Valkenjacht-470x369

1000-1500 | Hoge & Late Middeleeuwen

 

De periode van 1000 tot 1500 wordt in de Europese geschiedenis onderverdeeld in de Hoge Middeleeuwen (1000-1250) en de Late Middeleeuwen (1250-1500). De periode staat in het teken van vele religieuze oorlogen en crises en eindigt bij het begin van de Italiaanse renaissance in de dertiende eeuw.

 

De Reconquista

Gedurende de Vroege en Hoge Middeleeuwen vindt het christendom de weg naar het noorden van Europa, alwaar landen als IJsland en Noorwegen hun heidense religie uiteindelijk vervangen door het christelijke geloof. De aanwezigheid van de islam in een groot deel van het Iberisch schiereiland is de Rooms-katholieke kerk een doorn in het oog. Vanaf het jaar 1063 vinden er kruistochten plaats naar Spanje, om de moslims uit het land te verdrijven. De strijd van de Rooms-katholieke Kerk om de moslims uit Spanje te verdrijven wordt de Reconquista genoemd. In 1492 werden de moslims voor lange tijd uit het land verbannen en werd het ook de Joden verboden hun geloof nog langer aan te hangen.

 

Grote bevolkingssterfte in de Middeleeuwen door pest & armoede

In de Hoge Middeleeuwen groeiden de steden en kromp het bevolkingsaantal. Als gevolg van verschillende epidemieën was in de vroege Middeleeuwen al meer dan de helft van de Europese bevolking gestorven. Tussen 1346 en 1351 stierf nog eens één derde van de Europese bevolking aan de gevolgen van de pest. Daarnaast vonden er tussen 1000-1500 ook nog enkele zware economische crises plaatst.

 

Kruistochten naar Jeruzalem

In 1069 riep paus Urbanus II de Eerste Kruistocht uit, om het Heilige Land (Jeruzalem) te veroveren. Jeruzalem was volgens de paus onterecht in handen gevallen van de moslims. De negen kruistochten die de eeuwen erna zouden volgen konden er niet voor zorgen dat  Jeruzalem permanent christelijk bezit werd.

 

Uitvindingen: het buskruit en de boekdrukkunst

Twee belangrijke uitvindingen zorgden voor veranderingen op het gebied van oorlogsvoering en religie. Het in China uitgevonden buskruit maakte voorheen onverwoestbare kastelen kwetsbaar en de uitvinding van de boekdrukkunst had grote invloed op het ontstaan en de groei van de latere Reformatie.

 

De Honderdjarige Oorlog

Tussen 1337 en 1453 vond er een langdurige en hevige oorlog plaats tussen Frankrijk en Engeland: de Honderdjarige Oorlog. Deze periode valt uiteen in een reeks van conflicten, afgewisseld door korte perioden van vrede. De oorlogen hadden directe invloed op het ontstaan van nationalistische gevoelens in zowel Engeland als Frankrijk. De uitvinding van het buskruit en het ontstaan van de eerste beroepslegers veranderde de oorlogvoering compleet.

 

De Italiaanse renaissance

De in Italië ontstane renaissance maakte een einde aan de ‘donkere’ Middeleeuwen. Met de renaissance wordt zowel de periode die volgde op de Middeleeuwen bedoeld, als de culturele wedergeboorte van de Klassieke Oudheid. Tijdens de renaissance begint het feodale stelsel langzaam scheuren te vertonen en worden vele belangrijke uitvindingen gedaan. Dat de renaissance in Italië kon ontstaan had te maken met het ontbreken van een feodaal stelsel in dat land en de bloei van enkele machtige Italiaanse steden, zoals Florence en Venetië. Vanaf de zeventiende eeuw verspreidde de renaissance zich ook over andere delen van West-Europa.

 

Meer weten?

Op deze pagina vind je alles wat je wil weten over de periode 1000-1500. Niet alleen de Europese geschiedenis komt aan bod. Lees bijvoorbeeld over de slag bij Zierikzee, de ontdekkingsreis van Columbus of het ontstaan van het magnetisch kompas en verbaas je over waanzinnige uitvindingen, bloederige oorlogen en invloedrijke denkers.

 

Door: Chris Kienhuis

De Baltische Staten en hun onafhankelijkheidsstrijd

       3 mei 2016
De Baltische Staten en hun onafhankelijkheidsstrijd

De NAVO overlegt over de mogelijkheid om meer troepen in de Baltische Staten te stationeren. Hiermee wil de NAVO verdere agressie van Rusland (na Oekraiëne) voorkomen. De Verenigde Staten verviervoudigden al hun defensie-uitgaven in Europa om dit doel te bereiken. Historisch gezien heeft Rusland veel invloed gehad in de Baltische Staten. Lees verder

Het einde van het Romeinse Rijk

       29 april 2016
Romeinse Rijk

stempels-themamaanden-april-rrAan alles komt een eind, zo ook aan het Romeinse Rijk. Door de geschiedenis heen zijn er vele rijken opgekomen en ook weer van het wereldtoneel verdwenen. Het lot van de Romeinen was niet anders. Toch hebben de Romeinen een grote invloed gehad op ons hedendaagse cultuur en manier van leven. Vandaag bekijkt de redactie hoe en waarom dit wereldrijk verviel.

Lees verder

4 historische bouwwerken: van piramide tot Eiffeltoren

       13 april 2016
bouwwerken

In 2020 zal de skyline van Dubai een nieuwe aanwinst krijgen: een toren van bijna een kilometer hoog. Het moet het huidige hoogste bouwwerk ter wereld, de Burj Khalifa, overtreffen. In het verleden zijn er vele imposante en hoge bouwwerken ontworpen die het record voor hoogste bouwwerk ter wereld een tijdlang in bezit hadden. Bekijk hier een aantal voorbeelden van dergelijke bouwwerken uit het verleden.

Lees verder

Belastingparadijzen in de geschiedenis

             6 april 2016
'De belastinginner' van Pieter Brueghel de Jonge (Bron: Wikipedia)

De Panama Papers hebben onthuld hoe miljardairs gebruikmaken van belastingparadijzen om hun rijkdom te verbergen en belasting te ontwijken. Zo lang als er belastingen bestaan hebben mensen geprobeerd om ze te ontwijken, of om in ieder geval zo weinig mogelijk belasting te hoeven betalen. Dit werd vaak gedaan in zogenaamde belastingparadijzen, die al in de oudheid bestonden. Lees verder

De strijd van de lesbische vrouw door de eeuwen heen

       31 maart 2016
De strijd van de lesbische vrouw door de eeuwen heen

In 2001 verkregen lesbische vrouwen en homoseksuele mannen het recht  om te trouwen. Uit een recente studie blijkt dat deze mannen langer dan heteroseksuele stellen bij elkaar blijven en vrouwen minder lang. Omdat over lesbiennes in de geschiedenis veel minder is geschreven, besloot de redactie tot een overzicht van wat we wel weten. Lees verder

De slag bij Azincourt

    30 maart 2016
De slag bij Azincourt

In 1415 wordt de Engelse koning Hendrik V in heel Frankrijk achtervolgd. Hij is maanden eerder met tienduizend man in Frankrijk aangekomen, maar na een zware belegering besluit hij terug te keren naar Engeland. Lees verder

Historische feiten, of toch fabels?

          29 maart 2016
fabels

De geschiedenis barst haast uit zijn voegen; zoveel veldslagen, leiders of culturele ontwikkelingen zijn van historisch belang. Het is dus ook heel logisch dat er misverstanden bestaan over zogenaamde ‘historische feiten’, die na onderzoek eigenlijk fabeltjes blijken te zijn. Toch zijn dit wel zeer hardnekkige fabeltjes, want veel mensen geloven nog steeds dat ze kloppen. De redactie besloot om vandaag te kijken naar 3 fabels uit de geschiedenis.

Lees verder

Britten en Fransen in de clinch om ring Jeanne d’Arc

       23 maart 2016
Britten en Fransen in de clinch om ring Jeanne d’Arc

Juridisch gebekvecht is ontstaan tussen Frankrijk en Groot-Brittannië over een ring die hoogstwaarschijnlijk aan de Franse vrijheidsstrijdster Jeanne d’Arc toebehoorde. De ring werd in Engeland verkocht aan een Franse eigenaar van een historisch amusementspark. Hier was de Britse overheid niet zo blij mee.. Lees verder