17 juli jarig: Ismail I
Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someone

Op 15-jarige leeftijd was hij de oprichter en eerste sjah van het Safavidische Rijk (1501-1760).  Aanvankelijk besloeg het rijk alleen Azerbeidzjan, maar hij veroverde langzaam maar zeker heel Perzië en drukte zijn stempel op de politiek, religie, literatuur en cultuur van het Rijk. Ismail I werd geboren op 17 juli 1487.

Ismail werd geboren als zoon van ShaykhHaydar, de leider van de Soefi-orde van de Safaviyya. Deze orde was erg machtig in het huidige Azerbeidzjan. Toen Ismail nog geen jaar oud was sneuvelde zijn vader, in de strijd met de Ak Koyunlu, een groep Turkmeense stammen die ook over Perzië wilden heersen. De oudste broer van Ismail, Ali, volgde hun vader op, maar hij werd ook vermoord door de Ak Koyunlu.

Hierna dook de rest van de familie geruime tijd onder. In 1499 nam de 12-jarige Ismail echter het bevel over de troepen van zijn vader over en wilde hij wraak nemen.  Al gauw werd hij erg populair in zijn land van herkomst, Azerbeidzjan, en met behulp van enkele stammen en zijn eigen legers wist hij de op dat moment in Azerbeidzjan heersende Shirvanshah dynastie omver te werpen. In 1501 werd Ismailsjah van Azerbeidzjan, op 14-jarige leeftijd. De veroveringen gingen echter door en in 1502 versloeg hij de AkKoyunlu en werd sjah van Perzië.

Rond 1510 had de jonge sjah heel Perzië veroverd en het Safavidische Rijk gesticht. Het meest kenmerkende aan zijn bewind was dat hij de sjiitische islam als absolute godsdienst aanwees. De grotendeels soennitische bevolking van Perzië had bij zijn aantreden als sjah de keus tussen bekering of de dood. Zo zou hij hebben gezegd: “met Gods hulp, als de mensen ook maar één woord van protest uiten, zal ik het zwaard trekken en geen van hen in leven laten”.  Ook bracht Ismail het traditioneel Perzische idee dat heersers werden aangewezen door God terug, wat erop neerkwam dat hij zichzelf als Goddelijk zag. Zijn heerschappij werd dan ook een heilig doel op zich. Er werd geen religieuze of wat voor diversiteit dan ook getolereerd, waardoor het Safavidische Rijk, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Ottomaanse, nooit echt expansief kon worden.

Het soennitische Ottomaanse Rijk werd een steeds grotere vijand van Ismail. Uiteindelijk versloeg Sultan Selim I hem bij de slag om Chaldiran. Hierna verloor Ismail zijn Goddelijke reputatie en trok hij zich terug in zijn paleizen. Hier gaf hij zich over aan excessief drankgebruik. Hij stierf op 23 mei 1524, op 36-jarige leeftijd.

Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someone