Koningin Wilhelmina

Koningin Wilhelmina, ca 1942

 

Ze is de eerste echte koningin van Nederland en probeert tijdens haar koningschap van meer dan 50 jaar haar stempel op de Nederlandse politiek te drukken. Ze speelt tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol vanuit Engeland in de aansporing van het Nederlandse verzet door haar beroemde radiotoespraken voor Radio Oranje. Wilhelmina Helena Pauline Maria wordt geboren op 31 augustus 1880.

 

Koning Willem III 

Wilhelmina was de enige mogelijke troonopvolger van haar vader koning Willem III. De zoons die hij uit een eerder huwelijk kreeg, stierven allemaal op jonge leeftijd. Uit zijn tweede huwelijk, met Emma van Waldeck-Pyrmont, werd alleen Wilhelmina geboren. Willem III stierf in 1890 en zo werd Wilhelmina al op 10-jarige leeftijd koningin.

 

koningin-regentes Emma

Aanvankelijk stond Wilhelmina, omdat ze minderjarig was, nog onder toezicht van haar moeder, koningin-regentes Emma. Toen Wilhelmina achttien werd, in 1898, gaf haar moeder al haar taken op. Vanaf dat moment betrok Wilhelmina haar moeder het liefst zo min mogelijk bij haar staatshoofdschap. 

 

Huwelijk met prins Hendrik

In deze tijd woedde de Tweede Boerenoorlog (1899-1902) en de kersverse koningin bekommerde zich om het lot van de Boeren. Hierdoor verwierf ze wel veel respect in de internationale gemeenschap. In 1901 trouwde zij met de Duitse prins Hendrik van Mecklenburg-Schwerin. Het was geen gelukkig huwelijk. De eerste drie keer dat Wilhelmina zwanger raakte, kreeg ze een miskraam. Pas de vierde keer, in 1908, werd hun enige kind geboren: Juliana.

 

Eerste Wereldoorlog

In de jaren ’10 en 20 van de 20e eeuw ontpopte Wilhelmina zich als een echte soldatenkoningin. Vaak inspecteerde ze op haar paard de troepen. Het leger van Nederland was belangrijk omdat in deze periode de Eerste Wereldoorlog plaats vond. Wilhelmina had vaak moeite met de ministeriële verantwoordelijkheid en had de neiging om op eigen houtje op te treden. Ze stond in deze tijd bekend als een kil en afstandelijk vorst die neerkeek op veel politici.

 

Tweede Wereldoorlog

Na de inval in Nederland op 10 mei 1940 vertrok zij op 13 mei naar Engeland. Ze ontpopte zich vanuit Londen tot een grote steun en toeverlaat van het Nederlandse verzet. Elke week sprak ze de Nederlandse bevolking toe via Radio Oranje en moedigde de Nederlanders aan zich te blijven verzetten tegen de nazi’s.

 

Aftreden Wilhelmina

De sterke eensgezinde regering kwam er na de overgave van de Duitsers niet, tot grote teleurstelling van Wilhelmina. Mede hierdoor besloot zij in 1948 ten gunste van haar dochter Juliana af te treden. Hierna trok ze zich bijna geheel terug uit het openbare leven. Wel schreef ze nog een aantal boeken, waaronder een autobiografie. Uiteindelijk stierf Wilhelmina op 28 november 1962 op 82-jarige leeftijd. Ze wordt herinnerd als een standvastig en krachtig vorst. 

De Koningssloep in het Scheepvaartmuseum

       17 juni 2014
Koningssloep

Op 16 juni 2014 werd bekend dat de Koningssloep na restauratie weer te zien zal zijn in het Scheepvaartmuseum. De ‘Gouden koets te water’ werd voor het eerst gebruikt in 1841 door Koning Willem II. Lees verder

Geschiedenis Paleis Het Loo

       14 mei 2014
Paleis Het Loo

Op 14 mei 2014 werd bekend dat de Nederlandse musea Paleis Het Loo en het Rijksmuseum mogelijk roofkunst in hun bezit hebben. Het gaat om vijftien delen van een kostbaar Meissen-servies dat ooit in het bezit was van de Joodse familie Gutmann. Paleis Het Loo is van oudsher een verblijfplaats voor de Nederlandse koninklijke familie en sinds 1984 een nationaal museum. Lees verder

Het Wilhelmus wordt het Nederlandse volkslied

Wilhelmus

Het Wilhelmus wordt rond 1570 geschreven voor stadhouder Willem van Oranje op de melodie van het Franse liedje Chartres. Er zijn verschillende versies van het lied gemaakt, en zowel de muziek als de tekst zijn door de jaren heen veranderd. Op 10 mei 1932 wordt het Wilhelmus officieel het Nederlandse volkslied. Lees verder

Koningin Wilhelmina trouwt met Prins Hendrik

Koningin Wilhelmina trouwt met Prins Hendrik

Amsterdam 1901 – Men is op zoek naar een huwelijkspartner voor de jonge koningin Wilhelmina. Britse kandidaten vallen af vanwege de Boerenoorlog in Zuid-Afrika. Moeder Emma reist af naar Duitsland en regelt ontmoetingen voor haar dochter met Duitse edellieden in het slot Schwarzburg in Thüringen. Uiteindelijk wordt er gekozen voor de hertog Hendrik. Koning Wilhelmina en Prins Hendrik trouwen op 7 februari 1901. Lees verder

De geschiedenis van de Nederlandse kersttoespraken

          24 december 2013
Juliana Kersttoespraak 1957

Morgen zal koning Willem-Alexander voor de eerste maal een kersttoespraak houden. Zijn moeder, grootmoeder en overgrootmoeder deden dit al jaren voordat hij het koningschap dit jaar overnam. Sinds 1931 wordt door de Nederlandse vorst een kersttoespraak gehouden, koningin Wilhelmina was de eerste die met deze traditie begon. Lees verder

Koningin Wilhelmina tijdens de Tweede Wereldoorlog

          13 december 2013
Wilhelmina steekt grens over

In Haarlem is vandaag een nieuw portret van koningin Wilhelmina ontdekt van schilder Willem Hofker dat stamt uit de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om een voorstudie van een schilderij dat in Indonesië verloren is gegaan net na WOII. Wilhelmina was koningin van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zij groeide uit tot een symbool van verzet tegen de Duitsers. Lees verder

De beëdiging van koningin-regentes Emma

De beëdiging van koningin-regentes Emma

Den Haag 1890 – Door zijn slechte geestelijke gesteldheid beschouwt de Staten-Generaal haar man, koning Willem III, niet langer geschikt om te regeren. Totdat haar dochter Wilhelmina meerderjarig is, zal zij daarom moeten functioneren als het vervangend staatshoofd. Op  23 november 1880 wordt Emma officieel beëdigd als koningin-regentes van Nederland.

Lees verder

Koningsdag erkend als immaterieel erfgoed

       1 oktober 2013
Drukte in de Amsterdamse Beethovenstraat tijdens de Vrijmarkt op Koninginnedag.

Vandaag (1 oktober) start de Maand van de Geschiedenis, het grootste historische evenement van Nederland met honderden activiteiten rond het thema Vorst & Volk. Het startsein wordt gegeven op Paleis Soestdijk. ‘Koningsdag’ wordt bij die gelegenheid, als eerste nationale feestdag, geplaatst op de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed. Lees verder

Grafkelder van de Oranjes in de Nieuwe Kerk

       13 augustus 2013
Prinses Wilhelmina werd op 8 december 1962 bijgezet in de Nieuwe Kerk in Delft, Nationaal Archief

Na het overlijden van prins Johan Friso zijn de speculaties over mogelijke begraafplaatsen begonnen. De grafkelder van de Oranjes in de Nieuwe Kerk in Delft is de plek die het meest voor de hand ligt. Hoewel de kerk momenteel een grootschalige verbouwing ondergaat is een bijzetting van prins Friso mogelijk. De grafkelder werd begin 17e eeuw gebouwd als eerbetoon aan Willem van Oranje. Lees verder

Koninklijk gezin tijdens de Tweede Wereldoorlog

    5 juni 2013
koninklijk gezin

Op 3 augustus 1945 landde kroonprinses Juliana met haar dochters Beatrix, Irene en Margriet op Nederlandse bodem nadat zij tijdens de Tweede Wereldoorlog in Canada verbleven. Prins Bernhard verbleef tijdens de bezetting in Londen om koningin Wilhelmina bij te staan. Het koninklijk gezin keerde samen, vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog, via Engeland terug naar Nederland. Lees verder

Titel ‘koningin’ in de 19e eeuw

    18 april 2013
Titel ‘koningin’ in de 19e eeuw

Het hoort bij de traditie dat als er een koning is, zijn vrouw als koningin wordt toegesproken. Maar het is een manier van spreken

Lees verder

Inhuldigingszetel van het Nederlandse koningshuis

          11 april 2013
Inhuldigingszetel van het Nederlandse koningshuis

In aanloop naar de inhuldiging van Willem-Alexander op dinsdag 30 april 2013 worden vele voorbereidingen getroffen om de plechtigheden te laten verlopen volgens het traditionele, ceremoniële protocol. Een onmisbare schakel bij de inhuldiging in de Nieuwe Kerk is de ‘inhuldigingszetel’ van de nieuwe vorst. Van oudsher mag de troonopvolger zelf bepalen op wat voor stoel hij tijdens deze bijzondere gelegenheid plaats zal nemen. Lees verder

De abdicaties van Wilhelmina en Juliana

Akte van abdicatie van Wilhelmina, 1948. Bron: Nationaal Archief

Op 30 april doet koningin Beatrix officieel afstand van de troon ten gunste van haar zoon Willem-Alexander. Zo’n abdicatie is in de geschiedenis van Nederland 3 keer eerder voorgekomen: Willem I in 1840, Wilhelmina in 1948 en Juliana 1980. De imposante aktes waarmee de troonsafstand van Wilhelmina en Juliana is vastgelegd, zijn vanavond te zien in de uitzending van De Wereld Draait Door. Ze behoren tot de topstukken in de collectie van het Nationaal Archief. Lees verder

Politieke eed van trouw bij de koninklijke inhuldiging vanaf 1898

          19 maart 2013
Politieke eed van trouw bij de koninklijke inhuldiging vanaf 1898

Marianne Thieme heeft aangekondigd dat de Partij voor de Dieren (PvdD) geen eed van trouw af zal leggen aan de aanstaande koning Willem-Alexander. Toch zijn de partijleden van plan om op 30 april 2013 aanwezig te zijn in de Nieuwe Kerk. Daarmee zijn zij de eerste Kamerleden in de geschiedenis die als zogenaamde ‘gewetensbezwaarden’ wel getuige zullen zijn van de koninklijke inhuldiging. Lees verder

Koninklijke functie van de Nieuwe Kerk

    22 februari 2013
Koninklijke functie van de Nieuwe Kerk

De verzoeken zijn van een gemêleerd gezelschap van oud en jong, allochtoon en autochtoon en over heel Nederland verspreid

Lees verder

Koninklijk portret op de Nederlandse munt

       7 februari 2013
Zes Nederlandse vorsten op de munten, door de jaren heen.

Op 6 februari 2013 is de eerste Koninklijke Nederlandse Munt ter ere van de aanstaande troonswisseling geslagen. Na zijn inhuldiging zal Willem-Alexander afgebeeld worden op een nieuwe, eigen euromunt. Beatrix kijkt op haar munt naar links. Willem-Alexander zal op zijn nieuwe munt naar rechts kijken, net als zijn voorvader Willem I. Lees verder