Michiel-de-Ruyter-470x352

1500-1700 | Vroegmoderne Tijd

 

 

Na de Middeleeuwen volgt vanaf de zestiende eeuw de Vroegmoderne Tijd. Historici laten deze periode normaal gesproken eindigen bij de negentiende eeuw. Op deze pagina vind je uiteenlopende artikelen over de periode tussen 1500 en 1700.

 

 

Het Ottomaanse Rijk

De Vroegmoderne Tijd begint met enkele belangrijke ontwikkelingen. Binnen een korte periode van ongeveer zestig jaar vindt er een aantal zeer invloedrijke gebeurtenissen plaats. Allereerst wordt in 1453 Constantinopel veroverd door de Ottomanen. Deze verovering betekent het definitieve einde van het Byzantijnse Oost-Romeinse Rijk. De Ottomanen wisten grote delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika te veroveren en het Ottomaanse Rijk bleef bestaan tot na de Eerste Wereldoorlog.

 

Ontdekkingsreizen en slavenhandel

Vervolgens ontdekte Christoffel Columbus in 1492 ‘per ongeluk’ een heel nieuw werelddeel: Amerika. Tijdens de vele ontdekkingsreizen die volgden wisten in eerste instantie voornamelijk Portugal en Spanje hun macht in overzeese gebieden uit te breiden. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd in 1602 de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. De VOC richtte zich op de overzeese handel van de Republiek. In 1621 werd de Westindische Compagnie (WIC) opgericht. De handelsorganisatie kreeg groot aandeel in de Trans-Atlantische slavenhandel.

 

De Reformatie

In 1517 spijkerde de katholieke priester Maarten Luther 95 stellingen op de kerk van Wittenberg, om zijn onvrede tegenover de Rooms-katholieke kerk te uiten. Deze gebeurtenis markeert het begin van de Reformatie, van waaruit het christelijke protestantisme ontstond. Luther kreeg bijval van onder andere de Fransman Johannes Calvijn en de Zwitserse Zwingli.

 

De Tachtigjarige Oorlog

In 1568 begon officieel de Tachtigjarige Oorlog. De Republiek wilde zich, om zowel economische, politieke als religieuze redenen, afscheiden van de Spaanse overheersing van Filips II. Stadhouder Willem van Oranje had de leiding over de opstand, tot hij in 1584 werd vermoord. De Opstand eindigde in 1648 met de Vrede van Münster, waarin de onafhankelijkheid van de Republiek vastgelegd werd.

 

De Wetenschappelijke Revolutie

In de Vroegmoderne Tijd begon zich langzamerhand een verandering te voltrekken op het gebied van de wetenschap. Traditionele, religieuze ideeën over de wereld moesten steeds vaker plaatsmaken voor de moderne wetenschap. De uitvinding van de boekdrukkunst had een grote bijdrage in de verspreiding van modern wetenschappelijk gedachtegoed. Daarnaast hadden ook de astrologie en alchemie invloed op het ontstaan van de Wetenschappelijke Revolutie, omdat zij reeds gebruik maakten van wiskunde om natuurfenomenen te verklaren.

 

De Incacultuur

De Inca’s hadden vanaf de dertiende eeuw veel gebieden veroverd in Zuid-Amerika en genoten een gestructureerd sociaal en economisch leven. In De Europese ontdekkingsreizen hadden grote invloed op de bloeiende Incacultuur. 1572 werd de leider van het Incavolk gegijzeld door de Spanjaarden en de onbekende ziekten die de Europeanen met zich meebrachten maakten vele slachtoffers onder het inheemse volk.

 

Het Chinese keizerrijk

Het Chinese keizerrijk maakte onder de Ming- en Qing-dynastie een grote bloeiperiode door. De Ming-dynastie (1368-1644) kende een zeer goed werkende structuur. Steden groeiden en het Rijk maakte effectief gebruik van zijn handelscontacten met onder andere Europa, Japan en Zuid-Amerika. In de zeventiende eeuw kwam het land in een kleine ijstijd terecht, wat zorgde voor flinke misoogsten. De nieuwe keizers van de Qing-dynastie (1644-1912) konden het Chinese Rijk hier weer overheen brengen, wat leidde tot een nieuwe bloeiperiode.

 

En verder..?

Er gebeurde natuurlijk nog veel meer tussen 1500 en 1700! Op deze pagina vind je artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die te maken hebben met deze periode. Lees bijvoorbeeld over Admiraal Michiel de Ruyter, de onthoofding van Van Oldenbarnevelt of Virgin Queen Elizabeth.

 

Door: Chris Kienhuis

 

Jodenvervolging in Hongarije

Boedapest Hongarije 1918

Op 27 mei 1529 werden dertig joden op de brandstapel gezet in de Hongaarse stad Perzinok. Het was niet de eerste keer dat de leden van de Joods-Hongaarse gemeenschap met geweld om het leven werden gebracht door de christelijke Hongaren. De joden in Hongarije waren eeuwen daarvoor in Hongarije terecht gekomen en werden meermaals vervolgd. Lees verder

Schilder of zeeman?

    25 mei 2016
Schilder of zeeman?

Het Scheepvaartmuseum heeft een nieuw meesterwerk in de collectie: Gezicht op het IJ en ’s Lands Zeemagazijn te Amsterdam, bij laag water in 1664 van Reinier Nooms, alias Zeeman. Het schilderij toont een prachtig beeld van een aantal oorlogsschepen op het water voor het huidige Scheepvaartmuseum. Met dit tafereel, had het doek geen mooier thuis kunnen krijgen. Lees verder

Frederik de Wijze – Beschermer van de Reformatie

Frederik de Wijze – Beschermer van de Reformatie

luther2kopieFrederik III, keurvorst van Saksen, speelde een belangrijke rol in het leven van Maarten Luther. Na de publicatie van de 95 stellingen, was het de bescherming van Frederik die hem uit handen van de paus hield. Wat dreef de keurvorst om zijn nek uit te steken voor een man als Luther? En: was hij zelf overtuigd van Luthers ideeën? Lees verder

Geschiedenis van de suiker

       24 mei 2016
suiker

Coca Cola kan geen frisdrank meer maken door een suikertekort. Dat is ontstaan doordat suikerboeren zich moeten houden aan maximumprijzen. Suiker wordt vandaag de dag veel gebruikt, maar wanneer gebruikten mensen het voor het eerst? En hoe zag de verspreiding van het product er door de eeuwen heen uit?

Lees verder

Nova Zembla: 4 historische fouten

Nova Zembla: 4 historische fouten

Nova Zembla, de film geregisseerd door Reinout Oerlemans die in 2011 uitkwam, was op zichzelf een historische gebeurtenis omdat het de eerste Nederlandse avondvullende 3D-film was. In de film spelen flinke namen mee, zoals Doutzen Kroes, Derek de Lint, Robert de Hoog, Victor Reinier en Semmy Schilt. Nadelig is echter dat er veel (historische) fouten in de film blijken te zitten.  
Lees verder

Hoe werd nieuws verspreid voor de tijd van krant en internet?

       23 mei 2016
Hoe werd nieuws verspreid voor de tijd van krant en internet?

Men blijft tegenwoordig op de hoogte van het laatste nieuws door de vele nieuwssites op internet af te struinen, of door de krant te lezen die aan huis wordt afgeleverd. Wat doe je als je tot beide geen toegang hebt? Een man in Liberia geeft mensen zonder internet en krant het nieuws via een krijtbord midden op straat. Voor de verspreiding van de krant in de 17e eeuw werd nieuws onder andere opgehangen en voorgelezen. Lees verder

De slag bij Heiligerlee: begin van 80 jaar opstand

De slag bij Heiligerlee: begin van 80 jaar opstand

Heiligerlee 1568 –  “…Maakt de Prins toebereidselen ten oorlog, en zijn broer Graaf Lodewijk komt met een leger in de Nederlanden; behaalt eene overwinning op de Spanjaarden, en brengt Alva in verlegenheid.” Lees verder

Onthoofding van Anna Boleyn

Anna Boleyn

Windsor 1536- ”Good Christian people, I am come hither to die, for according to the law, and by the law I am judged to die, and therefore I will speak nothing against it”. Anna Boleyn knielde neer en voelde het koude steen van het hakblok haar gezicht raken. Met een dof geluid raakte haar hoofd de grond. Door het kanonschot wist koning Hendrik VIII dat zijn tweede vrouw was gestorven.

Lees verder