Valkenjacht-470x369

1000-1500 | Hoge & Late Middeleeuwen

 

De periode van 1000 tot 1500 wordt in de Europese geschiedenis onderverdeeld in de Hoge Middeleeuwen (1000-1250) en de Late Middeleeuwen (1250-1500). De periode staat in het teken van vele religieuze oorlogen en crises en eindigt bij het begin van de Italiaanse renaissance in de dertiende eeuw.

 

De Reconquista

Gedurende de Vroege en Hoge Middeleeuwen vindt het christendom de weg naar het noorden van Europa, alwaar landen als IJsland en Noorwegen hun heidense religie uiteindelijk vervangen door het christelijke geloof. De aanwezigheid van de islam in een groot deel van het Iberisch schiereiland is de Rooms-katholieke kerk een doorn in het oog. Vanaf het jaar 1063 vinden er kruistochten plaats naar Spanje, om de moslims uit het land te verdrijven. De strijd van de Rooms-katholieke Kerk om de moslims uit Spanje te verdrijven wordt de Reconquista genoemd. In 1492 werden de moslims voor lange tijd uit het land verbannen en werd het ook de Joden verboden hun geloof nog langer aan te hangen.

 

Grote bevolkingssterfte in de Middeleeuwen door pest & armoede

In de Hoge Middeleeuwen groeiden de steden en kromp het bevolkingsaantal. Als gevolg van verschillende epidemieën was in de vroege Middeleeuwen al meer dan de helft van de Europese bevolking gestorven. Tussen 1346 en 1351 stierf nog eens één derde van de Europese bevolking aan de gevolgen van de pest. Daarnaast vonden er tussen 1000-1500 ook nog enkele zware economische crises plaatst.

 

Kruistochten naar Jeruzalem

In 1069 riep paus Urbanus II de Eerste Kruistocht uit, om het Heilige Land (Jeruzalem) te veroveren. Jeruzalem was volgens de paus onterecht in handen gevallen van de moslims. De negen kruistochten die de eeuwen erna zouden volgen konden er niet voor zorgen dat  Jeruzalem permanent christelijk bezit werd.

 

Uitvindingen: het buskruit en de boekdrukkunst

Twee belangrijke uitvindingen zorgden voor veranderingen op het gebied van oorlogsvoering en religie. Het in China uitgevonden buskruit maakte voorheen onverwoestbare kastelen kwetsbaar en de uitvinding van de boekdrukkunst had grote invloed op het ontstaan en de groei van de latere Reformatie.

 

De Honderdjarige Oorlog

Tussen 1337 en 1453 vond er een langdurige en hevige oorlog plaats tussen Frankrijk en Engeland: de Honderdjarige Oorlog. Deze periode valt uiteen in een reeks van conflicten, afgewisseld door korte perioden van vrede. De oorlogen hadden directe invloed op het ontstaan van nationalistische gevoelens in zowel Engeland als Frankrijk. De uitvinding van het buskruit en het ontstaan van de eerste beroepslegers veranderde de oorlogvoering compleet.

 

De Italiaanse renaissance

De in Italië ontstane renaissance maakte een einde aan de ‘donkere’ Middeleeuwen. Met de renaissance wordt zowel de periode die volgde op de Middeleeuwen bedoeld, als de culturele wedergeboorte van de Klassieke Oudheid. Tijdens de renaissance begint het feodale stelsel langzaam scheuren te vertonen en worden vele belangrijke uitvindingen gedaan. Dat de renaissance in Italië kon ontstaan had te maken met het ontbreken van een feodaal stelsel in dat land en de bloei van enkele machtige Italiaanse steden, zoals Florence en Venetië. Vanaf de zeventiende eeuw verspreidde de renaissance zich ook over andere delen van West-Europa.

 

Meer weten?

Op deze pagina vind je alles wat je wil weten over de periode 1000-1500. Niet alleen de Europese geschiedenis komt aan bod. Lees bijvoorbeeld over de slag bij Zierikzee, de ontdekkingsreis van Columbus of het ontstaan van het magnetisch kompas en verbaas je over waanzinnige uitvindingen, bloederige oorlogen en invloedrijke denkers.

 

Door: Chris Kienhuis

28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

Hij wordt gezien als een van de meest charismatische Engelse koningen. Hij trouwt zes keer en laat twee van zijn vrouwen onthoofden omdat ze hem geen mannelijke nakomelingen geven. Hij bekeert tot het protestantisme en benoemt zichzelf tot het hoofd van de kerk van Engeland. Hendrik VIII Tudor wordt op 28 juni 1491 geboren in Greenwich. Lees verder

Lucas Cranach de Oudere: reformatieschilder & slimme zakenman

    23 juni 2016
Lucas Cranach de Oudere: reformatieschilder & slimme zakenman

luther2kopieHij was een tijdgenoot van Maarten Luther en een begenadigd schilder, graveur en ondernemer. Hij leefde van 1472 tot 1553 en zou portretten schilderen voor zowel de grote protestantse als katholieke heren van het Heilige Roomse Rijk.  Hij leefde in Wittenberg, net als Maarten Luther. Tussen de twee mannen zou een vriendschap ontstaan, waar Cranach zijn grootste bekendheid aan ontleent. Lees verder

Relatiestatus Engeland & Europa: het is ingewikkeld

       23 juni 2016
Groot-Brittannië en Europa

De afgelopen maanden is een bijzondere term steeds vaker in het nieuws voorbij gekomen: Brexit! Het duidt het eventueel uittreden van Groot-Brittannië uit de Europese Unie. Op 23 juni 2016 is het zover, tot 23:00 kunnen de Britten stemmen over hun toekomst. Hoe was de band tussen Engeland & Europa door de eeuwen heen?

Lees verder

Het aanzien van de muzikant door de eeuwen heen

       22 juni 2016
Het aanzien van de muzikant door de eeuwen heen

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekDe sociale status van de muzikant in de samenleving heeft gedurende de geschiedenis een enorme ontwikkeling doorlopen. Hoewel moderne popsterren veel geld en aanzien verdienen, moesten muzikanten in de Middeleeuwen nog van dorp tot dorp reizen om hun bestaan bij elkaar te schrapen. Met de opkomst van grote klassieke componisten in de 18e eeuw steeg de status van muzikanten, maar hoeveel musici konden hiervan profiteren?
Lees verder

Joden uit Nuremberg verbannen

Joden uit Nuremberg verbannen

NÜREMBERG 1498- Antisemitisme kent een lange geschiedenis. Op 21 juni, 518 jaar geleden, werden joden uit Nuremberg verbannen door Keizer Maximiliaan van het Heilig Roomse Rijk.

Lees verder

Een muzikale reis naar het land van Luther

    20 juni 2016
Een muzikale reis naar het land van Luther

luther2kopieDit jaar werken we toe naar de herdenking van het 500- jarig bestaan van de Reformatie in 2017. Een mooie aanleiding om een ‘Luther-reis’ te boeken. Op een dergelijke reis brengt een Luther-kenner u langs de belangrijkste plekken uit het leven van de reformator. Sommige reisorganisaties gaan nog een stapje verder en bieden bijvoorbeeld samenzangmomenten aan in belangrijke protestantse kerken. Lees verder

Rodeo’s, lasso’s en indianen: de geschiedenis van de cowboy

       13 juni 2016
Rodeo's, lasso's en indianen: de geschiedenis van de cowboy

Even herleefden oude tijden in de Amerikaanse staat Oregon, toen op 11 juni 2016 een cowboy een vluchtende fietsendief ving met een lasso. De cowboy-cultuur associeert men tegenwoordig met de Verenigde Staten, maar waar ligt de oorsprong van de cowboy? Hoe heeft dit beroep zich ontwikkeld tot het populaire beeld van de cowboy dat nu gebruikelijk is? Lees verder

6 opmerkelijke muziekinstrumenten

       10 juni 2016
6 opmerkelijke muziekinstrumenten

Van Europa tot Australië, overal wordt muziek gemaakt. We gebstempels-themamaanden-ig-juni2 muziekruiken daarvoor echter niet allemaal dezelfde hulpmiddelen. Of het nu gaat om de Djembé in West-Afrika of de Patica in Japan, er bestaan ongelofelijk veel opmerkelijke muziekinstrumenten. Deze hebben stuk voor stuk unieke karakteristieken. Lees verder