Michiel-de-Ruyter-470x352

1500-1700 | Vroegmoderne Tijd

 

 

Na de Middeleeuwen volgt vanaf de zestiende eeuw de Vroegmoderne Tijd. Historici laten deze periode normaal gesproken eindigen bij de negentiende eeuw. Op deze pagina vind je uiteenlopende artikelen over de periode tussen 1500 en 1700.

 

 

Het Ottomaanse Rijk

De Vroegmoderne Tijd begint met enkele belangrijke ontwikkelingen. Binnen een korte periode van ongeveer zestig jaar vindt er een aantal zeer invloedrijke gebeurtenissen plaats. Allereerst wordt in 1453 Constantinopel veroverd door de Ottomanen. Deze verovering betekent het definitieve einde van het Byzantijnse Oost-Romeinse Rijk. De Ottomanen wisten grote delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika te veroveren en het Ottomaanse Rijk bleef bestaan tot na de Eerste Wereldoorlog.

 

Ontdekkingsreizen en slavenhandel

Vervolgens ontdekte Christoffel Columbus in 1492 ‘per ongeluk’ een heel nieuw werelddeel: Amerika. Tijdens de vele ontdekkingsreizen die volgden wisten in eerste instantie voornamelijk Portugal en Spanje hun macht in overzeese gebieden uit te breiden. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd in 1602 de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. De VOC richtte zich op de overzeese handel van de Republiek. In 1621 werd de Westindische Compagnie (WIC) opgericht. De handelsorganisatie kreeg groot aandeel in de Trans-Atlantische slavenhandel.

 

De Reformatie

In 1517 spijkerde de katholieke priester Maarten Luther 95 stellingen op de kerk van Wittenberg, om zijn onvrede tegenover de Rooms-katholieke kerk te uiten. Deze gebeurtenis markeert het begin van de Reformatie, van waaruit het christelijke protestantisme ontstond. Luther kreeg bijval van onder andere de Fransman Johannes Calvijn en de Zwitserse Zwingli.

 

De Tachtigjarige Oorlog

In 1568 begon officieel de Tachtigjarige Oorlog. De Republiek wilde zich, om zowel economische, politieke als religieuze redenen, afscheiden van de Spaanse overheersing van Filips II. Stadhouder Willem van Oranje had de leiding over de opstand, tot hij in 1584 werd vermoord. De Opstand eindigde in 1648 met de Vrede van Münster, waarin de onafhankelijkheid van de Republiek vastgelegd werd.

 

De Wetenschappelijke Revolutie

In de Vroegmoderne Tijd begon zich langzamerhand een verandering te voltrekken op het gebied van de wetenschap. Traditionele, religieuze ideeën over de wereld moesten steeds vaker plaatsmaken voor de moderne wetenschap. De uitvinding van de boekdrukkunst had een grote bijdrage in de verspreiding van modern wetenschappelijk gedachtegoed. Daarnaast hadden ook de astrologie en alchemie invloed op het ontstaan van de Wetenschappelijke Revolutie, omdat zij reeds gebruik maakten van wiskunde om natuurfenomenen te verklaren.

 

De Incacultuur

De Inca’s hadden vanaf de dertiende eeuw veel gebieden veroverd in Zuid-Amerika en genoten een gestructureerd sociaal en economisch leven. In De Europese ontdekkingsreizen hadden grote invloed op de bloeiende Incacultuur. 1572 werd de leider van het Incavolk gegijzeld door de Spanjaarden en de onbekende ziekten die de Europeanen met zich meebrachten maakten vele slachtoffers onder het inheemse volk.

 

Het Chinese keizerrijk

Het Chinese keizerrijk maakte onder de Ming- en Qing-dynastie een grote bloeiperiode door. De Ming-dynastie (1368-1644) kende een zeer goed werkende structuur. Steden groeiden en het Rijk maakte effectief gebruik van zijn handelscontacten met onder andere Europa, Japan en Zuid-Amerika. In de zeventiende eeuw kwam het land in een kleine ijstijd terecht, wat zorgde voor flinke misoogsten. De nieuwe keizers van de Qing-dynastie (1644-1912) konden het Chinese Rijk hier weer overheen brengen, wat leidde tot een nieuwe bloeiperiode.

 

En verder..?

Er gebeurde natuurlijk nog veel meer tussen 1500 en 1700! Op deze pagina vind je artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die te maken hebben met deze periode. Lees bijvoorbeeld over Admiraal Michiel de Ruyter, de onthoofding van Van Oldenbarnevelt of Virgin Queen Elizabeth.

 

Door: Chris Kienhuis

 

Populaire opera’s uit het verleden

       29 juni 2016
Populaire opera’s uit het verleden

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekRond het jaar 1600 verscheen de opera ten tonele; een nieuwe kunstvorm waarbij zang en gesproken tekst werden gecombineerd tot een theatraal geheel. In de jaren daarna zijn honderden opera’s verschenen, waarvan slechts enkele ons bekend zijn gebleven. Deze opera’s maakten diepe indruk op het grote publiek of waren revolutionair voor hun tijd. 4 verschillende populaire opera’s uit de periode 1600-1900 die vandaag de dag nog altijd worden opgevoerd.

Lees verder

28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

28 juni jarig: Hendrik VIII van Engeland

Hij wordt gezien als een van de meest charismatische Engelse koningen. Hij trouwt zes keer en laat twee van zijn vrouwen onthoofden omdat ze hem geen mannelijke nakomelingen geven. Hij bekeert tot het protestantisme en benoemt zichzelf tot het hoofd van de kerk van Engeland. Hendrik VIII Tudor wordt op 28 juni 1491 geboren in Greenwich. Lees verder

Lucas Cranach de Oudere: reformatieschilder & slimme zakenman

    23 juni 2016
Lucas Cranach de Oudere: reformatieschilder & slimme zakenman

luther2kopieHij was een tijdgenoot van Maarten Luther en een begenadigd schilder, graveur en ondernemer. Hij leefde van 1472 tot 1553 en zou portretten schilderen voor zowel de grote protestantse als katholieke heren van het Heilige Roomse Rijk.  Hij leefde in Wittenberg, net als Maarten Luther. Tussen de twee mannen zou een vriendschap ontstaan, waar Cranach zijn grootste bekendheid aan ontleent. Lees verder

Relatiestatus Engeland & Europa: het is ingewikkeld

       23 juni 2016
Groot-Brittannië en Europa

De afgelopen maanden is een bijzondere term steeds vaker in het nieuws voorbij gekomen: Brexit! Het duidt het eventueel uittreden van Groot-Brittannië uit de Europese Unie. Op 23 juni 2016 is het zover, tot 23:00 kunnen de Britten stemmen over hun toekomst. Hoe was de band tussen Engeland & Europa door de eeuwen heen?

Lees verder

Een muzikale reis naar het land van Luther

    20 juni 2016
Een muzikale reis naar het land van Luther

luther2kopieDit jaar werken we toe naar de herdenking van het 500- jarig bestaan van de Reformatie in 2017. Een mooie aanleiding om een ‘Luther-reis’ te boeken. Op een dergelijke reis brengt een Luther-kenner u langs de belangrijkste plekken uit het leven van de reformator. Sommige reisorganisaties gaan nog een stapje verder en bieden bijvoorbeeld samenzangmomenten aan in belangrijke protestantse kerken. Lees verder

Geschiedenis van frisdrank

          17 juni 2016
Geschiedenis van frisdrank

Philadelphia is in juni 2016 de tweede Amerikaanse stad die een belasting op frisdrank invoert. Als de plannen doorgaan betalen inwoners van de stad per 1 januari 2017 tot wel 50 cent meer per fles. Hoe is het product ontstaan en wanneer is onze consumptie van frisdrank eigenlijk begonnen?

Lees verder

Een greep uit de tafelreden van Maarten Luther

    15 juni 2016
Een greep uit de tafelreden van Maarten Luther

luther2kopieIn de jaren dat Maarten Luther in ‘het zwarte klooster’ van Wittenberg woonde, voerde hij gesprekken met (inwonende) studenten en volgelingen tijdens diners en wandelingen. Tussen 1531 en 1544 schreven studenten zijn uitspraken op en gaven deze uit in 1566. Lees verder

Eerste bloedtransfusie

Eerste bloedtransfusie

Frankrijk 1667- De eerste bloedtransfusie vond plaats op 15 juni 1667, maar had fatale gevolgen voor de patiënt en de donor. Het was een uitwisseling van bloed tussen een mens en een lam. Een doorbraak voor de geneeskunde.

Lees verder