Den Haag 1975- Hoog boven de Middellandse Zee vlogen afgelopen maart de Nederlandse F-16’s naar Libië. De droom van vliegers in de jaren ‘70. De snelheid, wendbaarheid en charme van de nieuwe jager werd 36 jaar geleden werkelijkheid.

Op 24 mei 1975 besloot de Nederlandse regering meer dan tachtig straaljagers van het nieuwste soort aan te schaffen. Daarnaast hadden ze een optie op nog eens 18 toestellen. Ze vervingen de Starfighter, waarvan er tientallen waren neergestort. De F-16 Fighting Falcon was ontwikkeld in de VS. Het toestel werd gepromoot als ‘de betaalbare, beste jager voor iedere luchtmacht.’ Vanaf februari 1975 werd de F-16 aangeboden aan de overige NAVO-landen. België, Denemarken, Nederland en Noorwegen hadden zich verenigd in de European Participating Governments (EPG) om een vervanger van de Starfighter te vinden. Aanvankelijk waren er een aantal modellen in de race om de starfighter op te volgen: de Dassault-Breguet Mirage F1, de SEPECAT Jaguar en de Saab Eurofighter. Uiteindelijk werd besloten dat General Dynamics mocht beginnen met de bouw van de F-16. In Nederland werd de straaljager aanvankelijk gebouwd door Fokker en daarna door Lockheed Martin.

Het vliegtuig was vernieuwend door in de eerste plaats het cockpitdak dat uit één stuk was gemaakt voor beter zicht. Daarnaast maakte de jager gebruik van een besturingssysteem dat ondersteund werd door een computer ‘fly-by-wire’. Dat wil zeggen dat als de vlieger de knuppel beweegt, de actie automatisch wordt overgebracht naar een computer die de beweging kan corrigeren, waardoor een fout kan worden voorkomen. Bovendien bestond het vliegtuig voor tachtig procent uit aluminium, waardoor het toestel lichter was. Door de lage productiekosten en de mogelijkheid tot updaten van het toestel, was de F-16 één van de meest geproduceerde Westerse toestellen van na de Tweede Wereldoorlog. In totaal zijn er in de loop der jaren 213 F-16’s in Nederland aangeschaft, het eerste exemplaar werd op 6 juni 1979 afgeleverd de laatste op 27 februari 1992.

Op het moment dat de F-16’s weer op scherp staan in de strijd in Noord-Afrika en het 36 jaar geleden is dat de eerste exemplaren door de Nederlandse regering werden aangeschaft, blijft ook de aanschaf van de Joint Strike Fighter F-35 op de agenda staan en onderwerp van discussie. Nederland doet sinds 2002 mee met de ontwikkeling van de JSF.