Michiel-de-Ruyter-470x352

1500-1700 | Vroegmoderne Tijd

 

 

Na de Middeleeuwen volgt vanaf de zestiende eeuw de Vroegmoderne Tijd. Historici laten deze periode normaal gesproken eindigen bij de negentiende eeuw. Op deze pagina vind je uiteenlopende artikelen over de periode tussen 1500 en 1700.

 

 

Het Ottomaanse Rijk

De Vroegmoderne Tijd begint met enkele belangrijke ontwikkelingen. Binnen een korte periode van ongeveer zestig jaar vindt er een aantal zeer invloedrijke gebeurtenissen plaats. Allereerst wordt in 1453 Constantinopel veroverd door de Ottomanen. Deze verovering betekent het definitieve einde van het Byzantijnse Oost-Romeinse Rijk. De Ottomanen wisten grote delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika te veroveren en het Ottomaanse Rijk bleef bestaan tot na de Eerste Wereldoorlog.

 

Ontdekkingsreizen en slavenhandel

Vervolgens ontdekte Christoffel Columbus in 1492 ‘per ongeluk’ een heel nieuw werelddeel: Amerika. Tijdens de vele ontdekkingsreizen die volgden wisten in eerste instantie voornamelijk Portugal en Spanje hun macht in overzeese gebieden uit te breiden. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd in 1602 de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. De VOC richtte zich op de overzeese handel van de Republiek. In 1621 werd de Westindische Compagnie (WIC) opgericht. De handelsorganisatie kreeg groot aandeel in de Trans-Atlantische slavenhandel.

 

De Reformatie

In 1517 spijkerde de katholieke priester Maarten Luther 95 stellingen op de kerk van Wittenberg, om zijn onvrede tegenover de Rooms-katholieke kerk te uiten. Deze gebeurtenis markeert het begin van de Reformatie, van waaruit het christelijke protestantisme ontstond. Luther kreeg bijval van onder andere de Fransman Johannes Calvijn en de Zwitserse Zwingli.

 

De Tachtigjarige Oorlog

In 1568 begon officieel de Tachtigjarige Oorlog. De Republiek wilde zich, om zowel economische, politieke als religieuze redenen, afscheiden van de Spaanse overheersing van Filips II. Stadhouder Willem van Oranje had de leiding over de opstand, tot hij in 1584 werd vermoord. De Opstand eindigde in 1648 met de Vrede van Münster, waarin de onafhankelijkheid van de Republiek vastgelegd werd.

 

De Wetenschappelijke Revolutie

In de Vroegmoderne Tijd begon zich langzamerhand een verandering te voltrekken op het gebied van de wetenschap. Traditionele, religieuze ideeën over de wereld moesten steeds vaker plaatsmaken voor de moderne wetenschap. De uitvinding van de boekdrukkunst had een grote bijdrage in de verspreiding van modern wetenschappelijk gedachtegoed. Daarnaast hadden ook de astrologie en alchemie invloed op het ontstaan van de Wetenschappelijke Revolutie, omdat zij reeds gebruik maakten van wiskunde om natuurfenomenen te verklaren.

 

De Incacultuur

De Inca’s hadden vanaf de dertiende eeuw veel gebieden veroverd in Zuid-Amerika en genoten een gestructureerd sociaal en economisch leven. In De Europese ontdekkingsreizen hadden grote invloed op de bloeiende Incacultuur. 1572 werd de leider van het Incavolk gegijzeld door de Spanjaarden en de onbekende ziekten die de Europeanen met zich meebrachten maakten vele slachtoffers onder het inheemse volk.

 

Het Chinese keizerrijk

Het Chinese keizerrijk maakte onder de Ming- en Qing-dynastie een grote bloeiperiode door. De Ming-dynastie (1368-1644) kende een zeer goed werkende structuur. Steden groeiden en het Rijk maakte effectief gebruik van zijn handelscontacten met onder andere Europa, Japan en Zuid-Amerika. In de zeventiende eeuw kwam het land in een kleine ijstijd terecht, wat zorgde voor flinke misoogsten. De nieuwe keizers van de Qing-dynastie (1644-1912) konden het Chinese Rijk hier weer overheen brengen, wat leidde tot een nieuwe bloeiperiode.

 

En verder..?

Er gebeurde natuurlijk nog veel meer tussen 1500 en 1700! Op deze pagina vind je artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die te maken hebben met deze periode. Lees bijvoorbeeld over Admiraal Michiel de Ruyter, de onthoofding van Van Oldenbarnevelt of Virgin Queen Elizabeth.

 

Door: Chris Kienhuis

 

Mysterie: De schat van kapitein Kidd

    27 maart 2017
Piraten begraven schatkist.

Het klassieke beeld dat de meeste mensen van een piraat zullen hebben is natuurlijk de zeerover compleet met ooglapje, houten been en papagaai op zijn schouder. Deze beelden kennen wij tegenwoordig omdat piraten al erg lang een bron van inspiratie zijn voor schrijvers en andere verhalenvertellers. Vandaar dat de verhalen van onder andere Edgar Allen Poe en Robert Stevenson in de moderne tijd nog steeds populariteit kennen.

Lees verder

Burcht Stolpen

    25 maart 2017
Burg Stolpen

Burcht Stolpen in Saksen heeft in het verleden vele gedaanteverwisselingen ondergaan. Zo was de burcht eerst in de middeleeuwen een bisschoppelijke residentie, vervolgens een paleis en daarna een fort in de renaissance. Toch heeft de burcht een echt middeleeuws uiterlijk door de gotische elementen. Een van de opmerkelijkste zaken aan de burcht, is dat het op vulkanisch gesteente is gebouwd.

Lees verder

Oprichting van de VOC

VOC

Den Haag 1602 – De Vereenigde Oostindische Compagnie bracht de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden veel geld binnen. Op 20 maart 1602 kreeg de VOC bestaansrecht met steun vanuit de overheid. Heuse handelsvloten trokken naar het oosten. De Inheemse volkeren van Indië zagen zich geconfronteerd met een staatkundige en militaristische handelsorganisatie. Lees verder

Piraat Henry Morgan en de verovering van Panama-stad

Piraat Henry Morgan en de verovering van Panama-stad

In de morgen van 18 januari 1671 marcheren zo’n 3.500 Spaanse troepen Panama-stad uit om het op te nemen tegen een wel heel opmerkelijke vijand. Engelsen, Nederlanders, Fransen, Indianen en Afrikanen vormen een 1.200 koppen tellend ‘leger’ van criminelen. Aan het hoofd van dit bonte gezelschap staat geen koning, prins of generaal, maar een boerenzoon die al eerder faam had verworven met zijn natuurtalent voor piraterij. Henry Morgan weet wat hij doet wanneer hij Panama-stad aanvalt. Lees verder

Geschiedenis van Machu Picchu

       17 maart 2017
Machu Picchu (Foto: Martin St. Amant)

Archeoloog Hiram Bingham ontdekte in 1911 in het hooggebergte van Peru een oude Inca stad: Machu Picchu. Machu Picchu werd in de 15e eeuw gebouwd tijdens het hoogtepunt van de macht van de Inca’s. De stad is bewaard gebleven omdat de Spaanse conquistadores de stad nooit hebben gevonden.

Lees verder

16 maart jarig: Pieter Corneliszoon Hooft

          16 maart 2017
Pieter Cornelis Hooft

De chique P.C. Hooftstraat in Amsterdam is bij veel mensen bekend, al is het maar van Jort Kelders ‘Bij ons in de PC’. Maar de naamgever van deze straat heeft niets te maken met de designwinkels en het shoppende publiek van nu. Pieter Corneliszoon Hooft was dichter, toneelschrijver en historicus. Hij werd geboren op 16 maart 1581 in Amsterdam.

Lees verder

Betrekkingen Turkije en Nederland tijdens de Tachtigjarige Oorlog

       13 maart 2017
Betrekkingen Turkije in gevaar

Al 405 jaar bestaan de diplomatieke betrekkingen tussen Turkije en Nederland, maar door de diplomatieke rel van maart  2017 dreigt deze band enorme schade op te lopen. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) werd er een verbond gesloten tussen Willem van Oranje en de Joodse koopman Josef Nasi, die woonde in Constantinopel. Het Ottomaanse rijk fungeerde als bondgenoot van de Nederlanden tegen de Spanjaarden.

Lees verder

9 maart jarig: Amerigo Vespucci

       9 maart 2017
Amerigo Vespucci. (Bron: Wikimedia Commons)

Amerigo Vespucci was een Italiaanse ontdekkingsreiziger die beroemd is geworden vanwege de gedetailleerde beschrijvingen van zijn ontdekkingsreizen naar de Nieuwe Wereld. Niet alleen het continent Amerika is naar hem vernoemd, ook het paard van Sinterklaas dankt zijn voornaam aan de avonturier. Amerigo Vespucci werd geboren op 9 maart 1454 in Florence. Lees verder