IsGeschiedenis.nl biedt dagelijks achtergronden bij het nieuws. In dit dossier kun je historisch nieuws lezen. Daarmee bedoelen we: nieuws over geschiedenis.

Mysterie van 14-eeuwse vicaris Bertoldus Ponc

Uitleg plakkaat schatkamer Domplein

In Utrecht is de bouw gestart van Schatkamer Domplein II. Het ondergrondse centrum dat medio 2014 open gaat, neemt bezoekers mee in 2000 jaar Nederlandse historie. Tijdens voorbereidend archeologisch onderzoek is enkele weken geleden een fascinerende 14e-eeuwse grafvondst gedaan. Deze is op 16 mei tijdens een feestelijk startmoment voor het eerst getoond. Lees verder

Share

Operatie Chastise

    16 mei
De kapotte Möhne Dam, Wikimedia Commons

Onlangs verscheen de iPad-game The Dambusters. Spelers moeten daarin met een Britse Lancaster bommenwerper een drietal Duitse dammen zien te vernietigen. De game is gebaseerd op Operatie Chastise, die werd uitgevoerd tijdens de Tweede Wereldoorlog op 17 mei 1943. Voor de operatie werd speciaal de ‘stuiterende bom’ ontwikkeld, die slechts bij deze actie werd ingezet. Lees verder

Share

Hangende Tuinen van Babylon in Ninive?

       6 mei
Hangende tuin van Babylon

Al decennialang vormen de Hangende Tuinen van Babylon onderwerp van discussie binnen de wetenschappelijke gemeenschap. Door het feit dat archeologen in Babylon nog steeds geen enkele archeologische resten van het immense bouwwerk hebben kunnen vinden betwijfelen sommigen van hen inmiddels of dit wereldwonder überhaupt wel heeft bestaan. Een Britse oudheidkundige heeft nu echter een andere theorie: de Hangende Tuinen van Babylon lagen helemaal niet in Babylon.
Lees verder

Share

De eerste inwoners van Australië

       26 april
Een Australische religieuze bijeenkomst. Bron: Wikimedia Commons

Volgens de resultaten van een recent onderzoek van Alan Williams naar de herkomst en omvang van de eerste volkeren in Australië, heeft een groep van 1000 tot 3000 mensen zich ongeveer 45.000 jaar geleden bewust gevestigd in Australië. “Het was geen familie die toevallig op een wegdrijvende boomstam belandde”, aldus onderzoeker Williams. “Vermoedelijk zijn de eerste Australiërs naar het gebied getrokken vanwege een voedselschaarste in Papoea-Nieuw-Guinea.” Lees verder

Share

Oudste recepten uit de middeleeuwen ontdekt

Een stel maakt gevogelte klaar aan het spit in 1432. Bron: Wikimedia Commons

Een groep Britse wetenschappers heeft nieuwe middeleeuwse recepten ontdekt die meer dan 150 jaar ouder blijken te zijn dan de tot dan toe oudst bekende recepten. Het gaat om meerdere instructies uit de eerste helft van de 12e eeuw voor het klaarmaken van sauzen die samen met schapenvlees, varkensvlees, kip en eend gegeten werden. Lees verder

Share

‘Pompeii van het noorden’ gevonden in Londen

Schaalmodel van Londinium

Het Bloomberg Place in de binnenstad van Londen blijkt een ware goudmijn voor archeologen. Hoewel deskundigen al wel vermoedden dat de archeologische site bijzonder was, blijken er aanzienlijk meer waardevolle artefacten uit de Romeinse tijd in de grond te liggen dan verwacht. Nu de teller inmiddels al op achtduizend voorwerpen staat, spreken Londenaren trots van het ‘Pompeii van het noorden’. Lees verder

Share

Waarheid achter evangelie naar Judas onthuld

       12 april
Evangelie naar Judas. Bron: Wikimedia Commons

In de jaren ’70 werd een verloren gewaand ‘evangelie naar Judas’ gevonden, dat Judas als bondgenoot van Jezus afschilderde in plaats van hem neer te zetten als zijn verrader. Het document werd in 2006 na onderzoek als authentiek bestempeld. De betrokken wetenschappers hebben nu bekend gemaakt dat ze deze conclusie hebben gebaseerd op een onderzoek naar een reeks van alledaagse documenten, zoals oude Egyptische huwelijksakten. Lees verder

Share

Discussie over Lijkwade van Turijn laait opnieuw op

       29 maart
12e eeuwse tekening van de begrafenis van Jezus. Het kleed waarop hij ligt vertoont opvallende overeenkomsten met de Lijkwade van Turijn. Bron: Wikimedia Commons

Italiaanse onderzoekers maakten deze week bekend dat de ‘Lijkwade van Turijn’ niet te snel afgeschreven moet worden als een middeleeuwse replica. De wetenschappers concluderen dat ‘het kleed wel degelijk ouder is dan duizend jaar’. Deze nieuwe conclusie haakt in op een discussie die sinds de ontdekking van het doek in Frankrijk in de 14e eeuw gaande is. Lees verder

Share

Uitgestorven voorlopers van de dodo

Dodo (Wikimedia)

“Het is een verschrikkelijk aantal, maar eerlijk gezegd verbaast het me niets”, aldus vogelpaleontoloog Hanneke Meijer. Waar tot voor kort vooral de dodo op Mauritius werd gehanteerd als voorbeeld van een vogel die door toedoen van de mens is uitgestorven, blijkt uit nieuw paleontologisch onderzoek dat zich vanaf de 2e eeuw voor Christus al een onverwacht hoge vogelsterfte voltrok op de eilanden in de Stille Oceaan. Lees verder

Share

Nazi-verleden van het Wiener Philharmoniker Orkest

          12 maart
Dr. Wilhelm Furtwängler (1886 - 1954), Duits dirigent van de Wiener Philharmoniker tijdens een lunchconcert voor Kraft durch Freude in een fabriek, 17 mei 1943. Bron: Nationaal Archief.

Uit een nieuw historisch onderzoek blijkt dat in de Tweede Wereldoorlog bijna de helft van de muzikanten van het beroemde Oostenrijkse Wiener Philharmoniker Orkest lid waren van de nazipartij. Deze ‘zwarte bladzijden’ uit de geschiedenis van het befaamde orkest zijn de uitkomst van een onderzoek dat in opdracht van het orkest zelf door drie onafhankelijke historici is uitgevoerd. Lees verder

Share

Gebroeders De Witt slachtoffers van complot?

Pieter Frits, De moord op de gebroeders De Witt

Het voorval geldt als één van de bekendste publieke moorden uit onze vaderlandse geschiedenis: de gewelddadige moord op de gebroeders de Witt door een woedende mensenmassa op 20 augustus 1672. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Niets is minder waar, beweert historicus Ronald Prud’homme: niet het impulsieve plebs, maar arglistige samenzweerders waren verantwoordelijk voor de moord op Johan en Cornelis de Witt. Lees verder

Share

Navigeren in de 16e eeuw met mysterieuze Vikingsteen

          8 maart
Een Vikingschip op zee. Bron: Wikimedia Commons

Een team van Engelse en Franse onderzoekers denkt zeker te weten een zogenaamde ‘Vikingsteen’ te hebben gevonden in het ruim van een in 1592 gezonken oorlogsschip. Direct bewijs ontbreekt, maar de onderzoekers menen dat de steen in de 16e eeuw nog gebruikt werd als navigatiehulpmiddel. Dergelijke zonnestenen komen voor in Vikinglegendes uit de 9e en 10e eeuw, maar archeologen hadden er nog nooit een gevonden.
Lees verder

Share

Koning Richard III was geen psychopaat

       7 maart
Koning Richard III. Bron: Wikimedia Commons

Psychologen van de Universiteit van Leicester hebben een poging gedaan een psychoanalyse te maken van de 528 jaar geleden overleden Engelse Koning Richard III, wiens lichaam recent in Leicester onder een parkeerplaats werd gevonden. Na zijn overlijden werd Richard III behoorlijk slecht afgeschilderd door zijn opvolgers en tegenstanders. Ook Shakespeare zette in zijn theaterstukken de Engelse koning neer als een psychopaat. Lees verder

Share

Eetgewoonten van de ‘gewone’ Romeinen

Romeinse maaltijd - Wikimedia, Pompei House of Julia (…)

Een onderzoek dat is gepubliceerd in de Journal of Anthropological Archaeology wijst uit dat de gangbare beeldvorming over de oude Romeinse eetgewoonten bijgesteld zou moeten worden. Hoewel we gewend zijn aan het idee dat de Romeinen veelvuldig uitgebreide en weelderige banketten hielden met veel fruit en wijn, was ongeveer 98 procent van de bevolking grotendeels aangewezen op gierst of vogelzaad. Lees verder

Share

Geschiedenis Magazine nu in de winkel

Geschiedenis Magazine - Winkelen in de renaissance

Tot 12 april overal verkrijgbaar: het maartnummer van Geschiedenis Magazine met als thema ‘winkelen sinds de renaissance’. Gratis bij dat nummer: een extra bijlage met twee verhalen van Fik Meijer. Benieuwd naar dit nieuwe nummer van Geschiedenis Magazine? 

Lees verder

Share

Afschaffing slavernij en compensatie voor slaveneigenaren in Groot-Brittannië

          28 februari
'The Anti-Slavery Society Convention' door Benjamin Haydon, 1841

In 1833 maakte het Britse parlement een einde aan de slavernij in het Britse rijk met de invoering van de ‘Slavery Abolition Act’. Nog datzelfde jaar begon men vervolgens met het uitdelen van compensatiebetalingen – niet aan de onlangs bevrijdde slaven, maar aan de voormalige slaveneigenaren. Historisch onderzoek naar deze betalingen heeft inmiddels al veel nieuwe informatie opgeleverd over het Britse slavernijverleden. Lees verder

Share