VOC
Tweet about this on TwitterShare on Facebook3Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someone

Den Haag 1602 – De Vereenigde Oostindische Compagnie bracht de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden veel geld binnen. Op 20 maart 1602 kreeg de VOC bestaansrecht met steun vanuit de overheid. Heuse handelsvloten trokken naar het oosten. De Inheemse volkeren van Indië zagen zich geconfronteerd met een staatkundige en militaristische handelsorganisatie.

Portugese handelsroutes

In 1597 keerden de eerste Nederlandse schepen terug van hun reis naar Zuidoost Azië. De kapiteins hadden een zeeroute uitgestippeld die Portugese strubbelingen omzeilde. De Portugezen hadden zich namelijk als eerste in de Indische Oceaan regio gevestigd en wilden geen andere Europese mogendheid laten delen in de lucratieve handel met de Oost. Na deze eerste expeditie werden er compagnieën opgericht: bedrijven die kooplieden met schepen naar Indië toe stuurden. Soms bracht een reis veel winst op, soms vergingen schepen door storm en golfslag.

Johan van Oldenbarnevelt

De raadspensionaris van de Staten-Generaal, Johan van Oldenbarnevelt (1547-1619), zag dat de elkaar beconcurrerende compagnieën slecht waren voor de handel. Hij spoorde de overheid aan om allen in één compagnie te laten opgaan. In 1602 werd in Middelburg besloten de VOC op te richten en op 20 maart werd ze officieel in het leven geblazen en verkreeg de compagnie de monopolie over de Hollandse handel met het oosten.

Octrooi VOC verleend door de Staten Generaal.

Aandelen

De VOC gaf als eerste bedrijf óóit aandelen uit om de handelsexpedities te bekostigen. Ook wordt de VOC gezien als de eerste multinationale onderneming. De compagnie  verkreeg een krachtige kapitaalstroom vanuit Antwerpse kooplieden in Amsterdam en Middelburg en ze verkreeg staatssteun van de Staten-Generaal der Nederlanden. Het uitrusten van een vloot met bijbehorende bewapening kostte veel geld en de winsten bleven de eerste twintig jaar beperkt.

Politieke onderneming

Naast handelsonderneming, kan de VOC ook worden beschouwd als een staatkundige organisatie. Het zorgde voor bestuur en rechtspraak in Zuidoost Azië, sloot verdragen met lokale vorsten en had een eigen leger en vloot. De VOC bouwde een militaire structuur op om de handelsbelangen in de regio te beschermen en de bevolking tot arbeid of handel te dwingen. Ook moest de VOC regelmatig de Portugezen zien te bestrijden. Aan het hoofd van de VOC stonden de Heren XVII, een wisselend college van bestuurders gevestigd in Amsterdam en Middelburg.

Tweet about this on TwitterShare on Facebook3Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someone
Tweet about this on TwitterShare on Facebook3Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someone

Afbeelding:

Wikipedia.org: VOC

Nationaal Archief: Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 1

Tweet about this on TwitterShare on Facebook3Share on Google+0Pin on Pinterest0Email this to someone