Dore_London

1700-1800 | 18e eeuw

 

De achttiende eeuw was er één van politieke onrust. De traditionele Europese bestuursvormen kwamen onder grote druk te staan dankzij de moderne idealen van de Verlichting. Lees op deze pagina meer over de Verlichting, de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, de Industriële Revolutie en de Franse Revolutie.

 

De Verlichting

De achttiende eeuw werd de ‘Age of Reason’ genoemd. De eeuw dankt deze naam aan de opkomende wetenschap en het gebruik van het verstand boven het vasthouden aan traditioneel religieuze ideeën. Belangrijke filosofen als Montesquieu en Descartes konden vanuit de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden relatief eenvoudig hun gedachtegoed verspreiden, omdat in de Republiek een zekere mate van persvrijheid bestond.

 

Slavenhandel duurt voort

In de achttiende eeuw was de slavenhandel in Amerika op zijn hoogtepunt. Men schat dat er binnen de Trans-Atlantische slavenhandel ongeveer 12 miljoen Afrikanen als slaaf verkocht zijn in Amerika. De afschaffing van de slavernij in Nederland zou nog tot 1863 op zich laten wachten.

 

Agrarische Revolutie

De Agrarische Revolutie is een van de ontwikkelingen die heeft bijgedragen aan het ontstaan van de West-Europese Industriële Revolutie. De Agrarische Revolutie ontstond in Engeland, alwaar het middeleeuwse drieslagstelsel vervangen werd door het efficiëntere vierslagstelsel. Nu werd de landbouwgrond niet meer opgedeeld in drie zones, maar in vier zones. In plaats van dat een deel van het land braak lag, wisselden de boeren hun teelt af. Hierdoor bleef de grond vruchtbaar. Daarnaast vonden nieuwe gewassen als maïs en aardappelen hun weg naar de Engelse landbouw. Ook droeg de vervanging van ossen door paarden als ploegdieren bij aan een vergrote productie.

 

Industriële Revolutie

Met de Industriële Revolutie wordt de overgang van handmatige productie naar het werken met machines bedoeld. Deze omwenteling begon in Engeland omstreeks 1750 en had grote invloed op zowel de economie als het dagelijks leven van de gewone burger. Voor het eerst ontstonden fabrieken waar arbeiders – ook kinderen – onder zware omstandigheden uren achter elkaar moesten werken. Arbeid was zeer goedkoop en het aanbod groot, wat de fabriekseigenaren een zeer machtige positie gaf; een luie werknemer was zo vervangen.

 

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783) was de oorlog tussen Engeland en haar koloniën in Noord-Amerika. In Engeland waren enkele wetten aangenomen die zeer ongunstig waren voor de Amerikaanse koloniën. Hun slogan was:

“no taxation without representation”

Dit omdat de Engelse overheid hoge belastingen hief in Amerika zonder dat de koloniën enige inspraak hadden in het bestuur. Dertien koloniën besloten zich tegen de belastingen af te zetten. Zij wisten zich af te scheiden van Engeland en sloten zich aaneen in de Verenigde Staten van Amerika, met George Washington als hun eerste president.

 

Absolutisme wordt verlicht despotisme

Vanaf halverwege de zeventiende eeuw werden verschillende Europese landen geregeerd door een absoluut vorst. Deze vorst werd niet door wetten in zijn doen en laten beperkt en kon volledig naar eigen wil handelen. Lodewijk XIV, de ‘zonnekoning’, is het bekendste voorbeeld van een absoluut vorst. In de loop van de achttiende eeuw maakte de absolute vorst in sommige gebieden plaats voor een verlicht despoot. Een bekend voorbeeld is Frederik de Grote van Pruisen. De verlicht despoot handelde nog steeds alleen,  maar hield meer rekening met de belangen van het volk.

 

De Franse Revolutie

In Frankrijk leidde onvrede onder de lage adel over hun geringe inspraak op de wetgeving tot de Franse Revolutie. De opstand leidde tot de afschaffing van de Franse monarchie en het begin van de Eerste Franse Republiek. Naast de onvrede van de lage adel speelden ook de grote klassenverschillen, het bankroet van de staat en landelijke hongersnood een rol in het ontstaan van de revolutie. De bestorming van de Bastille in 1789 wordt gezien als het symbolische begin van de Franse Revolutie.

 

Door: Chris Kienhuis

Ondertekening van de Vrede van Utrecht

Ondertekening van de Vrede van Utrecht

1713 Utrecht – Na lang onderhandelen worden de Europese mogendheden het eens. Het ondertekenen van het eerste van een reeks verdragen van de Vrede van Utrecht op 11 april 1713 maakt een einde aan de Spaanse Successieoorlog, waarbij een groot deel van Europa betrokken is. Lees verder

29 september jarig: Horatio Nelson

          8 april 2017
Horatio Nelson (Bron: Wikipedia)

ZEEHELDEN: Op het nieuws van Horatio Nelsons dood, na de door Groot-Brittannië gewonnen Slag bij Trafalgar, antwoordt de Britse koning George III: “We hebben meer verloren dan we gewonnen hebben”. Dit geeft de status aan die de immens populaire admiraal genoot. Hij wordt gezien als Napoleons grote tegenstrever op zee en speelt een grote rol in de Britse maritieme overheersing. Lees verder

Gemaskerde moord op koning Gustaaf III

          31 maart 2017
Gustaaf III (links) met zijn twee broers, Frederik Adolf en Karel (1771)

HISTORISCH SCHANDAAL: Door zijn autoritaire regeerstijl jaagt de Zweedse koning Gustaaf III een groot aantal edellieden tegen zich in het harnas. Hij krijgt dan ook vele doodsbedreigingen, maar besluit deze allemaal te negeren, want ‘als ze mij naar het leven staan, dan vinden ze me toch wel’. Lange tijd gaat dit goed, totdat Gustaaf zich op de avond van 16 maart 1792 vertoond op een gemaskerd bal. Lees verder

Catharina de Grote en haar minnaars

       29 maart 2017
Catharina de Grote

POLITIEKE AFFAIRE: Seks verkoopt of niet? Dominique Strauss Kahn en zijn kamermeisje, Clinton en zijn stagiaire en de Bunga Bunga feestjes van Berlusconi. Rijk en machtig zijn gaat nogal eens gepaard met een seksschandaal. Zo ook bij de bekende tsarina Catharina de Grote.

Lees verder

Zeeheld: Chinese piratenprostituee Ching Shih

          25 maart 2017
'Ching Shih in gevecht met haar vijand'

De meeste zeerovers, boekaniers, kapers en piraten zijn in latere eeuwen uitgegroeid tot grote helden. Van de ‘Gentleman Pirate’ Stede Bonnet tot ‘Blackbeard’ Edward Teach, allemaal hebben ze een plekje verworven in onze geschiedenisboeken. Er is echter één naam – en misschien nog wel de belangrijkste ook – die vaak ontbreekt op dit soort lijsten. Lees hier het verhaal van Ching Shih, de prostituee die uitgroeide tot de ‘Terreur van Azië’. Lees verder

Burcht Stolpen

    25 maart 2017
Burg Stolpen

Burcht Stolpen in Saksen heeft in het verleden vele gedaanteverwisselingen ondergaan. Zo was de burcht eerst in de middeleeuwen een bisschoppelijke residentie, vervolgens een paleis en daarna een fort in de renaissance. Toch heeft de burcht een echt middeleeuws uiterlijk door de gotische elementen. Een van de opmerkelijkste zaken aan de burcht, is dat het op vulkanisch gesteente is gebouwd.

Lees verder

Biografie: Emmy Noether

       23 maart 2017
Een jonge Emmy Noether. Bron: Wikimedia Commons

Emmy Noether is bekend vanwege haar grote bijdrage aan de abstracte algebra en de theoretische natuurkunde. Wiskundige David Hilbert zag haar als ‘de belangrijkste vrouw in de geschiedenis van de wiskunde’ en Albert Einstein noemde haar ‘het belangrijkste wiskundige genie sinds het hoger onderwijs vrouwen toelaat’. Emmy Noether werd geboren op 23 maart 1882 in het Duitse Erlangen. Lees verder

De vierde Engels-Nederlandse oorlog (1780-1784)

    19 maart 2017
Engels-Nederlandse zeeoorlog

#Wistjedat de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden vier oorlog met Groot-Brittannië heeft uitgevochten? Zeeoorlogen waren voor de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden niets vreemds. Zo worden de verhalen van eerdere oorlogen met Groot-Brittannië tot op heden nog steeds verteld, denk aan de befaamde tocht naar Chatham (1667), waar ook Michiel de Ruyter aan deelnam. De meeste oorlogen met Groot-Brittannië gingen over macht op zee en een monopoly op specerijen. De vierde Engels-Nederlandse zeeoorlog werd echter om een andere reden uitgevochten. Lees verder