Geschiedenis van Nederland. Hieronder staan artikelen over de geschiedenis van Nederland door de eeuwen heen. 

Mysterie van 14-eeuwse vicaris Bertoldus Ponc

          17 mei 2013
Uitleg plakkaat schatkamer Domplein

In Utrecht is de bouw gestart van Schatkamer Domplein II. Het ondergrondse centrum dat medio 2014 open gaat, neemt bezoekers mee in 2000 jaar Nederlandse historie. Tijdens voorbereidend archeologisch onderzoek is enkele weken geleden een fascinerende 14e-eeuwse grafvondst gedaan. Deze is op 16 mei tijdens een feestelijk startmoment voor het eerst getoond. Lees verder

Share

Metworst uit de 18e eeuw

    16 mei 2013
Metworst uit de 18e eeuw

Vroeger kon men vlees niet al te lang bewaren. Een oplossing hiervoor was het pekelen, roken of drogen van vlees. Worsten van gedroogd vlees waren lang te bewaren en makkelijk op te bergen door ze aan de zolderbalken te hangen. Gedroogde worsten zijn per streek verschillend, door het gebruik van verschillende kruiden. Onderstaand recept afkomstig uit de Nieuwe Welvarende Utrechtsche Keuken-meid (1771) vormt een basisrecept waarbij men naar smaak andere kruiden en specerijen toe kan voegen. Lees verder

Share

16 mei jarig: Pierre Cuypers

    16 mei 2013
Portret van architect Pierre (dr. P.J.M.) Cuypers, Wikimedia Commons

Pierre Cuypers is als architect verantwoordelijk voor een groot aantal bekende gebouwen in Nederland. Hij ontwerpt onder meer het Rijksmuseum, het Centraal Station van Amsterdam en de Munsterkerk in Roermond. Pierre Cuypers werd geboren op 16 mei 1827 te Roermond. Lees verder

Share

Oorsprong van ‘een blauwe maandag’

    13 mei 2013
Huisvrouw en kinderen verven wol (Bron: Nationaal Archief)

Wanneer je wil uitdrukken dat iemand iets maar voor een korte periode gedaan heeft, kun je stellen dat iemand iets ‘een blauwe maandag’ gedaan heeft. Deze uitdrukking bestaat al lang in de Nederlandse taal. Taalkundigen zijn het niet eens over de herkomst ervan zodat er veel verschillende theorieën de ronde doen. Lees verder

Share

Gestoofde kapoen uit de 17e eeuw

       12 mei 2013
Gestoofde kapoen uit de 17e eeuw

De capuyn of kapoen is een haan die voor de tafel is vetgemest door hem te castreren. Eigenlijk een gekapte haan dus. Het woord ‘kapoen’ stamt volgens de volksetymologie af van het oudere kaphan, vergelijkbaar met het 15e eeuwse kaphun of kaphuhn. Deze Duitsche vormen moeten in 1599 in het Nederlands bekend zijn geweest, want ze komen voor in de volgende vormen: kap-hoen, kaphaen en kappuyn. Kaphaan komt later bij ons voor in een Nederlandse vertaling van Plinius’ Nat. Hist. anno 1610. Onderstaand recept uit 1614 vertaalt de gekapte haan als capuyn. Lees verder

Share

12 mei jarig: Willem V van Holland

    12 mei 2013
Tekening van Willem V van Holland, Wikimedia Commons

Graaf Willem V van Holland is slechts vier jaar graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen. Hij moet eerst de macht zien over te nemen van zijn moeder en wordt eenmaal aan de macht al snel in de gevangenis gegooid wegens moord. Willem V van Holland werd geboren op 12 mei  1330 te Frankfurt. Lees verder

Share

11 mei jarig: Anton Mussert

    11 mei 2013
Anton Mussert

Hoewel Mussert aanvankelijk niet als antisemiet te boek staat, werkt hij tijdens de Tweede Wereldoorlog als oprichter en leider van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) samen met de nazi´s. Ondanks zijn leidinggevende ambities heeft hij onder de Duitsers maar weinig te zeggen. Anton Mussert werd geboren op 11 mei 1894 in het protestantse Werkendam. Lees verder

Share

10 mei jarig: J.C. Bloem

    10 mei 2013
Portretfoto van J.C. Bloem, Koninklijke Bibliotheek

Jakobus Cornelis Bloem is een alom geprezen Nederlandse dichter. Zijn werk gaat vooral over het onvervulbare verlangen naar een perfect verleden, de tegenslagen in zijn leven en de berusting in het onvermijdelijke van de dood. Jakobus Cornelis Bloem werd geboren op 10 mei 1887 te Oudshoorn. Lees verder

Share

Geschiedenis van de Frikadel

Geschiedenis van de frikadel

Tegenwoordig is de frikadel niet meer weg te denken uit de Nederlandse snackbar. Deze snelle hap is echter geen recente uitvinding, maar bestaat al enkele eeuwen. De commerciële frikadel van tegenwoordig werd opnieuw uitgevonden in 1954, toen een slagersknecht zijn product door een wijziging in de Warenwet moest veranderen. In de Nieuwe Welvarende Utrechtsche Keuken-meid (1771) staat echter een recept voor frikadel dat maar weinig verschilt van de frikadel zoals we hem nu uit de muur kunnen trekken. Lees verder

Share

De eerste koninklijke besluiten van de Oranje-vorsten

Aanhef van het eerste KB van Koning Willem II, 8 oktober 1840. (nationaal Archief)

Nu Willem-Alexander is ingehuldigd als Koning van Nederland, kan hij beginnen met zijn koninklijke werkzaamheden. Een belangrijke taak van de Nederlandse vorst is het ondertekenen van koninklijk besluiten (KB’s). Koningin Beatrix zette tijdens haar regeerperiode jaarlijks ongeveer 15.000 keer haar handtekening onder wetten en KB’s. Koning Willem-Alexander weet dus wat hem te wachten staat! Na verloop van tijd zal een zekere routine ontstaan in het ondertekenen van deze documenten. Maar om voor de eerste keer als Koning je handtekening te mogen zetten, is natuurlijk heel bijzonder. Welke besluiten ondertekenden de voorgangers van Willem-Alexander?

Lees verder

Share

Herkomst van ‘tot in de pruimentijd’

    6 mei 2013
"Pruimenkoningin",  Engeland, 1936 (Bron: Nationaal Archief)

Wanneer je niet weet wanneer je iemand weer zult zien, kun je dit uitdrukken door bij het afscheid te zeggen: ‘Tot in de pruimentijd’. Deze uitdrukking is zeer bekend in de Nederlandse taal en bestaat al eeuwen. Maar waar komt de uitdrukking eigenlijk vandaan? Lees verder

Share

4 mei jarig: François Adriaan van der Kemp

    4 mei 2013
De Politieke Kruyer

François Adriaan van der Kemp is als wapenbroeder van Joan Derk van der Capellen tot den Pol één van de radicaalste leiders van de Nederlandse patriotten in de 18e eeuw. Hij schrijft veel politieke geschriften en is verantwoordelijk voor de verspreiding van het invloedrijke pamflet Aan het Volk van Nederland. François Adriaan van der Kemp werd geboren op 4 mei 1752 in Kampen. Lees verder

Share

Erik Hazelhoff Roelfzema: Soldaat van Oranje

Adjudant E. Hazelhoff Roelfzema (links) tijdens een bezoek van koningin Wilhelmina en prinses Juliana aan Breda, 2 mei 1945 (bron: Nationaal Archief)

“Achter iedere soldaat met talrijke militaire onderscheidingen staan honderden anonieme helden. Ik had het geluk herkend te worden, en oud.” Zijn hele leven staat bol van het avontuur: van oorlogscorrespondent en Engelandvaarder in de Tweede Wereldoorlog tot adjudant van de Koningin en verzetsstrijder in de Zuid-Molukken. De Soldaat van Oranje: Erik Hazelhoff Roelfzema. Lees verder

Share

De langstzittende ‘generaal’

L.F. Duymaer van Twist, belangrijk lid van de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) (Bron Nationaal Archief)

Helemaal vergeten is Lodewijk Franciscus Duymaer van Twist nog niet, fier prijkt zijn naam nog altijd bovenaan de lijst van langstzittende Kamerleden. De kans lijkt klein, dat iemand zijn record, 44 jaar en negen maanden, zal breken. Wat deed Duymaer van Twist, bijgenaamd ‘Duympie’, in die lange periode tussen 1901 en 1946 in de Kamer? Lees verder

Share

Koning Willem I voert de Koninklijke onderscheiding in

    2 mei 2013
Orde van de Nederlandse Leeuw

Tijdens de zogenaamde lintjesregen werden vlak voor Koninginnedag meerdere onderscheidingen tegelijk uitgedeeld. In totaal hebben 3016 personen in 2013 een Koninklijke onderscheiding ontvangen voor bijzondere verdiensten aan de Nederlandse maatschappij. Vijftien personen kregen daarbij de hoogste onderscheiding, ‘de Orde van de Nederlandse Leeuw’. Deze onderscheiding werd in 1815 voor het eerst uitgereikt door Koning Willem I. Lees verder

Share

Bouw Van Gogh Museum

       1 mei 2013
Koningin Juliana bekijkt de collectie; op de achtergrond ir. V.W. van Gogh. Bron: Nationaal Archief

Op 1 mei 2013 opende het Van Gogh Museum te Amsterdam de deuren weer na een renovatie van zeven maanden. Voor het eerst in tien jaar zijn nu alle grote musea aan het Museumplein in Amsterdam weer open, namelijk het Stedelijk Museum, het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum. Dit doet denken aan de opening van het museum in 1973 door Koningin Juliana, waar zij de familie Van Gogh persoonlijk bedankte voor hun toewijding aan het levenswerk van Van Gogh. Lees verder

Share