Economische geschiedenis

Ook in de geschiedenis zijn al economische crises te bespeuren. Lees in het dossier ‘economische geschiedenis’ over deze perioden van crisis in de geschiedenis, over Malthus, kapitalisme, handel, economen, ontstaan van banken, geschiedenis van de gulden en nog veel meer. Op IsGeschiedenis.nl lees je alles over de economische geschiedenis en de geschiedenis van de economie.

Oliecrises van 1973 en 1979

       14 mei 2013
Autoloze zondag in verband met de oliecrisis, 1973. Fietsers op de snelweg bij de Coentunnelweg, Amsterdam. (Nationaal Archief - fotograaf: Mieremet)

Jimmy Carter noemde het oplossen van de oliecrisis van 1973 het ‘morele equivalent van oorlog’. De oliecrisis had een direct gevolg op het dagelijks leven. Zo kondigde de Nederlandse overheid in de winter van 1973 een reeks autoloze zondagen aan. In hetzelfde jaar moesten automobilisten in de Verenigde Staten minstens twee uur in de rij staan voor benzine en in Japan demonstreerden taxichauffeurs tegen de hoge benzineprijzen. Hoe kon dit gebeuren? Lees verder

Share

8 mei jarig: William Henry Vanderbilt

    8 mei 2013
Tekening van William Henry Vanderbilt, Wikimedia Commons

William Henry Vanderbilt is negen jaar verantwoordelijk voor het Vanderbilt-imperium. Zijn vader Cornelius Vanderbilt heeft aanvankelijk weinig vertrouwen in William en verwijt hem een gebrek aan ambitie. William Henry Vanderbilt bewijst het tegendeel door het vermogen van de familie zelfs te verdubbelen met investeringen in spoorwegen. William Henry Vanderbilt werd geboren op 8 mei 1821 te New Brunswick, New Jersey. Lees verder

Share

Emeritus hoogleraar Paul Klep over de crisis van de jaren ‘30

    29 april 2013
Rij werkelozen in een stempellokaal in 1933. Bron: Wikimedia Commons

Het blijft een actueel thema: de economische crisis. Inmiddels zit Nederland al in de ‘triple dip’ en is de werkeloosheid in januari 2013 opgelopen tot 7.5 procent van de beroepsbevolking. In de berichtgeving over dit onderwerp wordt regelmatig verwezen naar de jaren ’30, de tijd van de Grote Depressie. Maar is deze vergelijking wel terecht? IsGeschiedenis vroeg het Paul Klep, emeritus hoogleraar in de economische- en sociale geschiedenis. Lees verder

Share

Geschiedenis van supermarktketen Tesco

       17 april 2013
Tesco filiaal in Londen in 1993. Bron: Wikimedia Commons

Zonder twijfels heeft Tesco een aantal fundamentele fouten gemaakt op het gebied van winkellocaties, merchandise en marketing.

Lees verder

Share

Historische achtergrond van het Zwitserse bankgeheim

          15 april 2013
Zwitsers bankbiljet

Om belastingontduiking aan te kunnen pakken en meer transparantie in de Europese financiële sector te realiseren heeft de Europese Unie Zwitserland opgeroepen om bankgegevens niet langer strikt geheim te houden. De Zwitserse president Maurer heeft als reactie hierop echter aangegeven dat Zwitserland niet van plan is haar eeuwenoude traditie van het zogeheten ‘Zwitserse bankgeheim’ te doorbreken. Dit bankgeheim vindt zijn oorsprong al in de 17e eeuw. Lees verder

Share

Rij werkelozen in een stempellokaal

       10 april 2013
Rij werkelozen in een stempellokaal in 1933. Bron: Wikimedia Commons

Een hoge werkeloosheid is een van de gevolgen van een economische crisis. Zo ook in de jaren ’30. In eerste instantie had Nederland nog niet veel last van de ‘Grote Depressie’, maar rond 1936 was het aantal werkelozen in Nederland gestegen tot 480.000. Een vervijfvoudiging in vergelijking met vijf jaar eerder. Om in de eerste levensbehoeften te voorzien, ontving elke werkeloze een klein bedrag, ‘de steun’.  Lees verder

Share

Beknopte geschiedenis van de tolweg

    10 april 2013
Tolsysteem in Roemenië, 19e eeuw

We zijn decennia bezig geweest om barrières in de Benelux weg te halen, die nu in een klap weer terug zijn

Lees verder

Share

Invoering van de cao in Nederland

       9 april 2013
Als bewijs van erkentelijkheid voor het verkrijgen van de achturige werkdag, bieden leden van de ANBD een reusachtige bloemenkrans aan die naar het Bondsgebouw van de ANDB wordt vervoerd (Nationaal Archief)

Op dinsdag 9 april 2013 heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend gemaakt dat de gemiddelde cao-loonstijging in het eerste kwartaal van 2013 de hoogste in jaren is. De collectieve arbeidsovereenkomst, die ‘van oudsher’ in verscheidene bedrijfstakken genoeg stof tot discussie tussen werkgevers en werknemers oplevert, werd aan het einde van de 19e eeuw voor het eerst afgedwongen door Amsterdamse diamantbewerkers. Lees verder

Share

Algemene staking in Groot-Brittannië in 1926

          5 april 2013
De grote luidspreker die om de drie uur het laatste nieuws brengt, op het Horse Guards Paradeplein te Londen, Engeland 1926

In Engeland hebben diverse bezuinigingsmaatregelen ertoe geleid dat er plannen worden gesmeed voor een grootschalige, algemene staking. Nu de twee grootste vakbonden Unite en Unison, die samen goed zijn voor 2,7 miljoen leden, hebben aangegeven achter de plannen te staan, worden op voorhand al vergelijkingen gemaakt met de grootste staking uit de Engelse geschiedenis: de General Strike van 1926. Lees verder

Share

Andrew Carnegie: Staalmagnaat en filantroop

    29 maart 2013
'Portret van Andrew Carnegie' door onbekende artiest, ca 1905

“Ik stel voor mijn jaarloon te beperken tot 50.000 dollar. Meer dan dat zal ik nooit nodig hebben en hoef ik niet aan mijn fortuin toe te voegen, maar zal ik weggeven aan goede doelen!”. In zijn vroege jaren komt de Schotse Amerikaan Andrew Carnegie bekend te staan als een gewiekst zakenman, maar in zijn latere leven verandert zijn imago van wreed staalmagnaat naar onbaatzuchtig filantroop. Lees verder

Share

Introductie van de chipknip in 1995

       27 maart 2013
Vrouw betaalt met een bankpas (Nationaal Archief)

Toen we de pinpas introduceerden hoorde je dezelfde bezwaren. En moet je nu eens zien hoe populair die is geworden!

Lees verder

Share

Nederlandse ontwikkelingssamenwerking sinds 1949

       4 maart 2013
Ontwikkelingshulp. Malaria bestrijding door Unicef in Soedan. Direct na aankomst van de hulpverleners van Unicef worden de verstuivers met poeder gevuld. (1959) (Nationaal Archief)

Lilianne Ploumen, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, heeft aangekondigd dat Nederland een nieuwe koers gaat varen op het gebied van ontwikkelingshulp. De nadruk komt te liggen op internationale samenwerking, die naast het bieden van hulp vooral in het teken zal staan van handel en investeringen. Hiermee neemt Nederland een nieuwe stap in het ontwikkelingshulpbeleid zoals dat sinds het einde van de jaren ’40 wordt gevoerd. Lees verder

Share

Afschaffing slavernij en compensatie voor slaveneigenaren in Groot-Brittannië

          28 februari 2013
'The Anti-Slavery Society Convention' door Benjamin Haydon, 1841

In 1833 maakte het Britse parlement een einde aan de slavernij in het Britse rijk met de invoering van de ‘Slavery Abolition Act’. Nog datzelfde jaar begon men vervolgens met het uitdelen van compensatiebetalingen – niet aan de onlangs bevrijdde slaven, maar aan de voormalige slaveneigenaren. Historisch onderzoek naar deze betalingen heeft inmiddels al veel nieuwe informatie opgeleverd over het Britse slavernijverleden. Lees verder

Share

Hongaarse hyperinflatie van 1945-1946

          13 februari 2013
Een bankbiljet ter waarde van 100 miljoen Hongaarse pengő, 3 juni 1946

Het CBS heeft vandaag bekend gemaakt dat de kosten voor levensonderhoud in januari 2013 met maar liefst 3,0 procent zijn gestegen. Het is de hoogste mate van inflatie in vier jaar, maar toch haalt dit het bij lange na niet bij de Hongaarse hyperinflatie van 1945-1946. Toen verdriedubbelden de prijzen iedere dag en liep de gemiddelde Hongaar met miljarden over straat. Lees verder

Share

Tilburg: stad van de Kruikenzeikers

       9 februari 2013
Carnaval op het Piusplein in de Kruikenstad (bron: Flickr - Meindert Arnold Jacob)

Het is weer de week voor Aswoensdag en dat betekent dat dit weekend in het zuiden van het land het Carnaval weer los zal barsten. Traditioneel gezien krijgen de meeste Brabantse plaatsen gedurende deze periode een speciale carnavalsnaam. Zo staan Tilburg en haar inwoners tijdens Carnaval bekend als de Kruikenstad en de kruikenzeikers. Maar waar komen deze vreemde namen eigenlijk vandaan? Lees verder

Share

Henry Ford: Autoproducent voor de massa

    8 februari 2013
Henry Ford en zijn vrouw Clara Ford in zijn eerste auto, datum onbekend

“Ik zal een auto bouwen voor de massa.” Als vijftienjarige leerling van een smid moet hij rondkomen van nog geen 3 dollar per week, maar aan het einde van zijn loopbaan stond er meer dan 600 miljoen dollar op zijn bankrekening. Henry Ford realiseerde zijn droom met de productie van de Ford-T, de eerste auto die in massaproductie werd genomen. Lees verder

Share