De Europese koningshuizen waren eeuwenlang dominant in de politiek en geschiedenis van de westerse wereld. Eeuwenlang werd macht in Europa overgedragen op basis van afstamming. De monarchieën die hierdoor ontstonden heersten over verschillende landen over lange of korte periodes. Van Lodewijk XIV tot koningin Beatrix en van Elizabeth I tot koningin Victoria, in dit dossier lees je wat zij deden om hun macht te behouden en hoe hun levens er uitzagen.

29 april jarig: Hirohito

    29 april 2013
Hirohito bij zijn kroning als keizer van Japan. Bron: Wikimedia Commons

Hirohito was bijna 64 jaar lang keizer van Japan. Hij maakte een van de meest bewogen periodes in de Japanse geschiedenis mee. Onder druk van Amerika moest hij in 1946 afstand doen van zijn goddelijke status, waardoor hij vanaf dat moment slechts symbolisch staatshoofd was. De Japanse keizer Hirohito werd geboren op 29 april 1901 in Tokyo. Lees verder

Share

25 april jarig: Oliver Cromwell

    25 april 2013
Oliver Cromwell

Nadat Oliver Cromwell de Engelse koning Karel I laat onthoofden wordt hij het staatshoofd van het Engelse Gemenebest. Als leider van de republikeinse troepen in de Engelse Burgeroorlog (1642 – 1651) brengt hij een einde aan de monarchie en zet hij de parlementaire republiek op. Oliver Cromwell werd geboren op 25 april 1599.

Lees verder

Share

Hortense de Beauharnais: koningin van Holland

       23 april 2013
Hortense de Beauharnais

“Men heeft mij bestemd voor Holland, een koninkrijk gehuld in mist, zonder zon en zonder enige poëzie, een koninkrijk van zwaarwichtige en zwaarlijvige burgemeesters.” Aldus Hortense de Beauharnais, de vrouw van Lodewijk Napoleon. Ondanks dat haar verblijf in Nederland van korte duur was en ze hier bovendien nauwelijks geluksmomenten beleefde, kan zij formeel beschouwd worden als de allereerste ‘koningin van Nederland’. Lees verder

Share

Achtergrond bij ‘dat spant de kroon’

    22 april 2013
Kroon (Bron: Nationaal Archief)

Wanneer iets of iemand ‘alles overtreft’ kun je dat uitdrukken door te stellen dat iets of iemand ‘de kroon spant’. Tegenwoordig wordt deze uitdrukking vaak gebruikt bij dingen die juist in negatieve zin alles overtreffen, maar vroeger was dit helemaal niet het geval. Over de herkomst van deze bekende Nederlandse zegswijze zijn de meningen enigszins verdeeld. Lees verder

Share

Titel ‘koningin’ in de 19e eeuw

    18 april 2013
Koningin-gemalin Wilhelmina (1774-1837)

Het hoort bij de traditie dat als er een koning is, zijn vrouw als koningin wordt toegesproken. Maar het is een manier van spreken

Lees verder

Share

Interview met troonopvolger Beatrix in 1980

          17 april 2013
Koningin Beatrix kort voor haar inhuldiging in 1980. Bron: Nationaal Archief

Op woensdagavond 17 april 2013 zenden de NOS en RTL een interview uit met prins Willem-Alexander en prinses Máxima, waarin Rik Nieman (RTL Nieuws) en Mariëlle Tweebeeke (NOS/Nieuwsuur) praten met het aanstaande koningspaar over het koningschap anno 2013. Kort voordat koningin Beatrix in 1980 werd ingehuldigd, werd er ook een televisie-interview uitgezonden met -toen nog- kroonprinses Beatrix. Lees verder

Share

16 april jarig: Koning Jan II van Frankrijk

    16 april 2013
Een portret van Jan II ‘de goede’ van Frankrijk. Bron: Louvre/Wikimedia Commons

Jan II van Frankrijk had in zijn regeerperiode niet alleen te kampen met de gevolgen van de Zwarte Dood (de pest), maar leed ook grote nederlagen in de eerste fase van de langslepende Honderdjarige Oorlog (1337-1453) tegen Engeland. De onfortuinlijke koning Jan II ‘de goede’ van Frankrijk werd geboren op 16 april 1319. Lees verder

Share

Inhuldigingszetel van het Nederlandse koningshuis

          11 april 2013
Inhuldiging op 6 september 1898 van de jonge koningin Wilhelmina in de Nieuwe Kerk in Amsterdam

In aanloop naar de inhuldiging van Willem-Alexander op dinsdag 30 april 2013 worden vele voorbereidingen getroffen om de plechtigheden te laten verlopen volgens het traditionele, ceremoniële protocol. Een onmisbare schakel bij de inhuldiging in de Nieuwe Kerk is de ‘inhuldigingszetel’ van de nieuwe vorst. Van oudsher mag de troonopvolger zelf bepalen op wat voor stoel hij tijdens deze bijzondere gelegenheid plaats zal nemen. Lees verder

Share

De abdicaties van Wilhelmina en Juliana

Akte van abdicatie van Wilhelmina, 1948. Bron: Nationaal Archief

Op 30 april doet koningin Beatrix officieel afstand van de troon ten gunste van haar zoon Willem-Alexander. Zo’n abdicatie is in de geschiedenis van Nederland 3 keer eerder voorgekomen: Willem I in 1840, Wilhelmina in 1948 en Juliana 1980. De imposante aktes waarmee de troonsafstand van Wilhelmina en Juliana is vastgelegd, zijn vanavond te zien in de uitzending van De Wereld Draait Door. Ze behoren tot de topstukken in de collectie van het Nationaal Archief. Lees verder

Share

Conservator Renger de Bruin over de Vrede van Utrecht

          27 maart 2013
Honich, Adriaen (1643-1683), De Stadhuisbrug te Utrecht 1663, kort voor het begin van de onderhandelingen. Bron: Centraal Museum Utrecht.

“De Vrede van Utrecht is een keerpunt in de wereldgeschiedenis en betekende het einde van een reeks oorlogen die Europa al twee eeuwen teisterde.” Aan het woord is Prof. dr. Renger de Bruin, conservator bij het Centraal Museum. In een interview met IsGeschiedenis vertelt hij over de tentoonstelling ‘In Vredesnaam’ en over de Vrede van Utrecht, die dit jaar precies 300 jaar geleden ondertekend werd. Lees verder

Share

27 maart jarig: Robert II van Frankrijk

    27 maart 2013
Robert II de Vrome, Koning van Frankrijk. Bron: Wikimedia Commons

Robert II van Frankrijk was op jonge leeftijd al op politiek en religieus gebied actief. Ondanks onenigheid met de paus over een echtscheiding en een huwelijk, was hij een toegewijd katholiek en droeg hij de bijnaam ‘de Vrome’. Robert II van Frankrijk werd geboren op 27 maart 972 in Orléans. Lees verder

Share

De Freule van Dorth: strijdbare Orangiste

       26 maart 2013
Executie van de Freule van Dorth. Bron: Wikimedia Commons

De Franse inval in de Republiek in 1795 zorgde voor grote onrust. Naar aanleiding van ongeregeldheden in Groenlo startten de Fransen een onderzoek en werd Judith van Dorth gearresteerd. Ze werd niet alleen verdacht van oproerstokerij, maar zou ook onderdak geboden hebben aan de moordenaar van de patriot Reesink. Wie was deze vrouw en wat was het verhaal dat hieraan vooraf ging? Lees verder

Share

Britse koninklijke wacht voor Buckingham Palace

    26 maart 2013
Britse ‘Royal Guards’ marcheren bij Buckingham Palace. Bron: Wikimedia Commons

Als de wachters in hun rode tuniek verschijnen, is dat een duidelijk signaal dat de zomer eraan komt.

Lees verder

Share

Politieke eed van trouw bij de koninklijke inhuldiging vanaf 1898

          19 maart 2013
Inhuldiging van koningin Wilhelmina in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Eedsaflegging. Schilderij van prof. N. v.d. Waay (Nationaal Archief)

Marianne Thieme heeft aangekondigd dat de Partij voor de Dieren (PvdD) geen eed van trouw af zal leggen aan de aanstaande koning Willem-Alexander. Toch zijn de partijleden van plan om op 30 april 2013 aanwezig te zijn in de Nieuwe Kerk. Daarmee zijn zij de eerste Kamerleden in de geschiedenis die als zogenaamde ‘gewetensbezwaarden’ wel getuige zullen zijn van de koninklijke inhuldiging. Lees verder

Share

Herdenkingsmunt Vrede van Utrecht

          18 maart 2013
De herdenkingsmunt. Bron: Vredevanutrecht2013.nl

Ter ere van 300 jaar Vrede van Utrecht is een speciale herdenkingsmunt uitgegeven. Het Vrede-van-Utrecht-vijfje is ontworpen door Erno Langenberg en voor liefhebbers verkrijgbaar bij de Koninklijke Nederlandse Munt, de officiële producent van Nederlandse euromunten. De munt is leverbaar in meerdere variaties en in speciale kleursets, die een symbolische betekenis hebben. Lees verder

Share

12 maart jarig: koning Idris I van Libië

    12 maart 2013
Koning Idris I van Libië (Wikimedia)

Na zijn pelgrimstocht naar Mekka wordt hij als leider van een soefistische nomadenstam de belangrijkste onafhankelijkheidstrijder van Libië. In 1951 slaagt hij erin Libië de onafhankelijkheid te bezorgen, waarna hij met zijn achttienjarige koningschap zijn naam vestigt als de enige koning die Libië ooit heeft gehad. Koning Idris I werd geboren op 12 maart 1889. Lees verder

Share