Maxima Zorreguieta (rechtsboven) met haar vader Jorge Zorreguieta en haar broers en zuster, 1986 (bron: gahetna.nl / Nationaal Archief)
Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest1Email this to someone

Op 8 augustus 2017 overleed Jorge Zorreguieta op 89-jarige leeftijd. De vader van koningin Máxima was van 1976 tot 1981 staatssecretaris en minister van Landbouw onder Jorge Videla, wiens dictatoriale regime aan 30.000 Argentijnen het leven kostte. Als gevolg was hij altijd omstreden in Nederland, waar diverse keren aangifte tegen hem is gedaan.

Jorge Horacio Zorreguieta Stefanini werd geboren op 28 januari 1928 in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. Hij was de zoon van Juan Antonio Zorreguieta Bonorino en diens vrouw Cesira Stefanini. De Zorreguieta familie bestond uit een combinatie van Italiaanse en Baskische immigranten en speelde al enkele generaties een prominente rol in de Argentijnse politiek. Zo was Jorge’s grootvader, Amadeo Zorreguieta, nog burgemeester van de stad Mendoza geweest.

Juan Perón

Jorge Zorreguieta kreeg gedurende zijn jeugd les aan een aantal streng conservatieve scholen. In de zomer van 1945 zou hij eindexamen doen, maar vanwege de onrust die was ontstaan rondom de positie van de hervormingsgezinde vicepresident Juan Perón werd het schooljaar onverwachts ingekort. Binnen korte tijd raakte Argentinië vervolgens hopeloos verdeeld in twee kampen, de voor- en de tegenstanders van Perón. Als geboren conservatief bestond er geen enkele twijfel tot welk kamp Zorreguieta behoorde: hij was anti- Perón.

Landbouw

In 1956 trad Zorreguieta in het huwelijk met Marta López Gil, met wie hij drie dochters kreeg: Maria, Angeles en Dolores. Ondertussen zette hij ook zijn eerste stap in de politiek door lid te worden van Ateneo Rural, een jongerenbeweging die wekelijks bijeenkwam om de landbouwproblematiek te bespreken. Zorreguieta viel op door zijn leiderschapskwaliteiten en werd in 1959 benoemd tot voorzitter van de vereniging. Een jaar later maakte hij de overstap naar La Sociedad Rural Argentina (SRA), een conservatieve belangengroepering van verontruste grootgrondbezitters. Hier begon hij als secretaris, maar werd in 1975 eveneens benoemd tot voorzitter.

Ondertussen was Zorreguieta overigens gescheiden van zijn eerste vrouw en in 1970 opnieuw getrouwd. Zijn nieuwe vrouw heette María del Carmen Cerruti Carricart en met haar kreeg hij nog eens vier kinderen, waaronder op 1 mei 1971 een dochter genaamd Máxima.

Staatsecretaris en Minister

Na de militaire coup van Jorge Videla tegen het bewind van Isabel de Perón, de derde vrouw van Juan Perón, werd Zorreguieta in 1976 gevraagd om de nieuwe onderminister van Landbouw te worden. Vermoedelijk speelden zowel zijn landbouwexpertise als zijn anti-Perón sentimenten een rol bij deze selectie. Naar eigen zeggen had Zorreguieta overigens weinig moeite met het accepteren van deze positie, want “die loyaliteit was je gewoon verschuldigd”. In 1979 werd hij bevorderd tot Minister van Landbouw en Veeteelt na het opstappen van zijn baas Cadenas Madariaga. Zorreguieta’s belangrijkste functie werd het herstellen van het vertrouwen van buitenlandse investeerders in de Argentijnse landbouw.

Vuile Oorlog

Terwijl de export van graan, vlees en suiker onder Zorreguieta’s leiding naar recordhoogtes stegen maakte het Videla-regime zich echter schuldig aan grootschalig staatsterrorisme. In hoeverre Zorreguieta op de hoogte was van deze ‘Vuile Oorlog’ is nog altijd onderwerp van discussie, maar zeker is dat hij bereid was de propaganda van het regime te verdedigen. Zo beschreef hij in een toespraak in 1979 de politieke ontwikkelingen in Argentinië als ‘een proces van nationale reorganisatie […] om te kunnen beschikken over stevige instituties die de ondersteuning vormen van een gezonde democratie.”

Vervolging

Jorge Videla, 1976

Jorge Videla, 1976

Na een politieke reorganisatie in 1981 moest Zorreguieta plaatsmaken als minister en vervolgde hij zijn loopbaan als voorzitter van het Centro Azucarero Argentino (CAA), een adviesorgaan voor suikerproducenten. Een jaar later verloor Argentinië de Falklandoorlog en kwam het Videla-regime ten val. Toen de details van de Vuile Oorlog aan het licht kwamen, werden vele betrokkenen van het Videla-regime meteen aan berechting onderworpen. Omdat hij echter niet langer politiek actief was, wist Jorge Zorreguieta lange tijd de dans te ontspringen.

Onder andere in 2001 en 2011 werd in Nederland aangifte gedaan tegen Zorreguieta zonder dat dit leidde tot een veroordeling. Wel bleef de vader van Máxima onder grote Nederlandse druk weg van het huwelijk van zijn dochter met Willem-Alexander. Uit onderzoek in opdracht van de Nederlandse regering bleek dat Zorreguieta weliswaar niet direct betrokken was bij de mensenrechtenschendingen maar dat het onmogelijk was dat hij er niets van afwist.

Ziekte en dood

Jorge Zorreguieta was al enkele jaren ernstig ziek. Koningin Máxima reisde in 2014 nog in allerijl incognito met een lijnvlucht naar Argentinië om hem te bezoeken. In zijn thuisland heeft Zorreguieta’s dood niet tot veel commotie geleid. Hij was een relatief kleine speler in het regime en velen kennen hem eerder als vader van Máxima dan als mensenrechtenschender. Jorge Zorreguieta zal in besloten kring begraven worden.

Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest1Email this to someone
Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest1Email this to someone

Bronnen

– ‘Jorge Horacio Zorreguieta Stefanini‘ – Genealogics.org

– ‘Silence can also be a crime against humanity‘ – Radio Netherlands Worldwide

– ‘De rol van Jorge Zorreguieta in de Vuile Oorlog‘ – InfoNu

Jorge Zorreguieta overledenCondoleances – NOS

– Afbeelding van gahetna.nl / Nationaal Archief

Tweet about this on TwitterShare on Facebook0Share on Google+1Pin on Pinterest1Email this to someone