De geschiedenis staat niet in graniet gebeiteld. Van een gebeurtenis bestaan verschillende, soms tegenstrijdige versies. Sommige verhalen zijn ronduit onwaar. Toch blijven ze in omloop, soms eeuwen lang, tot in onze huidige tijd. Het zijn historische mythen. Hoe zit het echt?

Deze artikelen verschenen recentelijk in Geschiedenis Magazine.

Hitler wilde geen handen schudden met Jesse Owens

          2 mei
Hitler wilde geen handen schudden met Jesse Owens

Deze week werd bekend dat meerdere medailles van de beroemde Amerikaanse atleet Jesse Owens onder de hamer gaan. Dit zijn medailles van de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Owens behaalde uiteindelijk vier medailles in Berlijn in de tijd van nazi-Duitsland. Owens is vooral beroemd geworden doordat hij geen handen mocht schudden met Hitler tijdens de huldigingsceremonie. Lees verder

Draken, kabouters en elfjes: terugkerende sprookjesfiguren

geschiedenis draken, kabouters, elfjes

geschiedenis sprookjesDe sprookjeswereld wordt bevolkt door prinsen en prinsessen, boze heksen en tovenaars, pratende kikkers en wolven en natuurlijk nieuwsgierige kinderen. Maar sprookjes zouden sprookjes niet zijn zonder sprookjesfiguren. Bijvoorbeeld draken, kabouters en elfjes. Waar vinden deze figuren hun oorsprong en hoe hebben ze zich bewogen door de geschiedenis?
Lees verder

Na geld komt schuld

    9 oktober
Na geld komt schuld

Economen hebben een hardnekkig wereldbeeld over het ontstaan van geld geïntroduceerd, dat tot op de dag van vandaag op scholen wordt gedoceerd. Het zal iedereen bekend voorkomen. Het gaat als volgt:

Lees verder

De marathon is de afstand tussen Marathon en Athene

    28 augustus
De marathon is de afstand tussen Marathon en Athene

Iedere hardloper kent de magische afstand van de marathon uit zijn hoofd: 42 kilometer en 195 meter. Dit is al meer dan honderd jaar het koningsnummer van de Olympische Spelen. De meeste hardlopers menen te weten dat die afstand verwijst naar de legendarische Griekse boodschapper Pheidippides. In 490 jaar v.Chr. legde hij de magische afstand af tussen het slachtveld van Marathon en Athene. Lees verder

Europese expansie door grondstoffen en afzetmarkten

    15 juli
Europese expansie door grondstoffen en afzetmarkten

Een veelgehoorde opvatting over de oorsprong van de Europese expansie is dat deze door economische motieven en winstbejag was ingegeven. De ontdekkingsreizen van de 16de en 17de eeuw zochten naar grondstoffen voor de lokale productie en naar afzetmarkten voor de toenemende Europese productie. Op deze manier probeerde het moederland de eigen economische groei te stimuleren. Lees verder

Thomas Jefferson was voor de afschaffing van de slavernij

    2 juni
Thomas Jefferson was voor de afschaffing van de slavernij

Thomas Jefferson (1743-1826) was een van de architecten en grondleggers van de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 4 juli 1776. Hiermee verklaarden de Verenigde Staten zich officieel onafhankelijk van de Britten. De wellicht beroemdste zinsnede hieruit is dat ‘all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the Pursuit of Happiness.’

Lees verder

Zweedse wittebrood kwam niet uit de lucht vallen

    20 april
Zweedse wittebrood kwam niet uit de lucht vallen

Hoe langer de Tweede Wereldoorlog achter ons ligt, hoe hardnekkiger sommige herinneringen voortleven die niet kunnen kloppen, ook al zijn ze afkomstig van mensen die zeggen uit eigen ervaring te spreken. Helemaal verrassend is het wanneer getuigen uit verschillende plaatsen die elkaar niet kennen dezelfde foutieve herinnering hebben. Dit is het geval bij de herinnering aan het Zweedse wittebrood dat eind februari 1945, middenin de hongerwinter, uit de lucht zou zijn gevallen: letterlijk een geschenk uit de hemel. Lees verder

Het ei van Columbus was niet van Columbus

    28 januari
Het ei van Columbus was niet van Columbus

De meeste mensen weten dat Christoffel Columbus in 1492 dacht dat hij de vaarroute naar India ontdekt had. Hij noemde de inwoners van Amerika daarom Indianen. Minder bekend is wat Columbus met het spreekwoordelijke ei te maken heeft. Soms denken mensen wel eens dat het iets met de ontdekking van Amerika te maken moet hebben. Maar niets is minder waar. De uitdrukking heeft te maken met een echt ei. In het algemeen wordt het verhaal van ‘het ei van Columbus’ verteld als voorbeeld van vindingrijkheid en creativiteit. Er is zelfs een merknaam ‘Ei van Columbus’ dat verwijst naar ingewikkelde puzzels. Waar komt ‘het ei van Columbus’ vandaan? Lees verder