezen van de heilige Apollonia of de vele valse oorkonden die overal opdoken. Mensen vergrootten hun perceel door heimelijk grensstenen te... Lees verder

Het bericht De valse Middeleeuwen | Tijdschrift over de Middeleeuwen verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Vervalsen is van alle tijden. Ook in de Middeleeuwen gebeurde het frequent: valsemunters brachten ondeugdelijk geld in omloop, zwaarden van het ‘merknaam’ Ulfberht werden nagemaakt en wat te denken van de 180 tanden en kiezen van de heilige Apollonia of de vele valse oorkonden die overal opdoken. Mensen vergrootten hun perceel door heimelijk grensstenen te verzetten en binnen de middeleeuwse letterkunde pleegt menig personage identiteitsfraude.

Na de Middeleeuwen werd van alles gefabriceerd dat voor middeleeuws moest doorgaan: het zogenaamde Oera Linda boek en de Friese vikingschat zijn inmiddels ontmaskerd, en het werk van de neominiaturist met de bijnaam The Spanish Forger wordt tegenwoordig zelf verzameld. Middeleeuwse teksten werden bovendien misbruikt voor nationalistische doeleinden. In dit themanummer van Madoc worden diverse soorten middeleeuwse vervalsingen – uit de Middeleeuwen zelf of van later tijd – onder de loep genomen.

 


Titel:De valse Middeleeuwen
Redactie:Ludo Jongen , Sven Meeder en Martine Meuwese e.a.
ISBN:9789087044770
Uitgever:Verloren
Prijs:€8,-

 

 


Het bericht De valse Middeleeuwen | Tijdschrift over de Middeleeuwen verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/verloren-tipt/de-valse-middeleeuwen-tijdschrift-over-de-middeleeuwen/feed/ 0
Hoe Nederlands bier de wereld veroverdehttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/hoe-nederlands-bier-de-wereld-veroverde/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/hoe-nederlands-bier-de-wereld-veroverde/#comments Fri, 31 Jul 2015 12:15:21 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68449 Nederlanders drinken graag bier. Gemiddeld drinken ze 79 liter bier per jaar, een groot deel hiervan is Nederlands bier. Dit is niet vreemd: ‘ons’ bier heeft een goede naam en is internationaal bekend. Wereldwijd wordt Nederlands bier veelvuldig gedronken. Recent onderzoek wijst uit dat Nederland de tweede bierexporteur van de wereld is. Waarom doet het... Lees verder

Het bericht Hoe Nederlands bier de wereld veroverde verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Nederlanders drinken graag bier. Gemiddeld drinken ze 79 liter bier per jaar, een groot deel hiervan is Nederlands bier. Dit is niet vreemd: ‘ons’ bier heeft een goede naam en is internationaal bekend. Wereldwijd wordt Nederlands bier veelvuldig gedronken. Recent onderzoek wijst uit dat Nederland de tweede bierexporteur van de wereld is. Waarom doet het Nederlandse bier het zo goed doet in het buitenland?

De Nederlandse bierproductie is zeer oud. Het is oud genoeg om geen zekerheid te hebben van een moment waarop het drinken van bier begon. Sinds de tijd van de oude Batavieren wordt bier gebrouwen en gedronken in Nederland. Deze biertraditie is nooit verloren gegaan.

Iedereen dronk, iedereen brouwde

De productie van bier steeg tot grotere hoogten in de Middeleeuwen en de Gouden Eeuw. Ook deed hoppebier haar intrede. In kloosters en steden werd bier op grote schaal gebrouwen en gedronken. Kleine en grote brouwers bedienden een grote markt; de gemiddelde middeleeuwer dronk mogelijk wel 300 liter per jaar! Tot diep in de negentiende eeuw gold bier als een gezonde drank. Vanwege het gistingsproces bevatte bier minder bacillen en bacteriën dan het normale rivierwater. Het alcoholpercentage was in dit tijdperk aanzienlijk lager dan tegenwoordig.

Nederlands bier krijgt een vaste vorm

Een aantal veranderingen in de bierproductie vormden het Nederlandse bier zoals we dat tegenwoordig kennen. Het toepassen van pasteurisatie in de negentiende eeuw maakte het bier schoner en langer houdbaar. Rond deze tijd deed ook de pils haar intrede. De biersoort uit de Bohemen vormt nog altijd het overgrote deel van de Nederlandse bierexporten naar het buitenland.

Het ontstaan van bierreuzen

Bierproductie werd echter duurder en ingewikkelder. De kleinere bierproducenten dolven het onderspit en gingen failliet. Grote producenten wisten de tradities voort te zetten en uit te breiden. Dit werkte alleen door een goede combinatie van marketing, geluk en… simpelweg lekker bier.

De wereld van Heineken, Grolsch en Bavaria

Na het einde van de Amerikaanse Drooglegging ontstond er een heuse wedloop. De inzet: de volledige Amerikaanse afzetmarkt. De eerste grote producent die op grote schaal alcohol kon importeren zou immers geen concurrentie hebben.

Op 11 april 1933, slechts vier dagen na het einde van de anti-alcoholwetgeving, was Heineken de eerste die een grote lading bier aan land bracht. Heineken had direct een stevige positie in de Amerikaanse markt. De Nederlandse producent slaagde erin de Amerikaanse winsten te gebruiken als springplank voor een wereldwijde campagne. Heineken zou de wereld veroveren en geldt vandaag als derde bierproducent van de wereld. Het bedrijf is actief in meer dan 90 landen.

 Grolsch: de Nederlandse concurrent

Heineken is een onderdeel van de Nederlandse cultuur, maar staat hierin zeker niet alleen. Nederland heeft meer bierproducenten voortgebracht. Een andere grootmacht is Grolsch. Het bedrijf komt uit Twente in bestaat al sinds de zeventiende eeuw. Het bedrijf beroept zich op een bepaalde eigenzinnigheid, gesymboliseerd door haar karakteristieke beugeldop. Is dit imago een succes? Jazeker, dit bedrijf is actief in meer dan 60 landen.

Bavaria, is dat Nederlands?

De tweede Nederlandse bierproducent is Bavaria uit Noord-Brabant. Anders dan bij Heineken en Grolsch duurde het relatief lang voordat dit bier de wereld veroverde. Vanaf de jaren zeventig breidde het bedrijf echter snel uit. De introductie van alcoholvrij bier in 1978 gaf het bedrijf een grote markt in de islamitische landen, waar in beperkte mate alcohol gedronken wordt. Nog belangrijker, Bavaria was één van de eerste westerse bierbrouwerijen om te leveren aan Rusland bij de opening van de markt in 1989.

Kleine brouwers worden groot

De grote Nederlandse producenten blijven groot en Nederlands bier blijft ongekend populair. Niet voor niets is Nederland de tweede bierexporteur van de wereld. Toch is er een nieuwe beweging ontstaan. Kleine particulieren begeven zich op de biermarkt. Nieuwe speciaal bieren en kleine Nederlandse brouwers vormen een nieuwe generatie binnen de succesvolle Nederlandse bierproductie.

Het bericht Hoe Nederlands bier de wereld veroverde verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/hoe-nederlands-bier-de-wereld-veroverde/feed/ 0
Vrede van Breda maakt einde aan Tweede Engels-Nederlandse Oorloghttp://www.isgeschiedenis.nl/toen/vrede-van-breda-maakt-einde-aan-tweede-engels-nederlandse-oorlog/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/vrede-van-breda-maakt-einde-aan-tweede-engels-nederlandse-oorlog/#comments Fri, 31 Jul 2015 06:00:08 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=62138 Op 31 juli 1667 kwam door middel van de Vrede van Breda de jarenlange oorlog tussen Nederland en Engeland ten einde. De vredesovereenkomst werd niet alleen door Nederland en Engeland ondertekend, maar ook door Frankrijk en Denemarken die tijdens de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog Nederland steunden. De Vrede van Breda kon de vrede echter niet voor... Lees verder

Het bericht Vrede van Breda maakt einde aan Tweede Engels-Nederlandse Oorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Op 31 juli 1667 kwam door middel van de Vrede van Breda de jarenlange oorlog tussen Nederland en Engeland ten einde. De vredesovereenkomst werd niet alleen door Nederland en Engeland ondertekend, maar ook door Frankrijk en Denemarken die tijdens de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog Nederland steunden. De Vrede van Breda kon de vrede echter niet voor lange tijd behouden, want in de jaren erna werden er nogmaals twee oorlogen gevoerd tussen de twee handelsnaties Nederland en Engeland.

Aanloop Tweede Engels-Nederlandse Oorlog

De Engels-Nederlandse oorlogen worden ook wel zeeoorlogen genoemd, omdat ze voortkwamen uit rivaliteit tussen de twee machtige handelsnaties. Nederland en Engeland, beiden machtige zeevarende rijken, beconcurreerden elkaar in de handel en conflicten over de macht op zee waren meer regel dan uitzondering in de zeventiende eeuw. De eerste Engels-Nederlandse Oorlog werd in 1652-1654 gevoerd nadat de Engelse overheid de handel naar Engeland enkel toegankelijk had gemaakt voor de Engelse handelsvloot door middel van de Akte van Navigatie in 1651. Bij de Vrede van Westminster in 1654 eindigde de oorlog, maar de Akte van Navigatie bleef behouden, net als de spanningen tussen de twee naties.

Tweede Engels-Nederlandse Oorlog (1665-1667)

De Engelsen probeerden in de aanloop naar de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog de Nederlandse handel te dwarsbomen door de onrustige situatie tussen de Orangisten en Staatsgezinden in Nederland verder op te stoken. Wanneer Nederland intern problemen zou hebben, zou dit de Engelse handelspositie ten goede komen. In 1664 veroverden de Engelsen onder andere Curaçao, Nieuw-Amsterdam en het centrum van de Nederlandse slavenhandel door in West-Afrika de Nederlandse factorijen in beslag te nemen. Dit lieten de Nederlanders niet over hun kant gaan dus stuurden zij admiraal Michiel de Ruijter naar de koloniën. De Ruijter herwon de Nederlandse koloniën, maar de koloniale oorlog breidde zich uit naar Europa.

Admiraal Michiel de Ruijter

Op 13 juni 1665 resulteerde de oplopende spanning tussen Engeland en Nederland in de slag bij Lowestoft. De slag werd gewonnen door de Engelsen, maar in januari 1666 ontving Nederland steun van Frankrijk en vervolgde men de strijd. In de tussentijd was De Ruijter teruggekeerd naar Europa en wist hij de Engelsen te overwinnen in augustus 1665 bij de Slag in de baai van Bergen. De Engelsen probeerden voorafgaand aan deze slag een handelsschip van de Nederlanders te onderscheppen en Michiel de Ruijter de toegang te ontzeggen, maar met behulp van de Denen kon De Ruijter hen verslaan.

Slag bij Medway

In 1666 werd De Ruijters faam nog groter na overwinningen(?) in de Vierdaagse Zeeslag tegen de Engelse vloot en  in 1667 de Slag bij Medway. Bij de Slag bij Medway (19 tot 24 juni 1667)  voeren de Nederlanders de Theems op tot aan Chatham, waar de grootste marinebasis van de Engelsen gevestigd was. Ze lieten ruim tien schepen in de marinebasis zinken en enterden het Engelse vlaggenschip HMS Royal Charles om deze daarna mee naar Nederland te nemen. Het was een grote zege voor Nederland en had gunstige effecten voor de latere vredesonderhandelingen.

Belang van vrede groeit

De Tweede Engels-Nederlandse Oorlog was vol met tegenslagen en overwinningen aan beide zijden. Voor beide partijen nam de druk in 1667 toe om vrede te sluiten. De Nederlanders moesten hun aandacht verdelen tussen de Engelsen en de in opkomst zijnde Spanjaarden en de Engelsen zagen hun handel gedwarsboomd door de in bezit name van grote delen van hun zuidelijke kuststrook door Michiel de Ruijter.

Vrede van Breda

Breda werd door de Engelse koning Karel II uitgekozen als plaats om te onderhandelen. Door de eerdere politieke bemoeienis van Karel II zag Johan de Witt de Engelse vorst liever niet in Den Haag en werden er een aantal opties aangeboden voor onderhandelingssteden. Karel II was in 1660 als logé bij zijn zus Maria Henriëtte Stuart, de weduwe van Willem II, al in Breda geweest en verkoos daarom Breda. In het Kasteel van Breda gingen in de zomer van 1667 de onderhandelingen van start. De onderhandelingen in Breda gingen met name over een herverdeling van de koloniën en de Akte van Navigatie. Er werd overeengekomen dat de Akte van Navigatie werd versoepeld zodat Nederland meer ruimte kreeg wat betreft de handel naar Engeland. Engeland verkreeg in ruil hiervoor het al bezette Nieuw-Amsterdam, later New York, en een aantal Afrikaanse handelsposten. Suriname bleef bij de vredesovereenkomst in Nederlandse handen. Al met al pakte de Vrede van Breda gunstig voor Nederland uit.

 

 

Het bericht Vrede van Breda maakt einde aan Tweede Engels-Nederlandse Oorlog verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/vrede-van-breda-maakt-einde-aan-tweede-engels-nederlandse-oorlog/feed/ 0
Protesterende boeren: 4 grote boerenopstanden uit de geschiedenishttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/protesterende-boeren-4-grote-boerenopstanden-uit-de-geschiedenis/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/protesterende-boeren-4-grote-boerenopstanden-uit-de-geschiedenis/#comments Thu, 30 Jul 2015 15:15:03 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68431 De afgelopen dagen lag het verkeer in Frankrijk en België regelmatig plat. De reden? Boze boeren die met t trekkers en aanhangers de snelweg blokkeerden. De boeren protesteren tegen te lage prijzen i voor melk en varkensvlees. De redactie maakte een lijstje van 4 invloedrijke boerenopstanden uit de geschiedenis: 2 internationale- & 2 nationale opstanden.... Lees verder

Het bericht Protesterende boeren: 4 grote boerenopstanden uit de geschiedenis verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
De afgelopen dagen lag het verkeer in Frankrijk en België regelmatig plat. De reden? Boze boeren die met t trekkers en aanhangers de snelweg blokkeerden. De boeren protesteren tegen te lage prijzen i voor melk en varkensvlees. De redactie maakte een lijstje van 4 invloedrijke boerenopstanden uit de geschiedenis: 2 internationale- & 2 nationale opstanden.

Protesterende boeren zijn geen nieuw gegeven. Door de geschiedenis heen hebben er vele boerenopstanden plaatsgevonden. Al in de Oudheid vonden er heftige protestacties plaats.

Boerenopstanden in de Middeleeuwen

In de Middeleeuwen hadden de boeren weinig vrijheden. Het land was vaak in bezit van een heer en de boeren moesten vaak een deel van de opbrengst aan deze heer afstaan. In ruil hiervoor kregen ze veiligheid en bescherming. Daar was echter weinig van te merken, omdat de adel de boeren onderdrukte. Geregeld kwamen de boeren in opstand, vielen ze kastelen aan en probeerden de adel af te zetten. Vaak mislukte dit, maar er zijn voorbeelden van boeren die het de adel knap lastig maakten.

1. De Jacquerie

In mei 1358 grepen de Franse boeren naar hun hooivorken en kwamen in opstand. De Franse adel had in die dagen een zeer slechte reputatie. Ze hadden de Guldensporenslag (1302) verloren, delfden het onderspit bij de Slag bij Crécy (1346) en waren vernietigend verslagen bij de Slag bij Poitiers (1356). De boeren vonden de edelen en ridders eerzuchtige mensen die hun onderdanen lieten sterven ter meerdere eer en glorie van henzelf.

3007Jacquerie_GS

Jacquerie

Chaos in Frankrijk

De boeren plunderden vele kastelen en veroorzaakten veel chaos in Frankrijk. De Franse adel kon weinig tegen deze plunderingen uitrichten, omdat ze in gevecht waren met de Engelsen. Pas na een maand organiseerden de edellieden een leger dat tegen de boeren opgewassen was. De boeren werden verdreven en hun leider Guillaume Cale gevangen genomen en publiekelijk onthoofd.

De opstand is de geschiedenisboeken ingegaan als de Jacquerie. Jacquerie is namelijk een afleiding van het Franse woord Jacques Bonhomme, een denigrerende benaming voor een boer uit die tijd.

2. Duitse Boerenoorlog (1524 – 1525)

In de zomer van 1524 brak in het Zwarte Woud een opstand uit. De boeren waren niet blij met de hoge belastingen en werkzaamheden die ze voor hun heren moesten verrichten. Duitsland maakte toen deel uit van het Heilige Roomse Rijk en de boeren gebruikten het protestantisme als ‘excuus’ om in opstand te komen. De boeren rekenden op hulp van boven, maar werden uiteindelijk verslagen door de vorstelijke legers van het Heilige Roomse Rijk. Hun leider Thomas Müntzer werd – evenals zijn Franse lotgenoot – gevangengenomen en onthoofd.

3. De Pachtersoproer (1748)

De aanleiding voor deze opstand was net zoals bij vele andere opstanden voornamelijk economisch van aard. De overheid inde in die dagen niet zelf de belasting, maar liet dit door pachters doen. Deze pachters inden – om zichzelf te verrijken – meer dan de overheidsbelastingen alleen. Toen in de jaren veertig van de achttiende eeuw het land er economisch slecht aan toe was, gingen de overheidsbelastingen omhoog terwijl de pachters ook nog hun extra inkomsten wilden hebben.

Plundering Amsterdam

In het voorjaar van 1848 leidde dit in Groningen tot de eerste opstanden. De huizen van de landadel en de pachters werden aangevallen en geplunderd. In juni 1848 verspreidde de opstand zich naar Amsterdam. Daar werd ingebroken in 36 pachtershuizen en de gehele huisraad in de grachten gegooid. De woede van de bevolking was gekoeld.

4. De Boerenopstand van 1963

De laatste boerenopstand die in Nederland plaatsvond, was de Boerenopstand van 1963. In Hollandscheveld (Drenthe) werden drie boerengezinnen uit hun boerderij gezet omdat ze daar illegaal woonden en uit principe weigerden de heffing van het Landbouwschap te betalen. Hierop kwamen duizenden zogenaamde ‘vrije boeren’ naar de boerderijen toe in een poging een ontruiming te voorkomen. De politie greep echter in en dreef met 200 man de boze menigte uiteen.

Na de gewelddadigheden trof het Landbouwschap een compensatieregeling met de boeren en was het conflict over. Landbouwer en politicus Hendrik Koekoek had een leidende rol in het conflict gehad. Zijn Boerenpartij kwam de daaropvolgende verkiezingen met drie zetels in de Tweede Kamer.

Het bericht Protesterende boeren: 4 grote boerenopstanden uit de geschiedenis verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/protesterende-boeren-4-grote-boerenopstanden-uit-de-geschiedenis/feed/ 0
DOMunder levert bijdrage aan UNESCO Werelderfgoednominatie van Romeinse Limes Nederlandhttp://www.isgeschiedenis.nl/ingezonden/domunder-levert-bijdrage-aan-unesco-werelderfgoednominatie-van-romeinse-limes-nederland/ http://www.isgeschiedenis.nl/ingezonden/domunder-levert-bijdrage-aan-unesco-werelderfgoednominatie-van-romeinse-limes-nederland/#comments Thu, 30 Jul 2015 07:46:36 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68395 Doneer aan crowdfundproject ‘Limes Exhibit Domplein’ DOMunder, de nieuwe historische attractie van Utrecht, is nu meer dan een jaar open en heeft al bijna 50.000 bezoekers mogen verwelkomen. DOMunder wil een bijdrage te leveren aan de UNESCO Werelderfgoednominatie van de Romeinse Limes in Nederland in 2020. Samen met binnenkort te openen Castellum Hoge Woerd en... Lees verder

Het bericht DOMunder levert bijdrage aan UNESCO Werelderfgoednominatie van Romeinse Limes Nederland verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Doneer aan crowdfundproject ‘Limes Exhibit Domplein’

DOMunder, de nieuwe historische attractie van Utrecht, is nu meer dan een jaar open en heeft al bijna 50.000 bezoekers mogen verwelkomen. DOMunder wil een bijdrage te leveren aan de UNESCO Werelderfgoednominatie van de Romeinse Limes in Nederland in 2020.

Samen met binnenkort te openen Castellum Hoge Woerd en het Waterliniemuseum in Fort bij Vechten heeft DOMunder een ‘Limes Exhibit’ ontwikkelt. De Limes is grens van het Romeinse Rijk en ligt in Nederland voornamelijk verborgen onder grond. In DOMunder is de Limes voor het eerst aanraakbaar en toegankelijk. De exhibit is een interactieve beleving (sensors + schermen) waarbij de bezoeker letterlijk ‘Langs de Limes’ in Utrecht loopt. De drie Romeinse forten in Utrecht (Hoge Woerd, Trajectum en Fectio) zijn weer (virtueel) verbonden.

Voor de realisatie van de exhibit zoekt DOMunder financiering via crowdfunding op het platform voordekunst.nl. Er is al € 1705,- gedoneerd en ook Vriendenstichting Mijn Domplein heeft € 1000,- toegezegd. Wanneer iemand ‘een steentje bijdraagt’ ontvangt hij of zij daarvoor een unieke tegenprestatie. Deadline: 10 augustus.

Tegenprestaties

€ 10,-: DOMunder Magazine
€ 25,-: DOMunder sleutelhanger-zaklamp gadget
€ 50,-: Vriend van Mijn Domplein voor 1 jaar
€ 75,-: 1 Cadeaubon DOMunder
€ 100,-: Uitnodiging voor unieke presentatie over totstandkoming DOMunder

Projectpagina Limes Exhibit Domplein op voordekunst.nl

2015 Langs de Limes in Exhibit Domplein

Het bericht DOMunder levert bijdrage aan UNESCO Werelderfgoednominatie van Romeinse Limes Nederland verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/ingezonden/domunder-levert-bijdrage-aan-unesco-werelderfgoednominatie-van-romeinse-limes-nederland/feed/ 0
De eerste steen van het Vredespaleis wordt gelegdhttp://www.isgeschiedenis.nl/toen/de-eerste-steen-van-het-vredespaleis-wordt-gelegd/ http://www.isgeschiedenis.nl/toen/de-eerste-steen-van-het-vredespaleis-wordt-gelegd/#comments Thu, 30 Jul 2015 06:00:55 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=62158 Op 30 juli 1907 wordt de eerste steen van het Vredespaleis in Den Haag gelegd. Het initiatief voor een internationale vredesconferentie komt van tsaar Nicolaas II. In 1907 begon men met de bouw en in 1913 vond de feestelijke opening plaats. Internationale vredesbeweging Aan het einde van de negentiende eeuw was er een gespannen sfeer... Lees verder

Het bericht De eerste steen van het Vredespaleis wordt gelegd verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Op 30 juli 1907 wordt de eerste steen van het Vredespaleis in Den Haag gelegd. Het initiatief voor een internationale vredesconferentie komt van tsaar Nicolaas II. In 1907 begon men met de bouw en in 1913 vond de feestelijke opening plaats.

Internationale vredesbeweging

Aan het einde van de negentiende eeuw was er een gespannen sfeer in Europa ontstaan. Er kwamen steeds effectievere wapens en het aantal slachtoffers van oorlog en geweld nam steeds meer toe. Vooral de media-aandacht voor de gruwelen van de Frans-Duitse oorlog leidde tot de behoefte aan het tot stand brengen van internationale vrede en bemiddeling. Zowel in Europa als in Amerika waren steeds meer vredesorganisaties actief, sommigen met enkele miljoenen leden. Het ideaal van wereldvrede bloeide als nooit tevoren.

Tsaar Nicolaas II

Eén van de meest overtuigde pacifisten was niemand minder dan de Russische tsaar Nicolaas II. Op 24 augustus 1898 stuurde hij persoonlijk een brief aan alle belangrijke regeringsleiders met daarin een omroep om deel te nemen aan een internationale vredesconferentie. Aanvankelijk was er scepsis over de brief, maar toen de Amerikaanse president William McKinley zich bij het initiatief aansloot, nam de internationale interesse snel toe.

De eerste conferentie in Den Haag

Nicolaas stelde voor om de eerste conferentie in Den Haag te houden. Dat had waarschijnlijk te maken met de neutrale opstelling van Nederland en zijn goede band met het Nederlandse koningshuis. Daarnaast was Den Haag toen al de politieke hoofdstad van Nederland. In 1899 werd de eerste conferentie gehouden op Huis ten Bosch. Op de agenda stonden onder andere het bevriezen van het militaire budget en het verbod op het gebruik van onderzeetorpedo’s. Ook werd er besloten tot de oprichting van een Permanent Hof van Arbitrage, dat als college moest bemiddelen bij internationale conflicten en dreigende oorlog.

Andrew Carnegie

Nu er was besloten tot de instelling van een Permanent Hof, lag het voor de hand dat er een speciaal gebouw voor moest komen. Een Britse journalist en pacifist, William T. Stead had de conferenties gevolgd. Samen met de Amerikaanse ambassadeur in Duitsland, Andrew White, ging hij op zoek naar een investeerder. Ze wisten de Amerikaanse staalmagnaat en filantroop Andrew Carnegie over te halen een bedrag van maar liefst anderhalf miljoen dollar (wat nu zo’n veertig miljoen dollar zou zijn) te schenken voor de bouw. Er werd een ontwerpwedstrijd gehouden die na veel discussie werd gewonnen door de Franse architect Louis M. Cordonnier.

Op 30 juli 1907 werd de eerste steen van het Vredespaleis in Den Haag gelegd, ten tijde van de tweede Haagse vredeconferentie. De steen werd gelegd door Baron de Nedilow, de voorzitter van de conferentie. Met een zilveren metseltroffel sloeg hij de hoeksteen driemaal aan uit naam van Nicolaas II en koningin Wilhelmina. Op 28 augustus 1913 werd het voltooide gebouw feestelijk geopend door koningin Wilhelmina met Andrew Carnegie als speciale gast.

Het bericht De eerste steen van het Vredespaleis wordt gelegd verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/toen/de-eerste-steen-van-het-vredespaleis-wordt-gelegd/feed/ 0
De ontdekking van het Amazonegebiedhttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/nieuwe_ontdekkingstochten_in_het_amazonegebied/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/nieuwe_ontdekkingstochten_in_het_amazonegebied/#comments Thu, 30 Jul 2015 06:00:52 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=550 Wie het Amazonegebied wil ontdekken hoeft straks de deur niet meer uit. Met de laptop of pad op schoot en met Google Streetview kan men dan zonder moeite of gevaar het gebied verkennen. Een mogelijkheid waar ontdekkers en avonturiers als Vicente Pinzón (1500) en Francisco de Orellana in 1542 alleen maar kon dromen.

Het bericht De ontdekking van het Amazonegebied verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
stempels-themamaanden-ig-zomer-opreisNadat Columbus Amerika had ontdekt trokken er veel Europeanen naar de Nieuwe Wereld. Veel gebieden waren nog nooit door een Europeaan bezocht. Een van deze gebieden was het Amazonegebied. Wie heeft de Amazonerivier ontdekt en hoe kwam de rivier aan haar naam?

Ontdekking Amazonerivier door Pinzón

Vincente Pinzón (ca. 1460-na 1514) komt de eer toe de Amazonerivier te hebben ontdekt. Deze Spaanse zeeman was kapitein op de Niña, één van de drie schepen waarmee Columbus Amerika ontdekte. Pinzón maakte daarna nog enkele reizen naar de Nieuwe Wereld. In 1499 was hij de eerste Europeaan die de kusten van Brazilië ontdekte. Op diezelfde reis merkte hij dat hij op zijn tocht langs de kust niet in zout, maar in zoet water voer. Het bleek dat hij bij de Amazone was aangekomen.

Typische gele kleur

De immense rivier, met meer dan 6.530 kilometer lengte, op de Nijl na, de langste ter wereld, brengt zoveel water in zee dat de typische gele kleur ervan nog tot meer dan 300 kilometer uit de kust te onderscheiden is van het zeewater. Pinzón zeilde een stuk de rivier op en was verbijsterd door de omvang In de regentijd kan de rivier op sommige plekken wel 40 kilometer breed zijn. Pinzón noemde de rivier Río Santa María de la Mar Dulce.

De goudkoorts van de Spaanse conquistadores

In de eerste decennia van de zestiende eeuw drongen de Spaanse conquistadores de binnenlanden van Zuid- en Midden-Amerika binnen. Ze waren vooral op zoek naar goud. Eén van deze Spaanse avonturiers die in de Nieuwe Wereld zijn geluk beproefde was Francisco de Orrelana (1511-1546).

Op zoek naar goud en kaneel

In het kielzog van Francisco Pizarro nam hij in 1527 deel aan de verovering van Peru. In 1541 sloot hij zich aan bij diens halfbroer, Gonzalo Pizarro, die vanuit Quito in Ecuador de binnenlanden in trok op zoek naar goud en kaneel. Na verloop van tijd bereikten zij de rivier de Coca. Hier werd de groep gesplitst. De Orellana werd er met vijftig man op uit gestuurd om voedsel te zoeken, maar zij konden door de stroming niet meer terug komen.

Strijd met de Amazones

Pizarro zou uiteindelijk terugkeren naar Quito, met verlies van het grootste deel van zijn manschappen. Via de rivier de Coca bereikte de expeditie van Orrelana de Amazone. Ze leden grote ontberingen door ziekte, voedseltekort, maar ook door gevechten met de inheemse bevolking. Er werd zelfs een veldslag uitgevochten bij de monding van de Madeira. In het reisverslag dat de monnik Gaspar de Carvajal (1500-1584) van de reis maakte, schreef hij dat hun aanvallers bestonden uit vrouwelijke krijgers. In navolging van de vrouwelijke krijgers uit de Griekse mythologie werden zij Amazones genoemd. Hier ontleend de rivier zijn huidige naam aan.

El Dorado

In augustus 1542 bereikten Orellana en zijn manschappen de Atlantische Oceaan. Via de kust voer de expeditie naar Cubagua voor de kust van Venezuela. Daarmee was Orrelana’s expeditie de eerste die de hele lengte van de Amazone had bevaren. In 1545 keerde Orellana terug om een kolonie in het gebied te stichten.

Rivier eist vele slachtoffers

De reis werd een mislukking: van de ongeveer 300 kolonisten kwamen er 256 om, inclusief Orellana zelf, die in november 1546 overleed aan een onbekende ziekte. De Amazone zou in de jaren daarna nog veel slachtoffers eisen onder de avonturiers die het gebied in trokken op zoek naar El Dorado, het mythische goudland. Later ontdekten men de andere rijkdommen van het gebied: hout, rubber, olie en andere delfstoffen.

Amazone vandaag de dag

Nadat de eerste Europeanen de Amazonerivier opvoeren heeft de inheemse bevolking op grote schaal te maken gehad met volkerenmoord en het verlies van hun oorspronkelijke leefgebied. Vandaag de dag leven er in heel Brazilië 896.000 indianen, verspreid over 238 stammen. Sommige stammen zijn nog nooit in aanraking geweest met de buitenwereld. De Braziliaanse overheid probeert het gebied tegen buitenlandse invloeden te beschermen door buitenlandse expansie te verbieden.

 

Het bericht De ontdekking van het Amazonegebied verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/nieuwe_ontdekkingstochten_in_het_amazonegebied/feed/ 0
Kolonisten van Jamestown: mythe & harde werkelijkheidhttp://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/kolonisten-van-jamestown-mythe-harde-werkelijkheid/ http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/kolonisten-van-jamestown-mythe-harde-werkelijkheid/#comments Wed, 29 Jul 2015 15:39:12 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68388 Op 28 juli maakten Amerikaanse wetenschappers de ontdekking én identificatie van vier lichamen bekend. Het gaat om vier vroege leiders van Jamestown, één van de eerste kolonies in Noord-Amerika. De Amerikanen zijn enthousiast vanwege de vondst van deze vroege kolonisten. Amerikanen zien deze kolonisten als de basis van Verenigde Staten van Amerika zoals we die... Lees verder

Het bericht Kolonisten van Jamestown: mythe & harde werkelijkheid verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
stempels-themamaanden-ig-zomer-opreisOp 28 juli maakten Amerikaanse wetenschappers de ontdekking én identificatie van vier lichamen bekend. Het gaat om vier vroege leiders van Jamestown, één van de eerste kolonies in Noord-Amerika. De Amerikanen zijn enthousiast vanwege de vondst van deze vroege kolonisten. Amerikanen zien deze kolonisten als de basis van Verenigde Staten van Amerika zoals we die tegenwoordig kennen.

Snel na de Spaanse ontdekking van Amerika in 1492 werd het proces van kolonisatie van de Nieuwe Wereld in gang gezet. Zuid-Amerika werd vrij snel verdeeld onder Portugezen en Spanjaarden. Engelse ontdekkingsreizigers loerden echter al sinds 1497 op Noord-Amerika. Britse ondernemers zagen kansen in Noord-Amerika en richtten handelscompagnieën op. Deze compagnieën ontvingen ‘charters/ monopolies’ voor een bepaald gebied op het ontdekte continent. De charters gaven toestemming tot kolonisatie.

Koninklijke toestemming

Een dergelijk charter bracht de Virginia Company in 1607 naar de huidige Amerikaanse Virginia. De eerste nederzetting, Jamestown, werd de eerste succesvolle Britse poging tot kolonisatie op het nieuwe continent. Het land beloofde rijke oogsten en de compagnie vestigde de kolonie met een duidelijke wens voor winst. Het moederland was een maandenlange reis verwijderd van de kolonie. De 104 kolonisten stonden er alleen voor.

Een vijandig milieu

Er waren gespannen verhoudingen met de inheemsen en het weer was vijandig. Het bleek bijzonder moeilijk voor de kolonisten om zich aan te passen aan het nieuwe klimaat. De winters waren zwaar en kolonisten waren afhankelijk van bevoorrading vanuit Engeland. De kolonie groeide door die bevoorrading met enkele honderden inwoners. Toen een bevoorradingsschip zonk in 1609 ging het mis: de winter van 1609-1610 werd een nachtmerrie.

Hongersnood

In 2013 ontdekte onderzoekers de gruwelijke details van deze hongersnood. Onderzoek naar botten en gebitten van andere kolonisten liet zien waartoe de kolonisten in staat waren. Tand- en snijafdrukken wijzen op kannibalisme. Waarschijnlijk aten de kolonisten hun overleden broeders en zusters op om een eigen hongerdood te voorkomen.


Titel:Beverwijck- A Dutch Village on the American Frontier, 1652-1664
Auteur:Janny Venema
ISBN:9789065507600
Uitgever:Verloren
Prijs:€35,-

 

 


Voorlopig niet zonder hulp

Er bestaat zeker een verschil tussen de ontstaansmythen van Amerikanen en de harde werkelijkheid van Jamestown. Relaties met indianen waren buitengewoon slecht. Het harde werken van kolonisten was grotendeels vruchteloos; het was onmogelijk een succesvolle kolonie te vestigen zonder geregelde hulp uit Europa.

Native Americans als vriend én vijand

Tijdens de dramatische winter stierven meer dan 100 inwoners. In de lente arriveerden eindelijk voorraden. Ook kwam er versterking. Het gevaar was verre van geweken. De verhoudingen met de indianen escaleerden en er ontstonden steeds vaker gevechten. Een huwelijk tussen kolonist John Rolfe en Indianenmeisje Pocahontas kon de gemoederen enigszins tot rust brengen, maar kon niet verhinderen dat er een grote oorlog ontstond. In 1622 kwam het tot een grote aanval van indianen, waarbij 300 kolonisten stierven, de overlevenden moesten opnieuw beginnen.

Eindelijk een hoopvolle toekomst

De kolonie leed verliezen. Het ging failliet in 1624 en de Engelse kroon nam de kolonie over. De kolonisten deden hun uiterste best om de nederzettingen te verdedigen tegen indianen. Ook probeerden ze met enig succes de tabaksplant te introduceren. Het zou nog jaren duren voordat de tabak op grote schaal verbouwd zou gaan worden en de plaatselijke economie opbloeide.

De nagedachtenis blijft

Virginia was één van de 13 oorspronkelijke Britse koloniën. De Amerikaanse folklore gaf de eerste kolonisten een heldenrol. Het waren de hardwerkende en vrijheidslievende Britten die de oceaan overstaken naar een beter leven. Samen met de puriteinse kolonisten van de Plymouth Colony zijn de kolonisten van Jamestown de bekendste kolonisten van Brits-Amerika. Nog altijd dienen deze personen als voorbeeld voor alle Amerikanen. De herinnering is een onderdeel geworden van Amerikaanse cultuur, en is vereeuwigd in het feest van ‘Thanksgiving’.

De kolonie overleefde en bracht Amerika voort. Het huidige onderzoek naar de resten van de Amerikaanse kolonisten laat zien hoe belangrijk deze herinnering blijft. Al is het misschien meer een mythe.

Meer weten over de opgravingen in Jamestown? Lees hierover op Archeologieonline.nl.

Het bericht Kolonisten van Jamestown: mythe & harde werkelijkheid verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/kolonisten-van-jamestown-mythe-harde-werkelijkheid/feed/ 0
Sollen met Dzjenghis Khanhttp://www.isgeschiedenis.nl/blunders-die-de-geschiedenis-bijna-hebben-veranderd/sollen-met-dzjenghis-khan/ http://www.isgeschiedenis.nl/blunders-die-de-geschiedenis-bijna-hebben-veranderd/sollen-met-dzjenghis-khan/#comments Wed, 29 Jul 2015 12:41:53 +0000 http://www.isgeschiedenis.nl/?p=68385 Hoe een Iraanse gouverneur én sjah Mohammed II zich door een aantal pijnlijke blunders de woede van de Khan op de hals haalden, wat uiteindelijk een kwart van de Perzische bevolking het leven kostte. Meedogenloosheid van de Mongolen Tussen de elfde en de dertiende eeuw regeert de Khwarzemid-dynastie over Groot-Iran. In het begin van de... Lees verder

Het bericht Sollen met Dzjenghis Khan verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
Hoe een Iraanse gouverneur én sjah Mohammed II zich door een aantal pijnlijke blunders de woede van de Khan op de hals haalden, wat uiteindelijk een kwart van de Perzische bevolking het leven kostte.

Meedogenloosheid van de Mongolen

Tussen de elfde en de dertiende eeuw regeert de Khwarzemid-dynastie over Groot-Iran. In het begin van de dertiende eeuw ziet deze hoe in het oosten de Mongolen aan de macht komen. Al snel doen verhalen de ronde over de meedogenloosheid van de Mongolen. Dzjenghis Khan, leider van de Mongolen, vaardigt vijfhonderd mensen af naar Iran, niet om oorlog te voeren, maar om handelsrelaties te starten en mogelijk zelfs een alliantie te smeden.

Blunderende sjah

Maar in plaats van akkoord te gaan of zelfs beleefd te weigeren, houdt Inalchuq, gouverneur van de Iraanse dynastie, de hele karavaan gegijzeld. Dzjenghis Khan stuurt vervolgens zijn ambassadeurs naar sjah Mohammed II om uitleg te
vragen over de acties van diens gouverneur. Maar ook de sjah begaat een blunder: in plaats van zich te verontschuldigen en zijn gouverneur op het matje te roepen, beveelt hij om een van de ambassadeurs te onthoofden en de hoofden van de andere ambassadeurs kaal te scheren, waarna ze worden teruggestuurd.

Verwoesting Perzische economie

Khan ziet dit als een zware belediging en besluit zich te wreken. Eerst belegert hij de stad Otrar, waar hij Inalchuq gevangen neemt en executeert. In de twee daaropvolgende jaren maakt hij nog meer steden met de grond gelijk. Een kwart van de Perzische bevolking komt om, onder wie de meeste mannelijke volwassenen. De Perzische economie is volledig verwoest en de Mongolen zorgen ervoor dat de Perzen daar de eerste decennia niet van herstellen.

Over het boek

Bovenstaande blunder is afkomstig uit het boek ‘444 blunders die de geschiedenis (bijna) hebben veranderd‘ van Herman Boel bij Uitgeverij Lannoo. Wil je dit boek bestellen? Klik dan hier.

Het bericht Sollen met Dzjenghis Khan verscheen eerst op IsGeschiedenis.

]]>
http://www.isgeschiedenis.nl/blunders-die-de-geschiedenis-bijna-hebben-veranderd/sollen-met-dzjenghis-khan/feed/ 0