Internationaal Zeerechttribunaal in navolging van Hugo de Groot
Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest0Email this to someone

Hoogleraar Liesbeth Lijnzaad van de Universiteit van Maastricht is benoemd tot rechter bij het Internationaal Zeerechttribunaal in Hamburg. Het Internationaal Zeerechttribunaal is schatplichtig aan het Mare Liberum-concept van de Nederlandse geleerde Hugo de Groot.

Eerder vertegenwoordigde ze Nederland bij hetzelfde hof in de zaak rondom het Greenpeace-schip Arctic Sunrise in 2013. Lijnzaad is tevens hoofd van de afdeling Internationaal Recht bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Minister Bert Koenders is blij met haar verkiezing, die volgens hem past in de ‘lange traditie van het Koninkrijk om de internationale rechtsorde te bevorderen’.

Kaping Santa Catarina en het begin van het zeerecht

Het Portugese schip Santa Catarina werd in 1603, Tijdens de Tachtigjarige Oorlog, in 1603, werd het Portugese schip Santa Catarina door admiraal Jacob van Heemskerk gekaapt. Aan boord van het schip bevond zich een fortuin dat Van Heemskerk en zijn mannen in beslag namen. Ondanks dat de Nederlanden in oorlog waren met Portugal, was de actie omstreden, aangezien er geen officiële toestemming gegeven was vanuit de VOC of de Staten, en het hier om het met geweld meester maken van een handelsschip ging. De verlokking van de buit woog echter zwaarder.

Mare Liberum-concept Hugo de Groot

Om het handelen van de Republiek te rechtvaardigen vroeg de VOC aan Hugo de Groot een verhandeling te schrijven. In 1609 kwam Hugo de Groot met het Mare Liberum-concept. Het principe hiervan was dat ‘er sprake was van vrije handel op zee en elk land vrije toegang tot de zee had’. De Groot stelde dat ‘de zee nooit het bezit van een land zou kunnen zijn en Nederland net zo goed als Portugal recht had om met Indië te handelen’. Portugal en Spanje hadden namelijk eerder het alleenrecht verworven over nieuw ontdekte gebieden; een Mare Clausum-beleid.

Oprichting van het Internationaal Zeerechttribunaal

De verhandeling van Hugo de Groot bleef maar liefst vier eeuwen van kracht. Pas in het midden van de 20e eeuw besloot de Verenigde Naties (VN) dat deze afspraken niet langer voldeden en verouderd waren. Er moesten nieuwe regels worden vastgelegd. In 1956, 1960 en 1973 organiseerde de VN daarom conferenties voor het vastleggen van de regels voor het gebruik van de zee. Er werd besloten om een tribunaal op te richten dat conflicten op of over internationale wateren tussen verschillende partijen zou moeten oplossen. Het internationale Zeerechttribunaal vestigde zich in het Duitse Hamburg. Pas in 1996 werden de 21 rechters die voor het tribunaal gingen werken, geïnaugureerd en kon het hof ook echt gaan functioneren. In 1997 kon het hof aan de slag met haar eerste zaak, tussen Saint Vincent and the Grenadines en Guinea.

 

Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest0Email this to someone
Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest0Email this to someone

Bronnen

Itlos.org, History 

Europa-nu.nl, ANP Profiel: Zeerechttribunaal  (21-10-2013)

Ittersum, van, M. J. (2003). ‘Hugo Grotius in Context: Van Heemskerk’s Capture of the Santa Catarina and Its Justification in De Jure Praedae (1604–1606)’, Asian Journal of Social Science. 31 (3), pp. 511–48.

 

Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest0Email this to someone