De Reformatie begon in 1517 met de publicatie van de 95 stellingen door de Duitse theoloog Maarten Luther. Met deze stellingen zette hij zich af tegen de heersende rituelen en doctrines van de katholieke kerk en pleitte hij voor hervormingen binnen het christendom.

Uiteindelijk resulteerde de Reformatie in het ontstaan van verschillende nieuwe stromingen binnen het christendom, waaronder het Lutheranisme en het Calvinisme. Als gevolg van het Schisma besloot het Vaticaan ook te hervormen, wat leidde tot de Contra-Reformatie. Het schisma binnen het christendom resulteerde in verscheidene Godsdienstoorlogen, die pas in 1648 ten einde kwamen.

Geschiedenis van de PKN

       15 september 2014
Geschiedenis van de PKN

Op zondag 14 september 2014 werd gevierd dat de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) tien jaar bestaat met een speciale kerkdienst. Deze dienst vond plaats in kerk De Fontein in Nijkerk, waarin verschillende filmpjes, bijdragen van bekende muzikanten en diverse toespraken een plaats hadden. De media-aandacht was groots, mede door het koninklijk paar dat deze viering bezocht. Wat kenmerkt de (voor)geschiedenis van dit jonge, grootste protestantse kerkgenootschap in Nederland? Lees verder

Synode van Pavia: celibaat in Katholieke Kerk

Pavia

Op 1 augustus 1022 hervormden paus Benedictus VIII en keizer van het heilige Romeinse Rijk Hendrik II de geestelijkheid. Bij de Synode van Pavia leggen de twee heren vast dat het huwelijk voor geestelijken verboden is en de al bestaande huwelijken beëindigd dienden te worden. Geestelijken dienen voortaan celibatair door het leven te gaan. Wanneer zij het hier niet mee eens waren en zouden weigeren zouden zij gelaïciseerd worden, dit wil zeggen aan het kerkelijk gezag onttrokken worden.

Lees verder

Beeldenstorm en protestantisme in Roermond

       27 mei 2014
Beeldenstorm

Op 26 mei 2014 hield archeoloog Jente van den Bosch een presentatie over een unieke vondst in Roermond. Er was in de weken ervoor een grote glasvondst gedaan, die bestaat uit gebrandschilderd en gekleurd glas. Volgens de archeoloog zijn dit de restanten van de beeldenstorm van eind zestiende eeuw. In Roermond was de beeldenstorm onderdeel van het opkomend protestantisme aldaar. Lees verder

De Hugenoten

Hugenotenkruis

Op 3 mei 1629 ondertekende de Hugenotenleider en Franse edelman Henri du Rohan een akkoord met de Spanjaarden tijdens de Derde Hugenotenopstand tegen de katholieke Franse koning. Sinds de Reformatie waren de Hugenoten hun leven in Frankrijk niet zeker en werden er diverse godsdienstoorlogen gevoerd. Met behulp van andere protestante landen, waaronder Engeland, probeerden zij in de zestiende en zeventiende eeuw hun rechten te verdedigen.

Dordrecht, de oudste stad van Holland

          8 januari 2014
Dordrecht 1652

Een onbekende man op een fiets heeft tegen over het stadhuis van Dordrecht schoten gelost. Dit gebeurde tijdens een nieuwjaarsreceptie in het stadhuis. Dordrecht is de oudste stad van Holland en was lang de belangrijkste stad van Holland. De stad ontstond rond 1120 aan het riviertje de Thuredriht en in 1220 kreeg Dordrecht als eerste stad in Holland stadsrechten. Lees verder

De hoogte- en dieptepunten van het Domplein

    18 december 2013
Impressies getekend door Herman Saftleven van het ingestorte schip van de Domkerk na de tornado van 1674. Beeld: Utrechts Archief

Het Domplein in Utrecht heeft een geschiedenis die 2.000 jaar teruggaat. Het plein kent veel hoogte- en dieptepunten, zoals de komst van de Romeinen, de stichting van een religieus centrum, de bouw van de romaanse en gotische Dom en de verwoestende storm in 1674. Hierover is veel terug te vinden bij het archeologische onderzoek dat op dit moment plaatsvindt. Lees verder

De oprichting van de Universiteit van Leipzig

Zegel Universiteit Leipzig

Op 2 december 1409 werd de Universiteit van Leipzig opgericht door Frederik I van Saksen. Hiermee is het een van de oudste universiteiten van Europa en de op twee na oudste van Duitsland. De universiteit werd opgericht naar het model van de Universiteit van Praag. Lees verder

Reformatie, definitieve scheuring binnen de Rooms-katholieke Kerk

       27 november 2013
Verschillende aspecten Reformatie in schilderij

Volgens paus Franciscus moeten er hervormingen plaatsvinden binnen de Rooms-katholieke Kerk en moet de macht ervan niet alleen bij het Vaticaan liggen. Hij verklaart dit in het Evangelium gaudium. In de 16e eeuw was de Rooms-katholieke Kerk niet gediend van hervormingen, wat resulteerde in de Reformatie. Lees verder

Bloedbad in Zutphen tijdens de Tachtigjarige Oorlog

Zutphen ingenomen door Don Frederik 1572

Op 15 november 1572 richtten Spaanse troepen een bloedbad aan in het Gelderse Zutphen. De gebeurtenis maakt deel uit van de strijd tussen de opstandige Nederlanden en de Spanjaarden tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Zutphen werd in puin gelegd en honderden mensen kwamen om het leven. De Spanjaarden lieten zien dat ze hard optraden tegen verzet. Lees verder

Ontstaan en traditie van hutspot met haring en wittebrood

       3 oktober 2013
Jeugd/schoolmeisjes met gekregen haring en wittebrood bij de 3 oktoberfeesten ter herdenking van Leidens Ontzet

In Leiden wordt vandaag het Leidens Ontzet van 3 oktober 1574 gevierd. Het Leids ontzet vond plaats nadat de Spanjaarden tijdens de Tachtigjarige oorlog (1568-1648) de stad Leiden gedurende een periode van ruim vier maanden omsingelden. Toen de Watergeuzen uiteindelijk Leiden wisten te bevrijden, bood de haring met wittebrood en de hutspot die zij mee hadden genomen een redding voor de uitgehongerde bevolking. Een traditie was geboren. Lees verder

Exsurge Domine – begin van het protestantisme

    15 juni 2013
Luther spijkert zijn stellingen op de Slotkerk in Wittenberg, Refo500.nl

Op 15 juni 1520 ontvangt Maarten Luther de dreigbul Exsurge Domine van paus Leo X (1513-1521). Met de bul wil de paus dat Luther afstand doet van zijn eerdere uitspraken in de 95 stellingen die hij formuleerde in Wittenberg. Luther reageert met drie grote geschriften waarin hij achter zijn stellingen blijft staan. Hierna wordt Maarten Luther in de ban gedaan door paus Leo X. Het wordt gezien als de start van het protestantisme en de Reformatie. Lees verder

Conservator Renger de Bruin over de Vrede van Utrecht

          27 maart 2013
Honich, Adriaen (1643-1683), De Stadhuisbrug te Utrecht 1663, olieverf op doek. Bron: Centraal Museum Utrecht.

“De Vrede van Utrecht is een keerpunt in de wereldgeschiedenis en betekende het einde van een reeks oorlogen die Europa al twee eeuwen teisterde.” Aan het woord is Prof. dr. Renger de Bruin, conservator bij het Centraal Museum. In een interview met IsGeschiedenis vertelt hij over de tentoonstelling ‘In Vredesnaam’ en over de Vrede van Utrecht, die dit jaar precies 300 jaar geleden ondertekend werd. Lees verder

Weyn Ockers: pantoffelwerpster in de beeldenstorm

       26 februari 2013
Weyn Ockers gooit een pantoffel tijdens de beeldenstorm. (Bron: Rijksmuseum)

Weyn Ockers groeide op in een welgesteld gezin, waar geen gebrek aan financiële middelen was. In de rumoerige 16e eeuw raakt ze betrokken bij de massale vernielingen van kerken en katholieke liturgische voorwerpen tijdens de beeldenstorm. Uiteindelijk wordt ze door het katholieke gezag gearresteerd, verhoord en samen met haar dienstmeisje veroordeeld tot de dood. Lees verder

Overzicht van de Dertigjarige Oorlog

          20 juli 2012
Overzicht van de Dertigjarige Oorlog

De laatste tijd hebben de Europese leiders een minder harmonieuze verstandhouding met elkaar dan in voorgaande jaren. Landen worden bekritiseerd om hun financiële situaties en iedereen is bang om te afhankelijk van elkaar te worden. De conflicten worden nu op een diplomatieke wijze opgelost, maar tijdens de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) was dat niet het geval. Lees verder

10 juli jarig: Johannes Calvijn

    10 juli 2012
10 juli jarig: Johannes Calvijn

“Een hond blaft als zijn meester wordt aangevallen. Ik zou een lafaard zijn als ik zou zwijgen als Gods waarheid wordt aangevallen.”Dit schrijft Johannes Calvijn, één van de belangrijkste theologen ten tijde van de Reformatie. Hij laat het niet bij woorden. Zijn overtuigingen komen hem op een vlucht en een verbanning te staan. Johannes Calvijn werd geboren op 10 juli 1509 in Noyon, Frankrijk. Lees verder

28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

    28 juni 2012
28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

Hij wordt gezien als een van de meest charismatische Engelse koningen. Hij trouwt zes keer en laat twee van zijn vrouwen onthoofden omdat ze hem geen mannelijke nakomelingen geven. Hij bekeert tot het protestantisme en benoemt zichzelf tot het hoofd van de kerk van Engeland. Hendrik VIII Tudor wordt op 28 juni 1491 geboren in Greenwich. Lees verder