Geschiedenis van het koninklijk huis van Nederland

Op 28 januari 2013 maakte koningin Beatrix bekend dat ze aftreedt ten gunste van haar oudste zoon Willem-Alexander. Hierdoor zal Willem-Alexander de 7e vorst van Nederland worden en treedt hij in de voetsporen van zijn voorgangers: koning Willem I, koning Willem II, koning Willem III, koningin-regentes Emma, koningin Wilhelmina, koningin Juliana en koningin Beatrix. IsGeschiedenis heeft deze monarchen voor jou op rij gezet. 

Marianne van Exel

Inhuldiging Willem I

Inhuldiging Willem I

Ontstaan van het huis van Oranje-Naussau

Het Huis Oranje-Nassau komt voort uit het Huis Nassau uit Duitsland. Het Huis Oranje-Nassau ontstond in 1544. Willem I, graaf van Nassau-Dillenburg (1533-1584), ook wel bekend als Willem van Oranje of Willem de Zwijger, erfde toen het vorstendom Orange in Zuid-Frankrijk van zijn neef René van Chalon. Daar hoorde ook de titel Prins van Oranje bij. In de 18e eeuw stierf de tak van Willem van Oranje echter uit, doordat stadhouder Willem III kinderloos stierf. De nazaten van de broer van Willem van Oranje, Willem Jan VI van Nassau-Dillenburg zetten de lijn van het huis Oranje-Nassau toen voort. Dus sinds die tijd stammen de leden van het koningshuis niet meer via de mannelijke lijn af van Willem van Oranje.

Eerste koning van Nederland

De monarchie zoals wij die nu kennen heeft nog een andere kronkel gemaakt. Het fenomeen van de monarchie in Nederland ontstond namelijk in de tijd van Napoleon Bonaparte. Van 1795 tot 1813 was Nederland een vazalstaat van Frankrijk, de Frans-Bataafse tijd. Erfstadhouder Willem IV van Oranje Nassau was na de bezetting door de legers van Napoleon naar Engeland gevlucht.

De noordelijke Nederlanden werden vanaf 1801 het Bataafs Gemenebest genoemd. Zij sloten op 24 mei 1806 een verdrag met de minister van Buitenlandse zaken van Napoleon, Talleyrand, waarin werd besloten om een erfelijke monarchie in te voeren. Napoleon stelde daarop in 1806 zijn broer, Lodewijk Napoleon, aan als koning van Holland. Nederland werd hiermee een constitutionele monarchie. Maar dat zou niet lang duren. Lodewijk Napoleon werd populair in de Nederlanden en Napoleon was van mening dat hij de Franse belangen liet ondersneeuwen. Hij werd afgezet. De Nederlanden werden toen een onderdeel van Frankrijk in het Eerste Franse keizerrijk. Na de val van Napoleon bleef Nederland achter zonder bestuur.

Van soeverein vorst naar koning der Nederlanden

Engeland had een antwoord klaar. Zij wilden van Nederland een bufferstaat maken tegen Frankrijk. De Britse minister Castlereagh kwam met het plan de monarchie terug te brengen en daarmee een versterkt land te creëren, uitgebreid met de Zuidelijke Nederlanden. In 1813 werd Willem Frederik uit het huis Oranje-Nassau, zoon van erfstadhouder Willem V, door de Britten voorzien van de titel soeverein vorst der Verenigde Nederlanden.

Op 2 december 1813 aanvaarde Willem deze titel. Het voornemen tot het stichten van een nieuw koninkrijk werd op 9 maart 1814 in het verdrag van Chaumont vastgelegd. Op 16 maart 1815 benoemde Willem zichzelf zelfs tot Willem I, koning der Nederlanden. 


Willem I1. Koning Willem I 

 

Geboren: 24 augustus 1772
Overleden: 12 december 1843
Soeverein vorst der Nederlanden:1813-1815
Koning der Nederlanden: 1815-1840
Echtgenote:    Wilhelmina van Pruisen 

                                     

Artikelen:

Biografie Willem I
Eerste koning van Nederland
Willem I komt in 1813 aan in Scheveningen
Nederlandse grondwet van 1814
Troonsafstand van Willem I

Alle artikelen over Willem I



Willem II2. Koning Willem II

 

Geboren:6 december 1792
Overleden: 17 maart 1849
Koning der Nederlanden: 1840 – 1849
Echtgenote:    Anna Paulowna

 

Artikelen:

Biografie Willem II
6 december jarig
Grondwetsherziening van 1848

 Alle artikelen over Willem II 


Willem III3. Koning Willem III

 

Geboren:19 februari 1817
Overleden: 23 november 1890
Koning der Nederlanden: 1849 – 1890
Echtgenote:    1. Sophie van Württemberg
Echtgenote:    2. Emma van Waldeck-Pyrmont 

 

Artikelen:

Biografie van koning Willem III
Val van het kabinet Thorbecke I
Dag van Nationale rouw in de Nederlandse geschiedenis

Alle artikelen over Willem III


Koningin-moeder Emma (Bron: Nationaal Archief/Spaarnestad - fotograaf: H. Deutmann)– Koningin-regentes Emma

 

Geboren:2 augustus 1858
Overleden: 20 maart 1934
Koning-regentes der Nederlanden: 1890-1898
Echtgenoot:    Koning Willem III

 

Artikelen:

Beëdiging van koningin-regentes Emma
2 augustus jarig: Koningin-moeder Emma
Emma redde de dynastie van Oranje

Alle artikelen over Emma 


Wilhelmina18984. Koningin Wilhelmina

 

Geboren:31 augustus 1880
Overleden: 28 november 1962
Koning der Nederlanden: 1890 – 1948
Echtgenoot:Hendrik van Mecklenburg-Schwerin

 

Artikelen:

Biografie Wilhelmina
31 januari jarig
Huwelijk Wilhelmina en Hendrik
Abdicatie Wilhelmina
50e sterfdag
Wilhelmina ontstemd

Alle artikelen over Wilhelmina 


Juliana5. Koningin Juliana

 

Geboren:30 april 1909
Overleden: 20 maart 2004
Koningin der Nederlanden: 1948 – 1980
Echtgenoot:Bernhard van Lippe-Biesterfeld

 

Artikelen:

Huwelijk Juliana en Bernhard
Greet Hofmans affaire
Aankondiging troonafstand
Abdicatie Juliana

Alle artikelen over Juliana


Beatrix6. Koningin Beatrix

 

Geboren:31 januari 1938
Overleden: 
Koningin der Nederlanden: 1980 – 2013
Echtgenoot:Claus van Amsberg

 

Artikelen:

Jonge jaren koningin Beatrix
Het huwelijk van kroonprinses Beatrix
Interview met troonopvolger Beatrix in 1980
30 jaar koningin Beatrix
Regeerperiode van koningin Beatrix
Inhuldiging en eedaflegging van Beatrix

Alle artikelen over Beatrix


Willem-Alexander7. Koning Willem-Alexander

 

Geboren:27 april 1967
Overleden: 
Koning der Nederlanden: 2013 –
Echtgenote:Máxima Zorreguieta

 

Artikelen:

Biografie van Willem-Alexander

Alle artikelen over Willem-Alexander


Artikelen over het koningshuis

Geschiedenis van Prinsjesdag, de troonrede en de Ridderzaal
Inhuldigingszetel van het Nederlandse koningshuis
Politieke eed van trouw bij de koninklijke inhuldiging vanaf 1898
Koninklijk portret op de Nederlandse munt
Titel ‘koningin’ in de 19e eeuw
Koninklijke functie van de Nieuwe Kerk
Koningssloep: de ‘Gouden koets te water’ sinds 1816

Koninklijke huwelijken in Nederland
Herdenkingsmunt Vrede van Utrecht
Nederlandse grondwet van 1814
Sombere Troonrede van 1976
Eerste steenlegging en geschiedenis Huis ten Bosch
Thorbecke en de Thorbeckeprijs
Val van het kabinet Thorbecke I als gevolg van de Aprilbeweging
Geschiedenis van de functie van vicevoorzitter Raad van State
Invoering van de Gulden in Nederland
Grondwetsherziening van 1848

Prinses Irene, Carlos Hugo en de aanspraak op de Spaanse troon
13 juni jarig: Prins Hendrik II van Oranje-Nassau
Pieter van Vollenhove wilde ook prins worden
Koning Juan Carlos en prins Bernhard: de jacht als hobby
8 april jarig: Sophie van Oranje-Nassau
Prinses Marijke wordt Prinses Christina
Dag van nationale rouw in de Nederlandse geschiedenis
Biografie Prins Johan Friso
Lech: traditioneel ski-oord voor de koninklijke familie
Koningin Wilhelmina legt de kleuren van de Nederlandse vlag vast
Prins Bernhard lobbyde voor Fokker
Prinses Marianne


 

Dossier Huis van Oranje-Nassau