Dore_London

1700-1800 | 18e eeuw

 

De achttiende eeuw was er één van politieke onrust. De traditionele Europese bestuursvormen kwamen onder grote druk te staan dankzij de moderne idealen van de Verlichting. Lees op deze pagina meer over de Verlichting, de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, de Industriële Revolutie en de Franse Revolutie.

 

De Verlichting

De achttiende eeuw werd de ‘Age of Reason’ genoemd. De eeuw dankt deze naam aan de opkomende wetenschap en het gebruik van het verstand boven het vasthouden aan traditioneel religieuze ideeën. Belangrijke filosofen als Montesquieu en Descartes konden vanuit de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden relatief eenvoudig hun gedachtegoed verspreiden, omdat in de Republiek een zekere mate van persvrijheid bestond.

 

Slavenhandel duurt voort

In de achttiende eeuw was de slavenhandel in Amerika op zijn hoogtepunt. Men schat dat er binnen de Trans-Atlantische slavenhandel ongeveer 12 miljoen Afrikanen als slaaf verkocht zijn in Amerika. De afschaffing van de slavernij in Nederland zou nog tot 1863 op zich laten wachten.

 

Agrarische Revolutie

De Agrarische Revolutie is een van de ontwikkelingen die heeft bijgedragen aan het ontstaan van de West-Europese Industriële Revolutie. De Agrarische Revolutie ontstond in Engeland, alwaar het middeleeuwse drieslagstelsel vervangen werd door het efficiëntere vierslagstelsel. Nu werd de landbouwgrond niet meer opgedeeld in drie zones, maar in vier zones. In plaats van dat een deel van het land braak lag, wisselden de boeren hun teelt af. Hierdoor bleef de grond vruchtbaar. Daarnaast vonden nieuwe gewassen als maïs en aardappelen hun weg naar de Engelse landbouw. Ook droeg de vervanging van ossen door paarden als ploegdieren bij aan een vergrote productie.

 

Industriële Revolutie

Met de Industriële Revolutie wordt de overgang van handmatige productie naar het werken met machines bedoeld. Deze omwenteling begon in Engeland omstreeks 1750 en had grote invloed op zowel de economie als het dagelijks leven van de gewone burger. Voor het eerst ontstonden fabrieken waar arbeiders – ook kinderen – onder zware omstandigheden uren achter elkaar moesten werken. Arbeid was zeer goedkoop en het aanbod groot, wat de fabriekseigenaren een zeer machtige positie gaf; een luie werknemer was zo vervangen.

 

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783) was de oorlog tussen Engeland en haar koloniën in Noord-Amerika. In Engeland waren enkele wetten aangenomen die zeer ongunstig waren voor de Amerikaanse koloniën. Hun slogan was:

“no taxation without representation”

Dit omdat de Engelse overheid hoge belastingen hief in Amerika zonder dat de koloniën enige inspraak hadden in het bestuur. Dertien koloniën besloten zich tegen de belastingen af te zetten. Zij wisten zich af te scheiden van Engeland en sloten zich aaneen in de Verenigde Staten van Amerika, met George Washington als hun eerste president.

 

Absolutisme wordt verlicht despotisme

Vanaf halverwege de zeventiende eeuw werden verschillende Europese landen geregeerd door een absoluut vorst. Deze vorst werd niet door wetten in zijn doen en laten beperkt en kon volledig naar eigen wil handelen. Lodewijk XIV, de ‘zonnekoning’, is het bekendste voorbeeld van een absoluut vorst. In de loop van de achttiende eeuw maakte de absolute vorst in sommige gebieden plaats voor een verlicht despoot. Een bekend voorbeeld is Frederik de Grote van Pruisen. De verlicht despoot handelde nog steeds alleen,  maar hield meer rekening met de belangen van het volk.

 

De Franse Revolutie

In Frankrijk leidde onvrede onder de lage adel over hun geringe inspraak op de wetgeving tot de Franse Revolutie. De opstand leidde tot de afschaffing van de Franse monarchie en het begin van de Eerste Franse Republiek. Naast de onvrede van de lage adel speelden ook de grote klassenverschillen, het bankroet van de staat en landelijke hongersnood een rol in het ontstaan van de revolutie. De bestorming van de Bastille in 1789 wordt gezien als het symbolische begin van de Franse Revolutie.

 

Door: Chris Kienhuis

Marie-Antoinette trouwt met Lodewijk XVI

Marie Antoinette

Op 16 mei 1770 trouwt de Oostenrijkse aartshertogin Marie-Antoinette met de Franse kroonprins Louis-August, de latere koning Lodewijk XVI. Ze waren toen slechts veertien en vijftien jaar oud. Hun huwelijk was een politiek strategisch arrangement. Door de Franse Revolutie eindigde hun leven en koninkrijk op dramatische wijze. Lees verder

1 mei jarig: Jan Hendrik van Kinsbergen

          13 mei 2017
1 mei jarig: Jan Hendrik van Kinsbergen

Als kleine jongen had hij al het verlangen om zeeheld te worden. Zijn grootste voorbeeld was Michiel de Ruyter. Met een beroepssoldaat als vader was het verder niet gek dat hij streefde naar een carrière in het krijgswezen. Hij slaagde ruimschoots en werd in zijn eigen tijd als held geroemd. Jan Hendrik van Kinsbergen werd op 1 mei 1735 geboren in het Gelderse plaatsje Doesburg. Lees verder

6 mei jarig: Maximilien de Robespierre

Anoniem portret van Robespierre

“Deze man is gevaarlijk, want hij gelooft in alles wat hij zegt,” aldus revolutionair Maribeau over Robespierre. Aanvankelijk kenmerkte ‘deze man’ zich onder andere door zijn felle afkeer van de doodstraf. Later ontketende hij echter een schrikbewind over Frankrijk en liet hij tienduizenden tegenstanders executeren. Robespierre werd geboren op 6 mei 1758. Lees verder

Mysterie van Sandy Island

       1 mei 2017
Sandy Island getekend op een kaart uit 1908.

Mysterie: “Omdat het eiland op verschillende kaarten is aangegeven, gingen we het bekijken, maar er was helemaal geen eiland.” Aldus Dr. Maria Seton van een Australische onderzoeksexpeditie die in 2012 vertrok naar Sandy Island.

Lees verder

27 april jarig: Mary Wollstonecraft

27 april jarig: Mary Wollstonecraft

Ze is schrijfster, filosofe, feministe en moeder van Mary Shelly, auteur van het bekende verhaal Frankenstein. De Britse Mary Wollstonecraft wordt geboren op 27 april 1759. Ze schreef boeken, maar ook manifesten over de rechten van de vrouw. Ze wordt tegenwoordig gezien als één van de eerste feministen en is een inspiratiebron voor veel vrouwen. Lees verder

Ondertekening van de Vrede van Utrecht

Ondertekening van de Vrede van Utrecht

1713 Utrecht – Na lang onderhandelen worden de Europese mogendheden het eens. Het ondertekenen van het eerste van een reeks verdragen van de Vrede van Utrecht op 11 april 1713 maakt een einde aan de Spaanse Successieoorlog, waarbij een groot deel van Europa betrokken is. Lees verder

29 september jarig: Horatio Nelson

          8 april 2017
Horatio Nelson (Bron: Wikipedia)

ZEEHELDEN: Op het nieuws van Horatio Nelsons dood, na de door Groot-Brittannië gewonnen Slag bij Trafalgar, antwoordt de Britse koning George III: “We hebben meer verloren dan we gewonnen hebben”. Dit geeft de status aan die de immens populaire admiraal genoot. Hij wordt gezien als Napoleons grote tegenstrever op zee en speelt een grote rol in de Britse maritieme overheersing. Lees verder

Gemaskerde moord op koning Gustaaf III

          31 maart 2017
Gustaaf III (links) met zijn twee broers, Frederik Adolf en Karel (1771)

HISTORISCH SCHANDAAL: Door zijn autoritaire regeerstijl jaagt de Zweedse koning Gustaaf III een groot aantal edellieden tegen zich in het harnas. Hij krijgt dan ook vele doodsbedreigingen, maar besluit deze allemaal te negeren, want ‘als ze mij naar het leven staan, dan vinden ze me toch wel’. Lange tijd gaat dit goed, totdat Gustaaf zich op de avond van 16 maart 1792 vertoond op een gemaskerd bal. Lees verder