Michiel-de-Ruyter-470x352

1500-1700 | Vroegmoderne Tijd

 

 

Na de Middeleeuwen volgt vanaf de zestiende eeuw de Vroegmoderne Tijd. Historici laten deze periode normaal gesproken eindigen bij de negentiende eeuw. Op deze pagina vind je uiteenlopende artikelen over de periode tussen 1500 en 1700.

 

 

Het Ottomaanse Rijk

De Vroegmoderne Tijd begint met enkele belangrijke ontwikkelingen. Binnen een korte periode van ongeveer zestig jaar vindt er een aantal zeer invloedrijke gebeurtenissen plaats. Allereerst wordt in 1453 Constantinopel veroverd door de Ottomanen. Deze verovering betekent het definitieve einde van het Byzantijnse Oost-Romeinse Rijk. De Ottomanen wisten grote delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika te veroveren en het Ottomaanse Rijk bleef bestaan tot na de Eerste Wereldoorlog.

 

Ontdekkingsreizen en slavenhandel

Vervolgens ontdekte Christoffel Columbus in 1492 ‘per ongeluk’ een heel nieuw werelddeel: Amerika. Tijdens de vele ontdekkingsreizen die volgden wisten in eerste instantie voornamelijk Portugal en Spanje hun macht in overzeese gebieden uit te breiden. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd in 1602 de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. De VOC richtte zich op de overzeese handel van de Republiek. In 1621 werd de Westindische Compagnie (WIC) opgericht. De handelsorganisatie kreeg groot aandeel in de Trans-Atlantische slavenhandel.

 

De Reformatie

In 1517 spijkerde de katholieke priester Maarten Luther 95 stellingen op de kerk van Wittenberg, om zijn onvrede tegenover de Rooms-katholieke kerk te uiten. Deze gebeurtenis markeert het begin van de Reformatie, van waaruit het christelijke protestantisme ontstond. Luther kreeg bijval van onder andere de Fransman Johannes Calvijn en de Zwitserse Zwingli.

 

De Tachtigjarige Oorlog

In 1568 begon officieel de Tachtigjarige Oorlog. De Republiek wilde zich, om zowel economische, politieke als religieuze redenen, afscheiden van de Spaanse overheersing van Filips II. Stadhouder Willem van Oranje had de leiding over de opstand, tot hij in 1584 werd vermoord. De Opstand eindigde in 1648 met de Vrede van Münster, waarin de onafhankelijkheid van de Republiek vastgelegd werd.

 

De Wetenschappelijke Revolutie

In de Vroegmoderne Tijd begon zich langzamerhand een verandering te voltrekken op het gebied van de wetenschap. Traditionele, religieuze ideeën over de wereld moesten steeds vaker plaatsmaken voor de moderne wetenschap. De uitvinding van de boekdrukkunst had een grote bijdrage in de verspreiding van modern wetenschappelijk gedachtegoed. Daarnaast hadden ook de astrologie en alchemie invloed op het ontstaan van de Wetenschappelijke Revolutie, omdat zij reeds gebruik maakten van wiskunde om natuurfenomenen te verklaren.

 

De Incacultuur

De Inca’s hadden vanaf de dertiende eeuw veel gebieden veroverd in Zuid-Amerika en genoten een gestructureerd sociaal en economisch leven. In De Europese ontdekkingsreizen hadden grote invloed op de bloeiende Incacultuur. 1572 werd de leider van het Incavolk gegijzeld door de Spanjaarden en de onbekende ziekten die de Europeanen met zich meebrachten maakten vele slachtoffers onder het inheemse volk.

 

Het Chinese keizerrijk

Het Chinese keizerrijk maakte onder de Ming- en Qing-dynastie een grote bloeiperiode door. De Ming-dynastie (1368-1644) kende een zeer goed werkende structuur. Steden groeiden en het Rijk maakte effectief gebruik van zijn handelscontacten met onder andere Europa, Japan en Zuid-Amerika. In de zeventiende eeuw kwam het land in een kleine ijstijd terecht, wat zorgde voor flinke misoogsten. De nieuwe keizers van de Qing-dynastie (1644-1912) konden het Chinese Rijk hier weer overheen brengen, wat leidde tot een nieuwe bloeiperiode.

 

En verder..?

Er gebeurde natuurlijk nog veel meer tussen 1500 en 1700! Op deze pagina vind je artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die te maken hebben met deze periode. Lees bijvoorbeeld over Admiraal Michiel de Ruyter, de onthoofding van Van Oldenbarnevelt of Virgin Queen Elizabeth.

 

Door: Chris Kienhuis

 

Nieuw-Amsterdam wordt veroverd door de Engelsen

Schilderij over de val van Nieuw-Amsterdam in Engelse hande

Op 24 september 1664 wordt Nieuw-Amsterdam veroverd door de Engelsen. Gouverneur-generaal van de Nederlandse kolonie, Peter Stuyvesant is gedwongen te capituleren en de kolonie uit handen te geven. Nieuw-Amsterdam werd New York maar de basis voor deze wereldstad werd gelegd door de Hollanders. Lees verder

Taj Mahal: het verdriet van Shah Jahan

          23 september 2016
Taj Mahal: het verdriet van Shah Jahan

themamaand monumentenIn 1632 begon grootmogol Shah Jahan aan één van de grootste bouwprojecten die het Mogolrijk gekend heeft: de Taj Mahal. In het mausoleum liggen de stoffelijke resten van Mumtaz Mahal, één van de drie vrouwen van Jahan. Zij kwam om het leven tijdens de bevalling van het veertiende kind van het stel. Na zijn eigen overlijden in 1666 kwam Shah Jahan naast haar te liggen, onder de witte marmeren koepel aan de oever van de Yamuna.
Lees verder

De zwaan als symbool voor het lutheranisme

    22 september 2016
De zwaan als symbool voor het lutheranisme

Luther fotoDe zwaan is een symbool dat in veel Lutherse kerken terug is te vinden. Deze gracieuze watervogel siert windwijzers, orgels, gevelstenen en gebrandschilderde ramen. Het symbool van de zwaan is onlosmakelijk verbonden met het Lutherse geloof.  Maar hoe is dit zo gekomen? Lees verder

Timboektoe: de stad die op de Werelderfgoedlijst staat

             20 september 2016
Timboektoe

De stad Timboektoe wordt gekenmerkt door zestien mausolea en lemen moskeeën. In de Middeleeuwen was Timboektoe het centrum van de Islamitische geleerdheid en daardoor dat er in de stad vele waardevolle manuscripten liggen opgeslagen. Mede hierdoor staat de stad in Mali op de Werelderfgoedlijst van VN-organisatie UNESCO.
Lees verder

Vrede van Rijswijk

Vrede van Rijswijk

Rijswijk 1697 – Negen jaar lang voert Frankrijk oorlog tegen Nederland, Engeland, Spanje en het Heilige Roomse Rijk. De schatkist van de Franse koning Lodewijk XIV is leeg en meer dan 2 miljoen van zijn onderdanen komen om van de honger. Op 20 september 1697 maakt de Vrede van Rijswijk een einde aan deze Negenjarige oorlog.

Lees verder

‘Een vaste Burcht’: hét lied van Maarten Luther

    18 september 2016
‘Een vaste Burcht’: hét lied van Maarten Luther

Luther foto

Een vaste Burcht is onze god’ is een van de bekendste liederen van Maarten Luther. Men schat dat het lied in tenminste 200 talen vertaald is. Over de achtergrond van het lied bestaat veel discussie. In de recente geschiedenis is telkens anders over het lied gedacht. Tekst en melodie vormen samen één geheel, maar welke functie heeft dat geheel?

Lees verder

Gevelstenen: geschiedenis op straat

             14 september 2016
gevelstenen

themamaand monumentenBij een wandeling door een van de vele historische stadscentra die Nederland rijk is, doet men er goed aan om ook eens een blik naar boven te werpen. Hier zijn niet alleen de prachtige gevels van monumenten te bewonderen maar ook de ietwat verborgen gevelstenen. Deze gevelstenen vormden een houvast ter oriëntatie voor de zeventiende-eeuwse bewoners van de Nederlandse steden. De kleine kunstwerkjes gaven aan waar de bakker zijn broden verkocht en waar je terecht kon voor je schoenreparaties. Lees verder

Geschiedenis vertelt in haardplaten

       12 september 2016
Geschiedenis vertelt in haardplaten

themamaand monumentenGietijzeren haardplaten, vaak gesitueerd achter of onder een open haard, zorgen al eeuwen voor verwarming en decoratie van Europese huizen. De haardplaat heeft bovenal de functie om warmte te verspreiden en om vonken op te vangen om brand te voorkomen. Hiernaast worden haardplaten al vanaf de 15e eeuw gedecoreerd. Deze decoraties bieden een mooi inkijkje in de geschiedenis van West-Europa waar de haardplaten veelvuldig gebruikt werden.

Lees verder