Valkenjacht-470x369

1000-1500 | Hoge & Late Middeleeuwen

 

De periode van 1000 tot 1500 wordt in de Europese geschiedenis onderverdeeld in de Hoge Middeleeuwen (1000-1250) en de Late Middeleeuwen (1250-1500). De periode staat in het teken van vele religieuze oorlogen en crises en eindigt bij het begin van de Italiaanse renaissance in de dertiende eeuw.

 

De Reconquista

Gedurende de Vroege en Hoge Middeleeuwen vindt het christendom de weg naar het noorden van Europa, alwaar landen als IJsland en Noorwegen hun heidense religie uiteindelijk vervangen door het christelijke geloof. De aanwezigheid van de islam in een groot deel van het Iberisch schiereiland is de Rooms-katholieke kerk een doorn in het oog. Vanaf het jaar 1063 vinden er kruistochten plaats naar Spanje, om de moslims uit het land te verdrijven. De strijd van de Rooms-katholieke Kerk om de moslims uit Spanje te verdrijven wordt de Reconquista genoemd. In 1492 werden de moslims voor lange tijd uit het land verbannen en werd het ook de Joden verboden hun geloof nog langer aan te hangen.

 

Grote bevolkingssterfte in de Middeleeuwen door pest & armoede

In de Hoge Middeleeuwen groeiden de steden en kromp het bevolkingsaantal. Als gevolg van verschillende epidemieën was in de vroege Middeleeuwen al meer dan de helft van de Europese bevolking gestorven. Tussen 1346 en 1351 stierf nog eens één derde van de Europese bevolking aan de gevolgen van de pest. Daarnaast vonden er tussen 1000-1500 ook nog enkele zware economische crises plaatst.

 

Kruistochten naar Jeruzalem

In 1069 riep paus Urbanus II de Eerste Kruistocht uit, om het Heilige Land (Jeruzalem) te veroveren. Jeruzalem was volgens de paus onterecht in handen gevallen van de moslims. De negen kruistochten die de eeuwen erna zouden volgen konden er niet voor zorgen dat  Jeruzalem permanent christelijk bezit werd.

 

Uitvindingen: het buskruit en de boekdrukkunst

Twee belangrijke uitvindingen zorgden voor veranderingen op het gebied van oorlogsvoering en religie. Het in China uitgevonden buskruit maakte voorheen onverwoestbare kastelen kwetsbaar en de uitvinding van de boekdrukkunst had grote invloed op het ontstaan en de groei van de latere Reformatie.

 

De Honderdjarige Oorlog

Tussen 1337 en 1453 vond er een langdurige en hevige oorlog plaats tussen Frankrijk en Engeland: de Honderdjarige Oorlog. Deze periode valt uiteen in een reeks van conflicten, afgewisseld door korte perioden van vrede. De oorlogen hadden directe invloed op het ontstaan van nationalistische gevoelens in zowel Engeland als Frankrijk. De uitvinding van het buskruit en het ontstaan van de eerste beroepslegers veranderde de oorlogvoering compleet.

 

De Italiaanse renaissance

De in Italië ontstane renaissance maakte een einde aan de ‘donkere’ Middeleeuwen. Met de renaissance wordt zowel de periode die volgde op de Middeleeuwen bedoeld, als de culturele wedergeboorte van de Klassieke Oudheid. Tijdens de renaissance begint het feodale stelsel langzaam scheuren te vertonen en worden vele belangrijke uitvindingen gedaan. Dat de renaissance in Italië kon ontstaan had te maken met het ontbreken van een feodaal stelsel in dat land en de bloei van enkele machtige Italiaanse steden, zoals Florence en Venetië. Vanaf de zeventiende eeuw verspreidde de renaissance zich ook over andere delen van West-Europa.

 

Meer weten?

Op deze pagina vind je alles wat je wil weten over de periode 1000-1500. Niet alleen de Europese geschiedenis komt aan bod. Lees bijvoorbeeld over de slag bij Zierikzee, de ontdekkingsreis van Columbus of het ontstaan van het magnetisch kompas en verbaas je over waanzinnige uitvindingen, bloederige oorlogen en invloedrijke denkers.

 

Door: Chris Kienhuis

Slot Colditz

    15 juli 2016
Slot Colditz

Slot Colditz is een kasteel in de buurt van Dresden en Leipzig. Het is beroemd geworden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, toen de vesting gebruikt werd om lastige krijgsgevangenen voor langere tijd op te sluiten. 

Lees verder

Kruisvaarders nemen Jeruzalem in

Kruisvaarders nemen Jeruzalem in

Jeruzalem 1099- Paus Urbanus II riep in 1095 op tot een kruistocht naar het heilige land. Een tocht om de ongelovigen uit het beloofde land te verdrijven. Jeruzalem werd ingenomen op 15 juli 1099. Het was tijdens de eerste kruistocht.

Lees verder

De Portugezen en hun vroege ontdekkingen in de Atlantische Oceaan

       8 juli 2016
De Portugezen en hun vroege ontdekkingen in de Atlantische Oceaan

Themamaand Op ReisIn de 15e eeuw begon er een nieuwe fase in de ontdekkingsgeschiedenis door de reizen in opdracht van de Portugees Hendrik de Zeevaarder. Hij zond veel schepen op ontdekkingsreis, of ging zelf op reis. Na Hendriks dood in 1460 bleven de Portugese ontdekkingsreizigers de overheersers. Pas aan het einde van de 15e eeuw werden ook andere landen zeer actief in het ontdekken van gebieden, zoals bijvoorbeeld Spanje of Engeland. De Portugezen deden in de Atlantische Oceaan in de 15e eeuw een hoop ontdekkingen, hier een aantal besproken.
Lees verder

Chinese ontdekkingsreizen (1300-1500)

          7 juli 2016
Chinese ontdekkingsreizen (1300-1500)

De tijd van de Song dynastie in China (960-1279) wordt door veel historici gezien als een bloeiperiode. De tijd van de Song dynastie was een periode van grote technologische vooruitgang, ook op het gebied van navigatie. Het kompas werd uitgevonden, waarmee de Chinezen gericht op ontdekkingsreis konden gaan. In de periode 1300-1500, ver voor de Europese ontdekkingsreizen, werden een aantal grote Chinese ontdekkingsreizen ondernomen. Twee belangrijke Chinese ontdekkingsreizigers waren Wang Dayuan en Zheng He.

Lees verder

Slag bij Hattin

Slag bij Hattin

Tiberias 1187- Saladin en zijn mannen steken het struikgewas rondom het kamp in brand. De kruisvaarders zijn omsingeld en proberen een uitbraak te forceren. Uitgedroogd door de rook en met een gebrek aan water zitten ze als ratten in de val. Slechts 3000 kruisvaarders kunnen ontkomen. Lees verder

De Inter Caetera en de verdeling van de Nieuwe Wereld

       30 juni 2016
De Inter Caetera en de verdeling van de Nieuwe Wereld

Themamaand Op ReisColumbus ontdekte in 1492 een continent dat nog niet bekend was bij de Europese staten. Omdat zijn expeditie door Spanje werd gefinancierd, wilden zij beslag leggen op deze Nieuwe Wereld. Volgens een pauselijke bul uit 1481 zou het land echter aan Portugal toebehoren. De Spanjaarden schakelden vervolgens de hulp in van de Spanjaard Rodrigo Borgia, die was verkozen tot paus Alexander VI. In deze diplomatieke strijd ligt de verklaring voor het feit dat de Brazilianen als enige Portugees spreken in Latijns-Amerika. Lees verder

Wat hebben aflaten, kathedralen en kruistochten met elkaar te maken?

    29 juni 2016
aflaten

luther2kopieDe leer van de reformatie kan worden samengevat in 5 sola’s. Één daarvan is de ‘Sola Gratia’: Alleen  de ‘gratia’ van Jezus, die zichzelf aan het kruis liet nagelen, kan de zonden van de mens vergeven. Het kopen van aflaten zou volgens Luther niet werken, genade is immers niet te koop. Hij zag het als een manier voor de katholieke kerk om rijker te worden. Wanneer ontstond de aflaat eigenlijk en hoe werkte het precies? Lees verder

28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

Hij wordt gezien als een van de meest charismatische Engelse koningen. Hij trouwt zes keer en laat twee van zijn vrouwen onthoofden omdat ze hem geen mannelijke nakomelingen geven. Hij bekeert tot het protestantisme en benoemt zichzelf tot het hoofd van de kerk van Engeland. Hendrik VIII Tudor wordt op 28 juni 1491 geboren in Greenwich. Lees verder