Dore_London

1700-1800 | 18e eeuw

 

De achttiende eeuw was er één van politieke onrust. De traditionele Europese bestuursvormen kwamen onder grote druk te staan dankzij de moderne idealen van de Verlichting. Lees op deze pagina meer over de Verlichting, de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, de Industriële Revolutie en de Franse Revolutie.

 

De Verlichting

De achttiende eeuw werd de ‘Age of Reason’ genoemd. De eeuw dankt deze naam aan de opkomende wetenschap en het gebruik van het verstand boven het vasthouden aan traditioneel religieuze ideeën. Belangrijke filosofen als Montesquieu en Descartes konden vanuit de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden relatief eenvoudig hun gedachtegoed verspreiden, omdat in de Republiek een zekere mate van persvrijheid bestond.

 

Slavenhandel duurt voort

In de achttiende eeuw was de slavenhandel in Amerika op zijn hoogtepunt. Men schat dat er binnen de Trans-Atlantische slavenhandel ongeveer 12 miljoen Afrikanen als slaaf verkocht zijn in Amerika. De afschaffing van de slavernij in Nederland zou nog tot 1863 op zich laten wachten.

 

Agrarische Revolutie

De Agrarische Revolutie is een van de ontwikkelingen die heeft bijgedragen aan het ontstaan van de West-Europese Industriële Revolutie. De Agrarische Revolutie ontstond in Engeland, alwaar het middeleeuwse drieslagstelsel vervangen werd door het efficiëntere vierslagstelsel. Nu werd de landbouwgrond niet meer opgedeeld in drie zones, maar in vier zones. In plaats van dat een deel van het land braak lag, wisselden de boeren hun teelt af. Hierdoor bleef de grond vruchtbaar. Daarnaast vonden nieuwe gewassen als maïs en aardappelen hun weg naar de Engelse landbouw. Ook droeg de vervanging van ossen door paarden als ploegdieren bij aan een vergrote productie.

 

Industriële Revolutie

Met de Industriële Revolutie wordt de overgang van handmatige productie naar het werken met machines bedoeld. Deze omwenteling begon in Engeland omstreeks 1750 en had grote invloed op zowel de economie als het dagelijks leven van de gewone burger. Voor het eerst ontstonden fabrieken waar arbeiders – ook kinderen – onder zware omstandigheden uren achter elkaar moesten werken. Arbeid was zeer goedkoop en het aanbod groot, wat de fabriekseigenaren een zeer machtige positie gaf; een luie werknemer was zo vervangen.

 

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783) was de oorlog tussen Engeland en haar koloniën in Noord-Amerika. In Engeland waren enkele wetten aangenomen die zeer ongunstig waren voor de Amerikaanse koloniën. Hun slogan was:

“no taxation without representation”

Dit omdat de Engelse overheid hoge belastingen hief in Amerika zonder dat de koloniën enige inspraak hadden in het bestuur. Dertien koloniën besloten zich tegen de belastingen af te zetten. Zij wisten zich af te scheiden van Engeland en sloten zich aaneen in de Verenigde Staten van Amerika, met George Washington als hun eerste president.

 

Absolutisme wordt verlicht despotisme

Vanaf halverwege de zeventiende eeuw werden verschillende Europese landen geregeerd door een absoluut vorst. Deze vorst werd niet door wetten in zijn doen en laten beperkt en kon volledig naar eigen wil handelen. Lodewijk XIV, de ‘zonnekoning’, is het bekendste voorbeeld van een absoluut vorst. In de loop van de achttiende eeuw maakte de absolute vorst in sommige gebieden plaats voor een verlicht despoot. Een bekend voorbeeld is Frederik de Grote van Pruisen. De verlicht despoot handelde nog steeds alleen,  maar hield meer rekening met de belangen van het volk.

 

De Franse Revolutie

In Frankrijk leidde onvrede onder de lage adel over hun geringe inspraak op de wetgeving tot de Franse Revolutie. De opstand leidde tot de afschaffing van de Franse monarchie en het begin van de Eerste Franse Republiek. Naast de onvrede van de lage adel speelden ook de grote klassenverschillen, het bankroet van de staat en landelijke hongersnood een rol in het ontstaan van de revolutie. De bestorming van de Bastille in 1789 wordt gezien als het symbolische begin van de Franse Revolutie.

 

Door: Chris Kienhuis

Het verdwenen beroep van de kolenboer

    13 januari 2017
Kolenboer

De kolenboer was vaak zo zwart als roet, maar met de goedheiligman had dit niks te maken. Het beroep van de kolenboer was tot de jaren 60 nog bekend onder het volk, terwijl hij met paard en wagen langs de huizen ging. Lees verder

Boston Tea Party

Bosston Tea Part

Op 16 december 1773 vindt de Boston Tea Party plaats. De Tea Party is een protest van de Amerikaanse kolonisten tegen de Britse overheerser. Dit is het begin van de Amerikaanse Revolutie.  Lees verder

Invoering van het metrieke stelsel in Frankrijk

Metriek stelsel

Op 10 december 1799 wordt in Frankrijk het metrieke stelsel ingevoerd. Frankrijk was onder Napoleon het eerste land dat deze meeteenheden in gebruik nam. Voor deze invoering verschilden de meeteenheden per land en soms per regio, wat voor verwarring zorgde. De Franse revolutionaire regering wilde hier een eenduidig plan voor maken. Lees verder

Opening van de nieuwe St. Paul’s kathedraal in Londen

Opening van de nieuwe St. Paul’s kathedraal in Londen

De kathedraal van St. Paul in Londen is een icoon van het christendom en speelt een belangrijke rol in het maatschappelijke leven van de Londenaren. Het gebouw kent een viertal voorgangers op dezelfde plek en is een ontwerp van architect Christopher Wren. Op 2 december 1697 werd het koor geopend en de eerste dienst gehouden. Lees verder

De Spaanse Inquisitie: minder bruut dan gedacht

       24 november 2016
De Spaanse Inquisitie: minder bruut dan gedacht

“Nobody expects the Spanish Inquisition!” Veel mensen kennen de Spaanse Inquisitie door de bekende scenes van Monty Python waarin inquisiteurs plots tevoorschijn springen en hun slachtoffers martelen door middel van kietelen. Maar buiten die grappen heeft de Spaanse Inquisitie een slechte reputatie. Hoe zat het echt met de Spaanse Inquisitie? Lees verder

Beruchte Bandiet Schinderhannes wordt onthoofd

Schinderhannes

Op 21 november 1803 wordt de beruchte bandiet Schinderhannes in het Duitse Mainz onthoofd. Schinderhannes, wiens echte naam Johannes Bückler was, was een van de beruchtste bandieten van Duitsland aan het einde van de 18e eeuw. Hij was de hoofdman van een roversbende en pleegde meer dan 130 misdaden, waaronder diefstallen, afpersingen en roofovervallen. Lees verder

Schuilkerken in de 17e eeuw

       16 november 2016
Schuilkerk

Hoewel de Gouden Eeuw bekend staat als een eeuw vol tolerantie, gold dat niet voor gelovigen die niet Calvinistisch waren. Gewetensvrijheid was er wel, maar  van godsdienstvrijheid was er nog geen sprake. Elke Nederlander werd geacht om gereformeerd  te zijn, wat anders-denkenden haast dwong om bijeen te komen in een schuilkerk. Lees verder

Zo kreeg Napoleon de macht in Frankrijk

Parijs 1799 – Op 9 november wordt er in Frankrijk een coup gepleegd die generaal Napoleon Bonaparte aan de macht brengt. Deze coup wordt doorgaans beschouwd als het einde van de Franse Revolutie en het begin van het Napoleontische tijdperk. De staatsgreep zou bekend komen te staan als de coup van 18 Brumaire, omdat dit de datum in de Franse Revolutionaire Kalender was waarop de coup gepleegd werd. 

Lees verder