Valkenjacht-470x369

1000-1500 | Hoge & Late Middeleeuwen

 

De periode van 1000 tot 1500 wordt in de Europese geschiedenis onderverdeeld in de Hoge Middeleeuwen (1000-1250) en de Late Middeleeuwen (1250-1500). De periode staat in het teken van vele religieuze oorlogen en crises en eindigt bij het begin van de Italiaanse renaissance in de dertiende eeuw.

 

De Reconquista

Gedurende de Vroege en Hoge Middeleeuwen vindt het christendom de weg naar het noorden van Europa, alwaar landen als IJsland en Noorwegen hun heidense religie uiteindelijk vervangen door het christelijke geloof. De aanwezigheid van de islam in een groot deel van het Iberisch schiereiland is de Rooms-katholieke kerk een doorn in het oog. Vanaf het jaar 1063 vinden er kruistochten plaats naar Spanje, om de moslims uit het land te verdrijven. De strijd van de Rooms-katholieke Kerk om de moslims uit Spanje te verdrijven wordt de Reconquista genoemd. In 1492 werden de moslims voor lange tijd uit het land verbannen en werd het ook de Joden verboden hun geloof nog langer aan te hangen.

 

Grote bevolkingssterfte in de Middeleeuwen door pest & armoede

In de Hoge Middeleeuwen groeiden de steden en kromp het bevolkingsaantal. Als gevolg van verschillende epidemieën was in de vroege Middeleeuwen al meer dan de helft van de Europese bevolking gestorven. Tussen 1346 en 1351 stierf nog eens één derde van de Europese bevolking aan de gevolgen van de pest. Daarnaast vonden er tussen 1000-1500 ook nog enkele zware economische crises plaatst.

 

Kruistochten naar Jeruzalem

In 1069 riep paus Urbanus II de Eerste Kruistocht uit, om het Heilige Land (Jeruzalem) te veroveren. Jeruzalem was volgens de paus onterecht in handen gevallen van de moslims. De negen kruistochten die de eeuwen erna zouden volgen konden er niet voor zorgen dat  Jeruzalem permanent christelijk bezit werd.

 

Uitvindingen: het buskruit en de boekdrukkunst

Twee belangrijke uitvindingen zorgden voor veranderingen op het gebied van oorlogsvoering en religie. Het in China uitgevonden buskruit maakte voorheen onverwoestbare kastelen kwetsbaar en de uitvinding van de boekdrukkunst had grote invloed op het ontstaan en de groei van de latere Reformatie.

 

De Honderdjarige Oorlog

Tussen 1337 en 1453 vond er een langdurige en hevige oorlog plaats tussen Frankrijk en Engeland: de Honderdjarige Oorlog. Deze periode valt uiteen in een reeks van conflicten, afgewisseld door korte perioden van vrede. De oorlogen hadden directe invloed op het ontstaan van nationalistische gevoelens in zowel Engeland als Frankrijk. De uitvinding van het buskruit en het ontstaan van de eerste beroepslegers veranderde de oorlogvoering compleet.

 

De Italiaanse renaissance

De in Italië ontstane renaissance maakte een einde aan de ‘donkere’ Middeleeuwen. Met de renaissance wordt zowel de periode die volgde op de Middeleeuwen bedoeld, als de culturele wedergeboorte van de Klassieke Oudheid. Tijdens de renaissance begint het feodale stelsel langzaam scheuren te vertonen en worden vele belangrijke uitvindingen gedaan. Dat de renaissance in Italië kon ontstaan had te maken met het ontbreken van een feodaal stelsel in dat land en de bloei van enkele machtige Italiaanse steden, zoals Florence en Venetië. Vanaf de zeventiende eeuw verspreidde de renaissance zich ook over andere delen van West-Europa.

 

Meer weten?

Op deze pagina vind je alles wat je wil weten over de periode 1000-1500. Niet alleen de Europese geschiedenis komt aan bod. Lees bijvoorbeeld over de slag bij Zierikzee, de ontdekkingsreis van Columbus of het ontstaan van het magnetisch kompas en verbaas je over waanzinnige uitvindingen, bloederige oorlogen en invloedrijke denkers.

 

Door: Chris Kienhuis

De advent: aftellen tot kerstmis

       6 december 2016
De advent: aftellen tot kerstmis

De advent is in het christendom de benaming van de aanloopperiode naar kerst. Met de eerste zondag van de advent begint het Liturgische (kerkelijke) jaar. De advent begint traditioneel met de zondag die het dichtst bij het feest van de heilige Andreas (30 november) valt. Hierom begint het niet altijd op dezelfde datum. Wel valt de eerste dag van de advent altijd tussen 27 november en 3 december. Lees verder

Kruisvaarders veroveren de stad Sidon

Sidon

Op 4 december 1110 wordt de havenstad Sidon ingenomen door koning Boudewijn I van Jeruzalem en koning Sigurd I van Noorwegen. Dit gebeurt in de nasleep van de Eerste Kruistocht, die plaatsvond van 1096 tot 1099. De stad, het huidige Saïda in Libanon, wordt na een beleg van 47 dagen ingenomen. Lees verder

Mehmet de Veroveraar (1432-1481)

       3 december 2016
Mehmet de Veroveraar (1432-1481)

Mehmet de Veroveraar, sultan van het Osmaanse Rijk, was verantwoordelijk voor de verovering van Constantinopel, de hoofdstad van het Byzantijnse Rijk, in 1453. Hiermee verdween het Byzantijnse Rijk en namen de Osmanen hun positie min of meer over. Mehmet de Veroveraar veranderde de Hagia Sophia in een moskee. Hij nam de titel Kayser i-Rum aan: ‘Keizer van Rome’. Lees verder

Opening van de nieuwe St. Paul’s kathedraal in Londen

Opening van de nieuwe St. Paul’s kathedraal in Londen

De kathedraal van St. Paul in Londen is een icoon van het christendom en speelt een belangrijke rol in het maatschappelijke leven van de Londenaren. Het gebouw kent een viertal voorgangers op dezelfde plek en is een ontwerp van architect Christopher Wren. Op 2 december 1697 werd het koor geopend en de eerste dienst gehouden. Lees verder

Met hulp van God: de verovering van Antiochië

       30 november 2016
Met hulp van God: de verovering van Antiochië

Tijdens de Eerste Kruistocht boekten de kruisvaarders grote successen. Zij wisten grote gebieden terug onder het gezag van de Byzantijnse keizer te brengen. Verder veroverden zij belangrijke steden waar zij kruisvaarders staten stichtten. Antiochië, een grote en sterke vestingstad, werd belegerd van oktober 1097 tot juni 1098. De belegering van Antiochië leek meerdere keren te mislukken. Maar uiteindelijk lukte de verovering van Antiochië door de vondst van de Heilige Lans. Lees verder

De plundering van Constantinopel door kruisvaarders

       29 november 2016
De plundering van Constantinopel door kruisvaarders

In het jaar 1204 n. Chr. vond de plundering van Constantinopel, pronkstad van de christelijke wereld, plaats. De stad werd geplunderd en deels vernietigd door kruisvaarders van de vierde kruistocht. Vervolgens werd het Latijnse Keizerrijk uitgeroepen. Lees verder

6 kastelen in Thüringen die je niet mag missen

6 kastelen in Thüringen die je niet mag missen

De Duitse deelstaat Thüringen heeft 18 fiets- en wandelroutes uitgestippeld waarbij landschap en geschiedenis hand in hand gaan. Tijdens deze wandelingen komt de wandelaar langs een aanzienlijk aantal sloten en kastelen. Aan een aantal van die kastelen wordt in dit artikel meer aandacht besteed, zodat een beter beeld gegeven wordt van de rijke geschiedenis in Thüringen. Lees verder

Paus Urbanus II roept de eerste kruistocht uit

Paus Urbanus II roept de eerste kruistocht uit

Op 27 november 1095 hield paus Urbanus II een toespraak tijdens het Concilie van Clermont. In een vurig betoog riep hij zijn toehoorders op om met een verenigd christelijk leger naar het oosten te trekken om het Heilige Land terug te veroveren op  de Seltsjoeken. Lees verder