Invloedrijke, opmerkelijke en spraakmakende vrouwen uit de geschiedenis. Lees hier over de vrouwen die een bijdrage hebben geleverd aan de geschiedenis door de eeuwen heen. Onder andere Christine de Pizan, Elizabeth I en Aletta Jacobs komen aan bod. Maar ook minder bekende vrouwen die iets opmerkelijks voor elkaar kregen passeren de revue.

Victoria Woodhull: eerste presidentskandidate van Amerika

    23 juli
Victoria Woodhull op een foto van ongeveer 1860, Wikimedia Commons

Victoria Woodhull is een Amerikaanse voorvechtster van vrouwenrechten aan het einde van de 19e eeuw. Ze is in 1870 de eerste vrouw die een wekelijkse krant opricht, de radicale Woodhull and Claflin’s Weekly. In 1872 wordt zij de eerste vrouwelijke presidentskandidaat in de geschiedenis van de Verenigde Staten, maar stemmen kreeg Woodhull nauwelijks. Lees verder

Moeder Teresa

    16 juli
Moeder Teresa, Nationaal Archief

Moeder Teresa, geboren in Macedonië (1910), geeft jarenlang les in Calcutta in India. In 1946 besluit zij zich in te zetten voor arme en zieke mensen. Ze sticht de orde van de Missionarissen van Naastenliefde. De organisatie is inmiddels een grote wereldwijde hulpverlener. Voor haar werk ontving Moeder Teresa vele onderscheidingen, zoals de Nobelprijs voor de Vrede. Toch was er ook kritiek op haar religieuze ideeën. Lees verder

Provolid Irène van de Weetering

    2 juli
Irene van de Weetering

Aangemoedigd door partij-ideoloog Roel van Duijn trad Irène van de Weetering in 1966 via de anarchistische actiegroep Povo in de openbaarheid, waar ze zich sterk maakte voor de emancipatie van vrouwen. Als raadslid voor Provo in de Amsterdamse gemeenteraad diende ze haar ‘Witte Wijvenplan’ in, waarin ze streed voor seksuele voorlichting en het gebruik van voorbehoedsmiddelen. Lees verder

Maud Watson: eerste Wimbledonwinnares

    25 juni
Maud Watson

In tegenstelling tot de schaars geklede tennissters van tegenwoordig betrad Maud Watson in 1884 de finale van Wimbledon in een lange rok en een hoed. Daar werd ze de eerste vrouwelijke winnaar van het meest prestigieuze tennistoernooi ter wereld. Al vanaf 1881 speelde Maud haar eerste tenniswedstrijden met de introductie van de Ladies’ open events in Engeland. Voor die tijd was tennis slechts voorbehouden aan mannelijke deelnemers. Lees verder

Betsy Perk en de eerste landelijke vrouwenvereniging

       18 juni
Betsy Perk

‘Voorwaar! Arbeid is vereiste tot geluk, omdat arbeid alleen de macht en kracht bezit om [...] smart te lenigen’. Betsy Perk richtte een van de eerste emancipatoire bladen op waarin zij zich in het bijzonder uitsprak voor gelijke opleiding- en arbeidsmogelijkheden voor mannen en vrouwen. Haar activisme zette ze voort met de oprichting van Arbeid Adelt, de eerste landelijke vrouwenvereniging in Nederland die begaafde vrouwen moest helpen zelfstandig te worden. Lees verder

Winnie Mandela: Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsactiviste

    11 juni
winnie mandela

Winnie Mandela kreeg onder de Zuid-Afrikaanse zwarte bevolking de bijnaam ‘moeder des vaderlands’ vanwege haar ongeremde strijdbaarheid tegen de apartheid. Tijdens de gevangenschap van haar echtgenoot Nelson Mandela leidde Winnie tal van vrijheidsmarsen. Haar politieke betrokkenheid bij de strijd tegen het Zuid-Afrikaanse apartheidsysteem van rassenscheiding leidde tot haar eigen gevangenschap in 1969. Lees verder

Anne Frank

    4 juni
Anne Frank, Nationaal Archief

Op 4 april 1944 schreef Anne Frank in haar dagboek: ‘Met schri­jven word ik alles kwi­jt, mi­jn ver­dri­et verd­wi­jnt, mi­jn moed her­leeft. Maar, en dat is de grote vraag, zal ik ooit nog iets groots kun­nen schri­jven, zal ik ooit eens jour­nal­iste en schri­jf­ster wor­den?’ Anne Frank gaf met haar dagboek een persoonlijk gezicht aan de meer dan één miljoen kinderen die stierven tijdens de Holocaust. Lees verder

Marie Curie

    28 mei
Marie Curie

Marie Curie was als natuur- en wiskundige de eerste vrouw die de Nobelprijs won, en de enige vrouw ooit die de prijs een tweede keer in ontvangst mocht nemen. Samen met haar man deed Curie voor het eerst systematisch onderzoek naar radioactiviteit. Haar toewijding aan de wetenschap en het onderwijs was onuitputtelijk, maar door de constante blootstelling aan radioactief materiaal overleed ze uiteindelijk aan leukemie. Lees verder

Eva ‘Evita’ Perón – First lady van Argentinië

    21 mei
Officieel staatsieportret van Evita Peron, Wikimedia Commons

Eva Maria Duarte Perón (1919- 1952) was de tweede echtgenote van de Argentijnse president Juan Perón (1895-1974) en first Lady. Ondanks dat ze niet politiek verkozen was, had ze veel invloed op het regeringsbeleid van Argentinië. Ze had een grote groep bewonderaars en werd door hen liefkozend Evita genoemd wat ‘Evaatje’ betekent. Vele historici beschouwen haar als de machtigste vrouw die Zuid-Amerika ooit gekend heeft. Lees verder

Emmeline Pankhurst en de suffragettebeweging

    30 april
Emmeline Pankhurst

Emmeline Goulden Pankhurst, geboren op 15 juli 1858, richtte de Women’s Social and Political Union (WSPU) op in 1903. De WSPU streed voor vrouwenstemrecht in Engeland en ging soms over tot militante acties, zoals brandstichting. Pankhurst kwam zelf meerdere keren in de gevangenis terecht en ging daar in hongerstaking. Ze staat bekend als een van de meest radicale feministen van de Eerste Feministische golf. Lees verder

Hortense de Beauharnais: koningin van Holland

       23 april
Hortense de Beauharnais: koningin van Holland

“Men heeft mij bestemd voor Holland, een koninkrijk gehuld in mist, zonder zon en zonder enige poëzie, een koninkrijk van zwaarwichtige en zwaarlijvige burgemeesters.” Aldus Hortense de Beauharnais, de vrouw van Lodewijk Napoleon. Ondanks dat haar verblijf in Nederland van korte duur was en ze hier bovendien nauwelijks geluksmomenten beleefde, kan zij formeel beschouwd worden als de allereerste ‘koningin van Nederland’. Lees verder

Mina Kruseman: zelfstandige en excentrieke feministe

       16 april
Spotprent van Mina Kruseman. Bron: Nationaal Archief

‘Een buitengewoon karakter, maar geen overmatig talent,’ schreef Annet Mooij in haar biografie over Mina Kruseman. Kruseman was zich op jonge leeftijd al bewust van de ondergeschikte rol die vrouwen in de 19e eeuw hadden binnen het gezin en het huwelijk en keerde zich fel tegen deze conventies. In lezingen vertelde ze over haar ideeën en daarnaast was ze actief als schrijfster, actrice en zangeres. Lees verder

Margaret Thatcher: onverbiddelijke Iron Lady

             9 april
Margaret Thatcher: onverbiddelijke Iron Lady

“Ik denk niet dat ik mee zal maken dat er een vrouwelijke premier komt”, aldus Margaret Thatcher aan het begin van de jaren ‘70. Ze had er niet veel verder naast kunnen zitten. Thatcher werd niet alleen de eerste vrouwelijke prime minister, maar ook de langstzittende Britse premier sinds 1827. De resolute wijze waarop de Iron Lady het Verenigd Koninkrijk in de jaren ’80 door de recessie loodste, liet een onuitwisbare indruk achter op het internationale politieke toneel. Lees verder

Hadewijch: Middeleeuwse Mystica

       2 april
Hadewijch

Hadewijch was een dertiende-eeuwse dichteres en mystica waarvan het werk behoort tot de canon van de Nederlandse literatuur uit de middeleeuwen. Hadewijch woonde waarschijnlijk in het hertogdom Brabant en er wordt vaak naar haar verwezen als Hadewijch van Antwerpen. Over het leven van Hadewijch is vrijwel niets bekend, maar wat we van haar weten is afgeleid uit haar werk. Lees verder

De Freule van Dorth: strijdbare Orangiste

       26 maart
Executie van de Freule van Dorth. Bron: Wikimedia Commons

De Franse inval in de Republiek in 1795 zorgde voor grote onrust. Naar aanleiding van ongeregeldheden in Groenlo startten de Fransen een onderzoek en werd Judith van Dorth gearresteerd. Ze werd niet alleen verdacht van oproerstokerij, maar zou ook onderdak geboden hebben aan de moordenaar van de patriot Reesink. Wie was deze vrouw en wat was het verhaal dat hieraan vooraf ging? Lees verder

Pausin Johanna: vrouwelijke kerkleider

       19 maart
Pausin Johanna: vrouwelijke kerkleider

De Rooms-katholieke kerk heeft in de loop van de geschiedenis veel omstreden pausen en tegenpausen voortgebracht. Toch spant het verhaal van ‘pausin Johanna’ de kroon. Hoewel er geen onomstotelijk historisch bewijs is geleverd dat deze vrouwelijke paus daadwerkelijk heeft bestaan, wordt zij toch in meerdere middeleeuwse geschriften vermeld. Wie was deze opmerkelijke vrouw en klopt de legende dat zij de katholieke kerk een hak wist te zetten? Lees verder