Michiel-de-Ruyter-470x352

1500-1700 | Vroegmoderne Tijd

 

 

Na de Middeleeuwen volgt vanaf de zestiende eeuw de Vroegmoderne Tijd. Historici laten deze periode normaal gesproken eindigen bij de negentiende eeuw. Op deze pagina vind je uiteenlopende artikelen over de periode tussen 1500 en 1700.

 

 

Het Ottomaanse Rijk

De Vroegmoderne Tijd begint met enkele belangrijke ontwikkelingen. Binnen een korte periode van ongeveer zestig jaar vindt er een aantal zeer invloedrijke gebeurtenissen plaats. Allereerst wordt in 1453 Constantinopel veroverd door de Ottomanen. Deze verovering betekent het definitieve einde van het Byzantijnse Oost-Romeinse Rijk. De Ottomanen wisten grote delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika te veroveren en het Ottomaanse Rijk bleef bestaan tot na de Eerste Wereldoorlog.

 

Ontdekkingsreizen en slavenhandel

Vervolgens ontdekte Christoffel Columbus in 1492 ‘per ongeluk’ een heel nieuw werelddeel: Amerika. Tijdens de vele ontdekkingsreizen die volgden wisten in eerste instantie voornamelijk Portugal en Spanje hun macht in overzeese gebieden uit te breiden. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd in 1602 de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. De VOC richtte zich op de overzeese handel van de Republiek. In 1621 werd de Westindische Compagnie (WIC) opgericht. De handelsorganisatie kreeg groot aandeel in de Trans-Atlantische slavenhandel.

 

De Reformatie

In 1517 spijkerde de katholieke priester Maarten Luther 95 stellingen op de kerk van Wittenberg, om zijn onvrede tegenover de Rooms-katholieke kerk te uiten. Deze gebeurtenis markeert het begin van de Reformatie, van waaruit het christelijke protestantisme ontstond. Luther kreeg bijval van onder andere de Fransman Johannes Calvijn en de Zwitserse Zwingli.

 

De Tachtigjarige Oorlog

In 1568 begon officieel de Tachtigjarige Oorlog. De Republiek wilde zich, om zowel economische, politieke als religieuze redenen, afscheiden van de Spaanse overheersing van Filips II. Stadhouder Willem van Oranje had de leiding over de opstand, tot hij in 1584 werd vermoord. De Opstand eindigde in 1648 met de Vrede van Münster, waarin de onafhankelijkheid van de Republiek vastgelegd werd.

 

De Wetenschappelijke Revolutie

In de Vroegmoderne Tijd begon zich langzamerhand een verandering te voltrekken op het gebied van de wetenschap. Traditionele, religieuze ideeën over de wereld moesten steeds vaker plaatsmaken voor de moderne wetenschap. De uitvinding van de boekdrukkunst had een grote bijdrage in de verspreiding van modern wetenschappelijk gedachtegoed. Daarnaast hadden ook de astrologie en alchemie invloed op het ontstaan van de Wetenschappelijke Revolutie, omdat zij reeds gebruik maakten van wiskunde om natuurfenomenen te verklaren.

 

De Incacultuur

De Inca’s hadden vanaf de dertiende eeuw veel gebieden veroverd in Zuid-Amerika en genoten een gestructureerd sociaal en economisch leven. In De Europese ontdekkingsreizen hadden grote invloed op de bloeiende Incacultuur. 1572 werd de leider van het Incavolk gegijzeld door de Spanjaarden en de onbekende ziekten die de Europeanen met zich meebrachten maakten vele slachtoffers onder het inheemse volk.

 

Het Chinese keizerrijk

Het Chinese keizerrijk maakte onder de Ming- en Qing-dynastie een grote bloeiperiode door. De Ming-dynastie (1368-1644) kende een zeer goed werkende structuur. Steden groeiden en het Rijk maakte effectief gebruik van zijn handelscontacten met onder andere Europa, Japan en Zuid-Amerika. In de zeventiende eeuw kwam het land in een kleine ijstijd terecht, wat zorgde voor flinke misoogsten. De nieuwe keizers van de Qing-dynastie (1644-1912) konden het Chinese Rijk hier weer overheen brengen, wat leidde tot een nieuwe bloeiperiode.

 

En verder..?

Er gebeurde natuurlijk nog veel meer tussen 1500 en 1700! Op deze pagina vind je artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die te maken hebben met deze periode. Lees bijvoorbeeld over Admiraal Michiel de Ruyter, de onthoofding van Van Oldenbarnevelt of Virgin Queen Elizabeth.

 

Door: Chris Kienhuis

 

Domtoren ingestort

Domtoren ingestort

Utrecht 1674 – ‘Gisteren avont ten half achten ontstont hier een schrickelick onweer, dat tot half negen toe duurde; doch het slimste was gedaen in een quartier-uurs: den hemel stont gedurigh in licht en vlam, en ‘t was schrickelick den donder en vreesselycke winden te hooren, dat verselt wierdt met het nederstorten van schoorsteenen, daecken, gevels ende toornen, dat ieder een ongemeene verbaestheyt aenbracht, en dat heeft veele van een aertbevingh doen spreecken: de kerck van den Dom tot het choor toe lagh met pylaren en al ten half achten al onder de voet als een puynhoop, sonder dat de Domtoorn eenigsints beschadigt is’ schrijft de Oprechte Haerlemse Saterdaegse Courant van 2 augustus 1674. Lees verder

Vrede van Breda maakt einde aan Tweede Engels-Nederlandse Oorlog

Vrede van Breda maakt einde aan Tweede Engels-Nederlandse Oorlog

Op 31 juli 1667 kwam door middel van de Vrede van Breda de jarenlange oorlog tussen Nederland en Engeland ten einde. De vredesovereenkomst werd niet alleen door Nederland en Engeland ondertekend, maar ook door Frankrijk en Denemarken die tijdens de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog Nederland steunden. De Vrede van Breda kon de vrede echter niet voor lange tijd behouden, want in de jaren erna werden er nogmaals twee oorlogen gevoerd tussen de twee handelsnaties Nederland en Engeland.

Lees verder

De ontdekking van het Amazonegebied

       30 juli 2015
De ontdekking van het Amazonegebied

stempels-themamaanden-ig-zomer-opreisNadat Columbus Amerika had ontdekt trokken er veel Europeanen naar de Nieuwe Wereld. Veel gebieden waren nog nooit door een Europeaan bezocht. Een van deze gebieden was het Amazonegebied. Wie heeft de Amazonerivier ontdekt en hoe kwam de rivier aan haar naam?

Lees verder

Hendrick Hamel: de Gorcumse ontdekker van Korea

          20 juli 2015
Hendrick Hamel: de Gorcumse ontdekker van Korea

stempels-themamaanden-ig-zomer-opreisBeroemde reizigers als Christoffel Columbus of Marco Polo hebben zonder twijfel hun plaatsje in de geschiedenisboeken gekregen. Hoe anders is dit met Hendrick Hamel. Hij strandde als schipbreukeling in Korea en het Journael dat hij daar schreef was jarenlang de enige Nederlandse bron over Korea. In Zuid-Korea wordt hij als een held gezien, in Nederland is hij bijna vergeten.

Lees verder

1600 – Slag bij Nieuwpoort

1600 - Slag bij Nieuwpoort

Nieuwpoort 1600 – Het is misschien wel het meest beroemde jaartal uit de Vaderlandse Geschiedenis: 1600. Op 2 juli van dat jaar vond de Slag bij Nieuwpoort plaats. Deze veldslag is vooral beroemd omdat het jaartal zo gemakkelijk te onthouden is, en niet omdat de slag zo belangrijk was. Het was dan wel een overwinning voor de Republiek, maar zonder veel nut.

Lees verder

Uitbraak middeleeuwse plaag: de Sint Vitus dans

Dansmanie Sint-Jans-Molenbeek 1642, gravure van Hendrick Hondius

Op 24 juni 1374 was er in het Duitse Aken een van de eerste grote en plotselinge uitbraken van een mysterieuze ziekte: de Sint Vitus dans, ook wel de dansplaag genoemd. Een grote groep mensen begon te hallucineren en schokkende bewegingen te maken, die vergelijkbaar waren met een dans. De dans-episode eindigde in complete uitputting waarna mensen tot de grond vielen en sommigen het leven lieten. De dansplaag verspreidde zich in de daaropvolgende eeuwen door geheel Europa. Lees verder

Stichting Jakarta

Stichting Jakarta

Jakarta 1527-  Op deze dag in 1527 veroverde de moslim prins Fatahillah de haven Soenda Kelapaan en gaf het de naam Jayakarta. Het wordt gezien als de officiële stichtingsdatum van de stad. Na de onafhankelijkheid van Indonesië in 1945 veranderde de naam van de stad van Batavia opnieuw naar Djakarta.

Lees verder

Eerste bloedtransfusie

Eerste bloedtransfusie

Frankrijk 1667- De eerste bloedtransfusie vond plaats op 15 juni 1667, maar had fatale gevolgen voor de patiënt en de donor. Het was een uitwisseling van bloed tussen een mens en een lam. Een doorbraak voor de geneeskunde.

Lees verder