De middeleeuwen is de benaming voor het tijdvak uit de Westerse geschiedenis tussen het einde van de oudheid en het begin van de vroegmoderne tijd. Hoewel er onder historici onenigheid bestaat over de precieze afbakening van de periode, worden de middeleeuwen traditioneel gesitueerd tussen de 5en de 15e eeuw.

Uitbraak middeleeuwse plaag: de Sint Vitus dans

Dansmanie Sint-Jans-Molenbeek 1642, gravure van Hendrick Hondius

Op 24 juni 1374 was er in het Duitse Aken een van de eerste grote en plotselinge uitbraken van een mysterieuze ziekte: de Sint Vitus dans, ook wel de dansplaag genoemd. Een grote groep mensen begon te hallucineren en schokkende bewegingen te maken, die vergelijkbaar waren met een dans. De dans-episode eindigde in complete uitputting waarna mensen tot de grond vielen en sommigen het leven lieten. De dansplaag verspreidde zich in de daaropvolgende eeuwen door geheel Europa. Lees verder

De Eerste Slag bij St Albans: het begin van de Rozenoorlog

De Eerste Slag bij St Albans: het begin van de Rozenoorlog

22 mei 1455 – De wind wakkerde in het vaandel met de herkenbare rode roos van Huis Lancaster. Edmund Beaufort, de graaf van Somerset, voelde zijn hart bonzen in zijn keel. Enkele uren geleden was hij als eerste aangekomen in St Albans. Hij had zijn mannen de tenten laten opslaan en wachtte op de komst van de ridders van Huis York.

Lees verder

Ibn Battuta: de islamitische Marco Polo

          14 mei 2017
Ibn Battuta: de islamitische Marco Polo

Mogelijk reisde hij meer dan enig ander mens vóór de uitvinding van het vliegtuig. Hij reisde verder dan Marco Polo, hij bereikte bestemmingen zo ver als China en Mali en was bijzonder nieuwsgierig. Dit is het verhaal van Ibn Battuta, de bekendste reiziger uit de islamitische wereld. Hij bundelde al zijn ervaringen in een boek, Rihla. Dit boek is nog altijd wereldberoemd.

Lees verder

Belastingparadijzen in de geschiedenis

          31 maart 2017
'De belastinginner' van Pieter Brueghel de Jonge (Bron: Wikipedia)

Het Openbaar Ministerie en de FIOD (opsporingsdienst van de belasting) hebben deze week duizenden namen van Nederlanders die hun spaargeld in Zwitserland hebben gestald. Een paar van deze zwartspaarders zijn al opgepakt. Zo lang als er belastingen bestaan hebben mensen geprobeerd om ze te ontwijken, of om in ieder geval zo weinig mogelijk belasting te hoeven betalen. Dit werd vaak gedaan in zogenaamde belastingparadijzen, die al in de oudheid bestonden. Lees verder

Visie op de geschiedenis van de bril

          28 maart 2017
Oudst bekende schilderij met brildrager. 1352. Bron: Wikimedia Commons.

Grootste uitvindingen: Sinds de ontwikkeling van de bril, een optisch instrument dat afwijkingen aan het menselijk oog corrigeert, ziet de wereld er voor veel mensen een stuk helderder uit. Door de eeuwen heen is er op allerlei uiteenlopende manieren geprobeerd om met behulp van glas en edelstenen het menselijk gezichtsvermogen te verbeteren. Lees verder

Geschiedenis van de spiegel

       21 maart 2017
Een vrouw maakt zich op voor de spiegel, 1963. (Bron: Nationaal Archief)

‘Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de mooiste van het land?’. Het overbekende zinnetje uit Sneeuwwitje is tekenend voor de manier waarop we de spiegel gebruiken. Sommige mensen kijken er maar al te graag in, andere mijden hun spiegelbeeld zoveel mogelijk. Hoewel de spiegel in de huidige gedaante nog niet zo lang bestaat, kijkt de mens al duizenden jaren naar zijn spiegelbeeld. Lees verder

9 maart jarig: Amerigo Vespucci

       9 maart 2017
Amerigo Vespucci. (Bron: Wikimedia Commons)

Amerigo Vespucci was een Italiaanse ontdekkingsreiziger die beroemd is geworden vanwege de gedetailleerde beschrijvingen van zijn ontdekkingsreizen naar de Nieuwe Wereld. Niet alleen het continent Amerika is naar hem vernoemd, ook het paard van Sinterklaas dankt zijn voornaam aan de avonturier. Amerigo Vespucci werd geboren op 9 maart 1454 in Florence. Lees verder

Frederik Barbarossa wordt koning van Duitsland

Frederik Barbarossa wordt koning van Duitsland

Bamberg 1152 – Gedurende de middeleeuwen was het Duitse gebied een lappendeken van zelfstandige hertogdommen en graafschappen. Toch vielen deze territoria onder een centrale machthebber, als onderdeel van het Duitse koninkrijk. De koning had echter nauwelijks grip op alle losse vorstendommen. Frederik Barbarossa (‘Roodbaard’) werd koning op 9 maart 1152 en begon een nieuwe dynastie: de Hohenstaufers. Hij probeerde de zelfstandigheid van Duitse vorsten in te dammen.

Lees verder