Economische crisis

Oliecrises van 1973 en 1979

       14 mei 2013
Autoloze zondag in verband met de oliecrisis, 1973. Fietsers op de snelweg bij de Coentunnelweg, Amsterdam. (Nationaal Archief - fotograaf: Mieremet)

Jimmy Carter noemde het oplossen van de oliecrisis van 1973 het ‘morele equivalent van oorlog’. De oliecrisis had een direct gevolg op het dagelijks leven. Zo kondigde de Nederlandse overheid in de winter van 1973 een reeks autoloze zondagen aan. In hetzelfde jaar moesten automobilisten in de Verenigde Staten minstens twee uur in de rij staan voor benzine en in Japan demonstreerden taxichauffeurs tegen de hoge benzineprijzen. Hoe kon dit gebeuren? Lees verder

Share

Emeritus hoogleraar Paul Klep over de crisis van de jaren ‘30

    29 april 2013
Rij werkelozen in een stempellokaal in 1933. Bron: Wikimedia Commons

Het blijft een actueel thema: de economische crisis. Inmiddels zit Nederland al in de ‘triple dip’ en is de werkeloosheid in januari 2013 opgelopen tot 7.5 procent van de beroepsbevolking. In de berichtgeving over dit onderwerp wordt regelmatig verwezen naar de jaren ’30, de tijd van de Grote Depressie. Maar is deze vergelijking wel terecht? IsGeschiedenis vroeg het Paul Klep, emeritus hoogleraar in de economische- en sociale geschiedenis. Lees verder

Share

Rij werkelozen in een stempellokaal

       10 april 2013
Rij werkelozen in een stempellokaal in 1933. Bron: Wikimedia Commons

Een hoge werkeloosheid is een van de gevolgen van een economische crisis. Zo ook in de jaren ’30. In eerste instantie had Nederland nog niet veel last van de ‘Grote Depressie’, maar rond 1936 was het aantal werkelozen in Nederland gestegen tot 480.000. Een vervijfvoudiging in vergelijking met vijf jaar eerder. Om in de eerste levensbehoeften te voorzien, ontving elke werkeloze een klein bedrag, ‘de steun’.  Lees verder

Share

Algemene staking in Groot-Brittannië in 1926

          5 april 2013
De grote luidspreker die om de drie uur het laatste nieuws brengt, op het Horse Guards Paradeplein te Londen, Engeland 1926

In Engeland hebben diverse bezuinigingsmaatregelen ertoe geleid dat er plannen worden gesmeed voor een grootschalige, algemene staking. Nu de twee grootste vakbonden Unite en Unison, die samen goed zijn voor 2,7 miljoen leden, hebben aangegeven achter de plannen te staan, worden op voorhand al vergelijkingen gemaakt met de grootste staking uit de Engelse geschiedenis: de General Strike van 1926. Lees verder

Share

Hongaarse hyperinflatie van 1945-1946

          13 februari 2013
Een bankbiljet ter waarde van 100 miljoen Hongaarse pengő, 3 juni 1946

Het CBS heeft vandaag bekend gemaakt dat de kosten voor levensonderhoud in januari 2013 met maar liefst 3,0 procent zijn gestegen. Het is de hoogste mate van inflatie in vier jaar, maar toch haalt dit het bij lange na niet bij de Hongaarse hyperinflatie van 1945-1946. Toen verdriedubbelden de prijzen iedere dag en liep de gemiddelde Hongaar met miljarden over straat. Lees verder

Share

Geschiedenis van de Amerikaanse staatsschuld

          11 december 2012
Blad met Amerikaanse tweedollarbiljetten in het Bureau of Engraving and Printing in Washington

Economen maken zich tegenwoordig drukker over de ‘fiscal cliff’ van de Verenigde Staten dan over de problemen in de Eurozone, zo waarschuwde het IMF afgelopen weekend. Als de Republikeinen en Democraten het niet snel eens worden over flinke bezuinigingen komt Amerika namelijk terecht in een ‘begrotingsafgrond’, met desastreuze gevolgen voor de wereldeconomie. In haar hele geschiedenis is de Verenigde Staten slechts eenmaal volledig schuldenvrij geweest. Lees verder

Share

Federal Reserve Bank (Fed) tijdens de Grote Depressie

          16 november 2012
Het bestuur van de Federal Reserve in 1917

Momenteel geeft de Amerikaanse Federal Reserve Bank (Fed) elke maand zo’n 40 miljard dollar uit om de Amerikaanse economie uit het slob te trekken. Eerdere steun van de bank liep al op tot 2300 miljard dollar, oftewel 2.300.000.000.000 dollar. De Fed is opgericht om Amerika te voorzien van een veiliger, flexibel en stabiel monetair en financieel system. Op 16 november 1914 opende de bank zijn deuren. Lees verder

Share

John Dillinger: bankovervaller en Robin Hood-figuur

    12 oktober 2012
Wanted-poster van John Dillinger

Willem Holleeder levert College Tour schade op

Lees verder

Share

Ontstaan van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS)

             7 september 2012
Oprichting Europese Gemeenschap Kolen en Staal. Monnet en Hallstein tekenen het Plan Schuman, Quai d'Orsay 19 maart 1951. (Bron: Nationaal Archief)

Een politieke unie of een Griekse exit. Dit zijn twee uiterste geluiden die de boventoon voeren in diverse politieke debatten in heel Europa. De Europese Unie kent een geschiedenis van progressieve ontwikkeling wat betreft integratie. Deze geschiedenis begint met de oprichting van de Economische Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in 1951. Lees verder

Share

Beroemde toespraak van Franklin D. Roosevelt

          6 september 2012
Franklin D. Roosevelt (Bron: Wikipedia)

De toespraak die voormalig president Bill Clinton gisteravond hield op de Democratische Conventie oogst veel lof. De speech wordt door Amerikaans media de hemel in geprezen en gezien als een enorme boost voor de populariteit van president Obama. Dit is niet de eerste keer dat een speech van een Amerikaanse president grote indruk maakt. Lees verder

Share

31. Herbert Hoover (1929-1933)

       7 augustus 2012
31. Herbert Hoover (1929-1933)

Herbert Hoover was een bekwaam ingenieur en een daadkrachtig minister in de regering van Harding en Coolidge. Toen hij de presidentsverkiezingen won, beloofde hij iedereen uit het Amerikaanse volk een kip in de pot en twee auto’s in de garage. Maar kort na zijn inauguratie sloeg het noodlot toe. De Beurskrach van 1929 sloeg de bodem uit de markt van de Verenigde Staten met de Grote Depressie tot gevolg. Lees verder

Share

Jordaanoproer in 1934

    28 juni 2012
Politie en militairen grijpen in bij de rellen tijdens het Jordaanoproer op de Lauriergracht. Bron: Nationaal Archief.

“Dit is overduidelijk buitensporig geweld door de politie”

Lees verder

Share

Minister Pierson voert hypotheekrenteaftrek in

       30 mei 2012
Kabinet van Nicolaas G. Pierson (zittend 3e van links) 1897-1901, Nederland. Bron: Nationaal Archief.

In 1893 ondernam de liberale minister van financiën Nicolaas Pierson grote economische hervormingen. Mensen met een eigen woning moesten voortaan belasting betalen over dit bezit. Toen huiseigenaren hierop protesteerden voerde het kabinet de hypotheekrenteaftrek in.

  Lees verder

Share

Uniek begrotingsakkoord in historisch perspectief

             27 april 2012
Overleg tussen de woordvoerders van de grote partijen tijdens de begroting van Algemene Zaken. V.l.n.r. Albert-Jan Evenhuis (VVD), Schelto Patijn (PvdA) en Piet van der Sanden (CDA) (bron: Nationaal Archief)

“Er is vandaag iets heel bijzonders gebeurd”, aldus minister-president Mark Rutte. Na wekenlang tevergeefs coalitieoverleg in het Catshuis slaagden vijf partijen uit de Tweede Kamer er gisteren wel in om afspraken te maken over de benodigde miljardenbezuinigingen. Zij schreven hiermee bijna letterlijk geschiedenis, want deze gang van zaken is een unicum in de historie van de Tweede Kamer, die al sinds 1814 beschikt over het begrotingsrecht. Lees verder

Share

Geschiedenis van de Friesland Bank

          5 april 2012
Hoofdkantoor Friesland Bank te Leeuwarden

‘Willen is kunnen’, dat was jarenlang de slogan van de Friesland Bank. Aan die wilskracht is nu toch een einde gekomen. Afgelopen maandag maakte de bijna 100 jaar oude bank bekend dat zij wegens financiële problemen verder zal gaan als een dochteronderneming van de Rabobank. Lees verder

Share

8. Martin van Buren (1837-1841)

    6 maart 2012
8. Martin van Buren (1837-1841)

De spanning loopt op: krijgt de lijst van Amerikaanse presidenten er in november een nieuwe naam bij óf mag president Obama nog een tweede termijn in het Witte Huis verblijven? Dat roept vragen op over de geschiedenis van de presidentsverkiezingen in Amerika. Wie waren de 42 mannen die Obama voor gingen en hoe verliepen de verkiezingscampagnes door de eeuwen heen? De komende weken zullen de presidenten één voor één de revue passeren. Deze week: Martin van Buren.< Lees verder

Share