Sadler,_Battle_of_Waterloo

1800-1900 | 19e eeuw

 

Als historici het hebben over de negentiende eeuw, spreken zij vaak van de ‘lange negentiende eeuw’ als kenmerkend tijdvak tussen de Franse Revolutie (1789) en het begin van de Eerste Wereldoorlog (1914). In deze eeuw ontwikkelt de wetenschap en technologie zich met rasse schreden, wat zorgt voor een materialistische levensbeschouwing en een geloof in de vooruitgang. De eeuw begint met de machtige Napoleon Bonaparte.


Napoleon Bonaparte

De Fransman Napoleon Bonaparte (1769-1821) was één van de belangrijkste politieke leiders uit de moderne tijd. In 1799 pleegde hij een staatsgreep en in 1804 riep hij zichzelf uit tot keizer van Frankrijk. Als leider bezorgde hij Frankrijk een dominante positie in Europa. Na de mislukte veldtocht naar Rusland in 1812 viel de machtsbasis van Napoleon echter in elkaar. Eerst werd hij naar het eiland Elba verbannen, om vervolgens – na de Slag bij Waterloo in 1815 – naar Sint-Helena gestuurd te worden. Napoleons hervormingen zijn vandaag de dag nog steeds erg belangrijk.


Rijken & Pax Britannica

Na de Slag bij Waterloo hield het Franse keizerrijk dus op te bestaan. Dit paste perfect in het beeld van de negentiende eeuw, waar veel oude machten sneuvelden en nieuwe machten opkwamen. In deze roerige eeuw vielen het Spaanse-, Napoleontische-, Tweede Franse-, Chinese-, Heilige Roomse- en Mughal Rijk. Hiertegenover stond de opkomst van het Britse-, Russische-, Japanse-, Duitse- en Tweede Franse Koloniale Rijk en de groeiende macht van de Verenigde Staten. Desondanks wordt de negentiende eeuw gezien als een periode van relatieve vrede. Vooral dankzij het Britse Rijk, dat de rol van politie van de wereld op zich nam en veel bemiddelde tussen verschillende machten(Pax Britannica).


Industriële Revolutie & vooruitgang

In de negentiende eeuw werden veel wetenschappelijke ontdekkingen en uitvindingen gedaan. Ontwikkelingen op het gebied van wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie, elektriciteit en metaalbewerking legden de fundering voor de technologische ontwikkelingen in de twintigste eeuw en zorgden voor een enorme bevolkingsgroei. De Industriële Revolutie die al eerder was begonnen in Groot-Brittannië verspreidde zich naar Noord-Amerika, Japan en de rest van Europa en zorgde voor steeds meer kinderarbeid in fabrieken en mijnen. Met de komst van spoorwegen steeg de urbanisatiegraad tevens enorm.


De nachtwakersstaat, het liberalisme, socialisme & feminisme

De kinderarbeid was mede te wijten aan het economisch liberalisme en het kapitalisme, waarin de overheid zich nauwelijks bemoeide met de economie (nachtwakersstaat) en alles draaide om winst. Als reactie op het liberalisme ontstond het socialisme, dat op geheel eigen wijze streed voor sociale rechtvaardigheid. In deze eeuw bestonden er strikte sociale normen wat betreft zedigheid en genderrollen, iets wat het opkomende feminisme probeerde te veranderen.


Afschaffing slavernij

De lange traditie van slavernij kwam in de negentiende eeuw geleidelijk ten einde. De meeste Europese landen stopten in navolging van het Verenigd Koninkrijk met de lucratieve handel van slaven. In Amerika ging dit moeizamer en werd het land tussen 1861 en 1865 verscheurd door de Amerikaanse Burgeroorlog. Onder leiding van Abraham Lincoln werd hier uiteindelijk ook de slavernij afgeschaft.


Charles Darwin & de evolutietheorie

Ook Charles Darwin speelde een belangrijk rol in deze periode. In 1859 publiceerde hij zijn boek On the origin of species waarin hij zijn evolutietheorie uiteen zet. Al vrij snel werd deze theorie binnen de wetenschappelijke wereld algemeen aanvaard als verklaring voor het ontstaan van soorten, inclusief de mens.


Belgische opstand & Nederland als eenheidsstaat

Nederland werd in deze eeuw een eenheidsstaat. Rechtspraak werd voortaan voor het hele land uniform geregeld en Limburg en Noord-Brabant werden volwaardige provincies. De Belgische Opstand van 1830 leidde tot onafhankelijkheid van België, wat in 1839 door Nederland erkend werd. Het Europese revolutiejaar 1848 bracht veel onrust. Nederland creëerde in deze periode een parlementaire democratie die vandaag de dag nog steeds wordt gehandhaafd.


Door: Thijs van Beusekom

Filmrecensie: Monsieur Chocolat

    13 juli 2016
Filmrecensie: Monsieur Chocolat

logo_kleindcDe Franse film Monsieur Chocolat draait vanaf april 2016 in Nederland. Omar Sy (Les Intouchables, Samba) speelt de hoofdrol in het historische drama, waar het net als in zijn eerdere films draait om sociaal-culturele verschillen en discriminatie. In deze film wordt in tegenstelling tot in Les Intouchables een directe aanklacht tegen racisme uitgesproken. Monsieur Chocolat is een verhaal over de strijd tegen vooroordelen. Lees verder

Dreyfus vrijgesproken

Dreyfus vrijgesproken

Parijs 1906- J’Accuse…! Lettre au president de la republique. Par Emile Zola. Vandaag, in 1906, werd Alfred Dreyfus, die beschuldigd was van spionage, vrijgesproken.

Lees verder

Jonas Salk krijgt Medal of Freedom voor poliovaccin

kinderen met polio

Op 11 juli 1977 ontving dokter Jonas Salk de Medal of Freedom, de hoogst haalbare burgerlijke onderscheiding, van president Carter. Salk kreeg de onderscheiding voor zijn grote wetenschappelijke bijdrage bij het ontwikkelen van het vaccin tegen polio. Polio was één van de meest bedreigende ziekten in het Westen in de twintigste eeuw. Jaarlijks raakten er duizenden kinderen wereldwijd verlamd tijdens diverse epidemieën.

Lees verder

Onafhankelijkheid Zuid-Soedan

Burgeroorlog Soedan 1924

Op 9 juli 2011 verkreeg de Republiek van Zuid-Soedan haar onafhankelijkheid van Soedan. Deze onafhankelijkheid kwam exact zes jaar na de vredesovereenkomst tussen de Soedanese overheid en zuidelijke rebellen van 9 juli 2005. Deze overeenkomst betekende het einde van de langst durende burgeroorlog in Afrika, welke in 1983 begonnen was. De nieuwe natie Zuid-Soedan verkreeg zijn onafhankelijkheid niet zonder slag of stoot. Ook na de onafhankelijkheid ging het Zuid-Soedan niet voor de wind en werd het land geteisterd door crises en verschillende machtsblokken.

Lees verder

Uitvinder van de Zeppelin geboren

Uitvinder van de Zeppelin geboren

Op 8 juli 1838 kwam in de Duitse universiteitsstad Konstanz Ferdinand Adolf Heinrich August Graf von Zeppelin ter wereld. De zoon van hofmaarschalk Friedrich von Zeppelin en Amélie Macaire d’Hogguer zou de wereld verrijken met het luchtschip dat zijn naam draagt.

Lees verder

Geboortedag van de (tweede) keizer van Mexico

Geboortedag van de (tweede) keizer van Mexico

Op 6 juli 1832 kwam in Wenen Ferdinand Maximiliaan Jozef ter wereld. Zoon van aartshertog Frans Karel van Oostenrijk en aartshertogin Sophie van Beieren. Ferdinand werd als Maximiliaan I in 1864 keizer van het Tweede Mexicaanse Keizerrijk.

Lees verder

Het uitsterven van de Reuzenalk

Reuzenalk

De reuzenalk, ook wel de pinguïn van het Noordelijk Halfrond genoemd, stierf op 3 juli 1844 uit toen het laatst levende paar gedood werd op het IJslandse eiland Eldey. Er is meer dan 100.000 jaar jacht gemaakt op de vogels tot de soort in de negentiende eeuw volledig uitgeroeid werd. De reuzenalk was een belangrijke voedselbron voor de Indianen en had lange tijd een sterk symbolische waarde voor de inheemse bevolking van Amerika.

Lees verder

Postcode ingevoerd in Verenigde Staten

Brievenbus

Op 1 juli 1963 werd in de Verenigde Staten de ZIP code, ofwel de postcode, geïntroduceerd om het postverkeer te verbeteren, te versnellen en de stroomlijnen. Door de enorme groei in post en de technologische verbeteringen op het gebied van posttransport groeide de vraag naar een nieuw, ordelijk systeem. De ZIP code, kort voor Zoning Improvement Plan, bood uitkomst. Lees verder