Dore_London

1700-1800 | 18e eeuw

 

De achttiende eeuw was er één van politieke onrust. De traditionele Europese bestuursvormen kwamen onder grote druk te staan dankzij de moderne idealen van de Verlichting. Lees op deze pagina meer over de Verlichting, de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, de Industriële Revolutie en de Franse Revolutie.

 

De Verlichting

De achttiende eeuw werd de ‘Age of Reason’ genoemd. De eeuw dankt deze naam aan de opkomende wetenschap en het gebruik van het verstand boven het vasthouden aan traditioneel religieuze ideeën. Belangrijke filosofen als Montesquieu en Descartes konden vanuit de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden relatief eenvoudig hun gedachtegoed verspreiden, omdat in de Republiek een zekere mate van persvrijheid bestond.

 

Slavenhandel duurt voort

In de achttiende eeuw was de slavenhandel in Amerika op zijn hoogtepunt. Men schat dat er binnen de Trans-Atlantische slavenhandel ongeveer 12 miljoen Afrikanen als slaaf verkocht zijn in Amerika. De afschaffing van de slavernij in Nederland zou nog tot 1863 op zich laten wachten.

 

Agrarische Revolutie

De Agrarische Revolutie is een van de ontwikkelingen die heeft bijgedragen aan het ontstaan van de West-Europese Industriële Revolutie. De Agrarische Revolutie ontstond in Engeland, alwaar het middeleeuwse drieslagstelsel vervangen werd door het efficiëntere vierslagstelsel. Nu werd de landbouwgrond niet meer opgedeeld in drie zones, maar in vier zones. In plaats van dat een deel van het land braak lag, wisselden de boeren hun teelt af. Hierdoor bleef de grond vruchtbaar. Daarnaast vonden nieuwe gewassen als maïs en aardappelen hun weg naar de Engelse landbouw. Ook droeg de vervanging van ossen door paarden als ploegdieren bij aan een vergrote productie.

 

Industriële Revolutie

Met de Industriële Revolutie wordt de overgang van handmatige productie naar het werken met machines bedoeld. Deze omwenteling begon in Engeland omstreeks 1750 en had grote invloed op zowel de economie als het dagelijks leven van de gewone burger. Voor het eerst ontstonden fabrieken waar arbeiders – ook kinderen – onder zware omstandigheden uren achter elkaar moesten werken. Arbeid was zeer goedkoop en het aanbod groot, wat de fabriekseigenaren een zeer machtige positie gaf; een luie werknemer was zo vervangen.

 

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783) was de oorlog tussen Engeland en haar koloniën in Noord-Amerika. In Engeland waren enkele wetten aangenomen die zeer ongunstig waren voor de Amerikaanse koloniën. Hun slogan was:

“no taxation without representation”

Dit omdat de Engelse overheid hoge belastingen hief in Amerika zonder dat de koloniën enige inspraak hadden in het bestuur. Dertien koloniën besloten zich tegen de belastingen af te zetten. Zij wisten zich af te scheiden van Engeland en sloten zich aaneen in de Verenigde Staten van Amerika, met George Washington als hun eerste president.

 

Absolutisme wordt verlicht despotisme

Vanaf halverwege de zeventiende eeuw werden verschillende Europese landen geregeerd door een absoluut vorst. Deze vorst werd niet door wetten in zijn doen en laten beperkt en kon volledig naar eigen wil handelen. Lodewijk XIV, de ‘zonnekoning’, is het bekendste voorbeeld van een absoluut vorst. In de loop van de achttiende eeuw maakte de absolute vorst in sommige gebieden plaats voor een verlicht despoot. Een bekend voorbeeld is Frederik de Grote van Pruisen. De verlicht despoot handelde nog steeds alleen,  maar hield meer rekening met de belangen van het volk.

 

De Franse Revolutie

In Frankrijk leidde onvrede onder de lage adel over hun geringe inspraak op de wetgeving tot de Franse Revolutie. De opstand leidde tot de afschaffing van de Franse monarchie en het begin van de Eerste Franse Republiek. Naast de onvrede van de lage adel speelden ook de grote klassenverschillen, het bankroet van de staat en landelijke hongersnood een rol in het ontstaan van de revolutie. De bestorming van de Bastille in 1789 wordt gezien als het symbolische begin van de Franse Revolutie.

 

Door: Chris Kienhuis

De geschiedenis van de onderzeeër: van roeiboot naar U-boot

          5 februari 2016
Onderzeeër

Tegenwoordig rollen de meest bijzondere dingen uit steeds preciezere 3d-printers. De Nederlandse ondernemer Filip Jonker en de 3d-printexpert Jasper Menger werken samen aan een 3d-geprinte onderzeeër. Een mooie gelegenheid om eens de uitgebreide geschiedenis van de duikboot te beschrijven. Wist je bijvoorbeeld dat de allereerste onderzeeër al in 1620 werd gebouwd?

Lees verder

De geschiedenis van depressiviteit : humores, aderlating en kwade goden

    25 januari 2016
De geschiedenis van depressiviteit : humores, aderlating en kwade goden

Het eerste depressiegala wordt gehouden te Amsterdam en tracht op die manier het taboe te doorbreken. Uit cijfers van het CBS blijkt dat vrouwen vaker depressief zijn dan mannen en dat veertigers en vijftigers het vaakst in de put zitten. Moderne behandelingen zijn therapie en antidepressiva, maar hoe werd dit vroeger aangepakt?

Lees verder

Onthoofding Franse koning Lodewijk XVI

Executie Lodewijk XVI

Op 21 januari 1793 wordt de Franse koning Lodewijk XVI in Parijs onthoofd op de guillotine. Met de bestorming van de Bastille op 14 juli 1789 was de Franse Revolutie uitgebroken en in 1791 werd Lodewijk gevangen genomen. Met zijn dood kwam er een einde aan het absolutistische Ancien Régime. Lees verder

Bataafse Republiek uitgeroepen

Bataafse Republiek uitgeroepen

Amsterdam 1795 – Een revolutionaire wind waait door Europa. Het is eind 18e eeuw. Ook Nederland ervaart de impact van de Franse revolutie. De weerstand tegen de adel groeit en verlichtingsidealen voeden de wens naar een hervormde, meer egalitaire, maatschappij. Zonder enig bloedvergieten lijkt de revolutie zich op fluwelen wijze in Nederland te voltrekken. Willem V vlucht in de avond naar Engeland en een dag later, op 19 januari 1795, wordt de Bataafse republiek uitgeroepen. Lees verder

Nederlandse kolonisten geven zich over aan Britten in Zuid-Afrika

Bestorming van Kaap de Goede Hoop 1806

Op 10 januari 1806 geven de laatste Nederlandse kolonisten zich over aan de Britten in Zuid-Afrika. Twee dagen daarvoor hadden de Britten de Nederlandse kolonisten overwonnen tijdens de Slag bij Blaauwberg. Op 10 januari tekende de Nederlandse bevelhebber Jan Willem Janssens de Artikelen van Capitulatie, waarmee Zuid-Afrika officieel in Britse handel viel. Lees verder

Act of Union: ontstaan Verenigd Koninkrijk

Act of Union: ontstaan Verenigd Koninkrijk

Op 1 januari 1801 gaat de Act of Union in werking waarmee Groot-Brittannië en Ierland worden samengevoegd in het Verenigd Koninkrijk. Het Ierse parlement wordt afgeschaft en het land wordt voortaan vertegenwoordigd in het parlement in Westminster, Londen. Dit stuit op veel verzet in Ierland zelf, maar desondanks wordt het plan doorgezet.
Lees verder

Boston Tea Party

Bosston Tea Part

Op 16 december 1773 vindt de Boston Tea Party plaats. De Tea Party is een protest van de Amerikaanse kolonisten tegen de Britse overheerser. Dit is het begin van de Amerikaanse Revolutie.  Lees verder

De Slag bij Sheriffmuir

Battle_of_Sheriffmuir

Op 13 november 1715 vindt de Slag bij Sheriffmuir plaats in Groot-Brittannië. De slag maakte deel uit van de opstand van de Jacobieten in 1715. De slag bij Sheriffmuir was een strijd tussen de troepen van koning George I van Engeland en zijn tegenstanders, de aanhangers van de voormalige koning James en de Schotten, ook wel de Jacobieten genoemd. Lees verder