Hutspot, hutsepot, stamppot of stoemp eten wij tegenwoordig in de wintermaanden, omdat het warm is en goed vult. Vroeger werd het bereid tijdens de oogstmaanden, wanneer men lange dagen maakte op het land en veel energie nodig had om het zware werk te verrichten. Daarnaast was het een goedkoop gerecht dat gemakkelijk in grote hoeveelheden gemaakt kon worden en waar de kok weinig omkijken naar had. Hutspot werd gegeten met worst of andersoortig vlees dat voorhanden was. In het onderstaand recept van de Nieuwe Welvarende Utrechtsche Keuken-meid (1771) wordt een recept gegeven voor het bereiden van wild en de jus bij hutspot. Lees verder

Vroeger kon men vlees niet al te lang bewaren. Een oplossing hiervoor was het pekelen, roken of drogen van vlees. Worsten van gedroogd vlees waren lang te bewaren en makkelijk op te bergen door ze aan de zolderbalken te hangen. Gedroogde worsten zijn per streek verschillend, door het gebruik van verschillende kruiden. Onderstaand recept afkomstig uit de Nieuwe Welvarende Utrechtsche Keuken-meid (1771) vormt een basisrecept waarbij men naar smaak andere kruiden en specerijen toe kan voegen. Lees verder

In 1668 verscheen in Antwerpen het Tractaet van de campernoillien, ghenaemt duyvelsbroot, geschreven door paddestoelenliefhebber en -kenner Franciscus van Sterbeeck (herschreven door M. Willebrands). In zijn traktaat identificeert hij eetbare en niet-eetbare soorten en beschrijft hij hun uiterlijk, vindplaats en effecten op de gezondheid. Daarnaast behandelt hij manieren om zwammen te bereiden of te bewaren, en geeft remedies tegen giftige soorten. In onderstaand recept uit de Nieuwe Welvarende Utrechtsche Keuken-meid (1771) staat een recept voor gestoofde, ingemaakte champignons. Lees verder

Arme 19^e eeuwse gezinnen gebruikten lampolie in plaats van boter om vis in te bakken. Deze olie, gemaakt van raapzaad, werd verkocht onder de naam “gewone lamp-olie”. Het 19^e eeuwse keukenboek van Elsje Visser vermeldt echter dat ook de rijkere gezinnen er baat bij hadden de vis in uitgebraden lamp-olie te bakken. “… maar uit overtuiging raden wij aan, zich bij het bakken van visch te bedienen van één derdedeel uitgebraden olie bij twee derdedelen boter, waardoor de visch in hardheid, bruinheid, ooglijkheid en smakelijkheid dus in alle opzichten, de voorkeur zal verdienen boven visch, in enkel boter gebakken.” Lees verder

Historische gerechten

- Terwijl zeelieden in de afgelopen eeuwen richting IJsland voeren om kabeljauw te vissen, probeerden de vrouwen die zij achterlieten hun gezin te onderhouden door garnalen te vangen met een steeknet. De garnalen die zij vingen, werden verkocht of verwerkt in omeletten en andere simpele gerechten. Een overgeleverd recept voor garnalenpasteitjes wordt in het Keukenboek van Elsje Visser(1871) beschreven als excellent. Lees verder

Appels zijn er in alle soorten en maten, kleuren, geuren en smaken. Sommige appels zijn ideaal voor het bakken van taarten. Daar was men in de middeleeuwen ook al van op de hoogte. Er waren verschillende appelrassen geschikt, waaronder de Kantjes-appel, Dolphyn, en enkele varianten van de Renet, een appel die we nog steeds gebruiken. Het oudst bekende gedrukte Nederlandse recept voor appeltaart is te vinden in het Notabel Boecxken van Cokeryen (ca. 1514). Lees verder

De hamel, een gecastreerde ram, duikt voor het eerst op in de letterkunde omstreeks 1350. Na castratie was de hamel tam en kon makkelijk worden vetgemest voordat het dier geslacht werd en bereid in een gerecht. Tot het moment van slacht was de enige andere functie van een hamel het dragen van een bel waarmee hij de kudde geiten kon leiden: de belhamel. Een recept uit 1612 toont aan hoe deze belhamel te bereiden is. Lees verder

Deze maand hebben we een recept om 17e eeuwse aalbessengelei te maken! De drie bekendste bessen zijn de aalbes (Ribes rubrum), de kruisbes (Ribes uva-crispa) en de zwarte bes (Ribes nigrum). Aalbessen zouden pas omstreeks de 14^e eeuw in Europese kloosters gecultiveerd zijn, kruisbessen en zwarte bessen pas rond de 16^e en 17^e eeuw in Groot-Brittannië. Lees verder

Archeologische vondsten hebben aangetoond dat kersen al werden verzameld en gegeten in het mesolithicum (ca. 10.500 – 7000 v. Chr.). Historische bronnen laten zien dat dit door de eeuwen heen niet is veranderd. Om kersen langere tijd te bewaren, werden ze ingemaakt of verwerkt in een moes of jam. Onderstaand recept, uit het midden van de 17^e eeuw, laat zien hoe men vroeger kersenjam maakte.  Lees verder