Sadler,_Battle_of_Waterloo

1800-1900 | 19e eeuw

 

Als historici het hebben over de negentiende eeuw, spreken zij vaak van de ‘lange negentiende eeuw’ als kenmerkend tijdvak tussen de Franse Revolutie (1789) en het begin van de Eerste Wereldoorlog (1914). In deze eeuw ontwikkelt de wetenschap en technologie zich met rasse schreden, wat zorgt voor een materialistische levensbeschouwing en een geloof in de vooruitgang. De eeuw begint met de machtige Napoleon Bonaparte.


Napoleon Bonaparte

De Fransman Napoleon Bonaparte (1769-1821) was één van de belangrijkste politieke leiders uit de moderne tijd. In 1799 pleegde hij een staatsgreep en in 1804 riep hij zichzelf uit tot keizer van Frankrijk. Als leider bezorgde hij Frankrijk een dominante positie in Europa. Na de mislukte veldtocht naar Rusland in 1812 viel de machtsbasis van Napoleon echter in elkaar. Eerst werd hij naar het eiland Elba verbannen, om vervolgens – na de Slag bij Waterloo in 1815 – naar Sint-Helena gestuurd te worden. Napoleons hervormingen zijn vandaag de dag nog steeds erg belangrijk.


Rijken & Pax Britannica

Na de Slag bij Waterloo hield het Franse keizerrijk dus op te bestaan. Dit paste perfect in het beeld van de negentiende eeuw, waar veel oude machten sneuvelden en nieuwe machten opkwamen. In deze roerige eeuw vielen het Spaanse-, Napoleontische-, Tweede Franse-, Chinese-, Heilige Roomse- en Mughal Rijk. Hiertegenover stond de opkomst van het Britse-, Russische-, Japanse-, Duitse- en Tweede Franse Koloniale Rijk en de groeiende macht van de Verenigde Staten. Desondanks wordt de negentiende eeuw gezien als een periode van relatieve vrede. Vooral dankzij het Britse Rijk, dat de rol van politie van de wereld op zich nam en veel bemiddelde tussen verschillende machten(Pax Britannica).


Industriële Revolutie & vooruitgang

In de negentiende eeuw werden veel wetenschappelijke ontdekkingen en uitvindingen gedaan. Ontwikkelingen op het gebied van wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie, elektriciteit en metaalbewerking legden de fundering voor de technologische ontwikkelingen in de twintigste eeuw en zorgden voor een enorme bevolkingsgroei. De Industriële Revolutie die al eerder was begonnen in Groot-Brittannië verspreidde zich naar Noord-Amerika, Japan en de rest van Europa en zorgde voor steeds meer kinderarbeid in fabrieken en mijnen. Met de komst van spoorwegen steeg de urbanisatiegraad tevens enorm.


De nachtwakersstaat, het liberalisme, socialisme & feminisme

De kinderarbeid was mede te wijten aan het economisch liberalisme en het kapitalisme, waarin de overheid zich nauwelijks bemoeide met de economie (nachtwakersstaat) en alles draaide om winst. Als reactie op het liberalisme ontstond het socialisme, dat op geheel eigen wijze streed voor sociale rechtvaardigheid. In deze eeuw bestonden er strikte sociale normen wat betreft zedigheid en genderrollen, iets wat het opkomende feminisme probeerde te veranderen.


Afschaffing slavernij

De lange traditie van slavernij kwam in de negentiende eeuw geleidelijk ten einde. De meeste Europese landen stopten in navolging van het Verenigd Koninkrijk met de lucratieve handel van slaven. In Amerika ging dit moeizamer en werd het land tussen 1861 en 1865 verscheurd door de Amerikaanse Burgeroorlog. Onder leiding van Abraham Lincoln werd hier uiteindelijk ook de slavernij afgeschaft.


Charles Darwin & de evolutietheorie

Ook Charles Darwin speelde een belangrijk rol in deze periode. In 1859 publiceerde hij zijn boek On the origin of species waarin hij zijn evolutietheorie uiteen zet. Al vrij snel werd deze theorie binnen de wetenschappelijke wereld algemeen aanvaard als verklaring voor het ontstaan van soorten, inclusief de mens.


Belgische opstand & Nederland als eenheidsstaat

Nederland werd in deze eeuw een eenheidsstaat. Rechtspraak werd voortaan voor het hele land uniform geregeld en Limburg en Noord-Brabant werden volwaardige provincies. De Belgische Opstand van 1830 leidde tot onafhankelijkheid van België, wat in 1839 door Nederland erkend werd. Het Europese revolutiejaar 1848 bracht veel onrust. Nederland creëerde in deze periode een parlementaire democratie die vandaag de dag nog steeds wordt gehandhaafd.


Door: Thijs van Beusekom

4x legendarische criminelen en drugsbaronnen met merkwaardige bijnamen

    2 mei 2016
4x legendarische criminelen en drugsbaronnen met merkwaardige bijnamen

De Peruaanse drugsbaron Gerson Galvez, bijgenaamd ‘De Slak’, is door Colombia aan Peru uitgeleverd. Hoe komt een crimineel aan een bijnaam? En waar komen deze merkwaardige bijnamen vandaan? In dit artikel 4 legendarische criminelen met merkwaardige bijnamen en hun oorsprong.

Lees verder

Ontstaan van de Dag van de Arbeid

Ontstaan van de Dag van de Arbeid

stempels-themamaanden-ig-dec31 mei 1890 – In verschillende landen vindt voor het eerst de Dag van de Arbeid plaats. De vieringen van de socialistische en communistische arbeidersbewegingen zal uitgroeien tot een jaarlijkse traditie,  die in de hele Westerse wereld ook nu nog uitbundig wordt gevierd. De keuze voor 1 mei heeft ook zo zijn redenen. Lees verder

Harriet Tubman:strijd tegen slavernij in Amerika

       21 april 2016
Harriet Tubman:strijd tegen slavernij in Amerika

In 2015 presenteerde de non-profit organisatie women on 20’s een petitie aan president Obama, met als doel een vrouw op het 20-dollar biljet te krijgen. In tien weken tijd hadden meer dan 600.000 mensen gestemd op Harriet Tubman, een voormalig slavin die gedurende haar leven tegen slavernij vocht. In 2020 zal zij op de voorkant van het biljet prijken. Lees verder

De geschiedenis van persvrijheid

       20 april 2016
De geschiedenis van persvrijheid

In het jaar 2015 is de persvrijheid wereldwijd verslechterd. Dit komt vooral doordat journalisten in landen als Turkije, Egypte en Polen minder vrijheid dan voorheen kregen om hun werk te verrichten. Uit de conclusies van dit jaarlijkse rapport van de internationale perswaakhond Reporters Sans Frontières  (RSF) rijst de vraag hoe men in het verleden persvrijheid heeft verkregen.
Lees verder

4 historische bouwwerken: van piramide tot Eiffeltoren

       13 april 2016
bouwwerken

In 2020 zal de skyline van Dubai een nieuwe aanwinst krijgen: een toren van bijna een kilometer hoog. Het moet het huidige hoogste bouwwerk ter wereld, de Burj Khalifa, overtreffen. In het verleden zijn er vele imposante en hoge bouwwerken ontworpen die het record voor hoogste bouwwerk ter wereld een tijdlang in bezit hadden. Bekijk hier een aantal voorbeelden van dergelijke bouwwerken uit het verleden.

Lees verder

Sparta: de oudste club in het professionele voetbal

          12 april 2016
Sparta: de oudste club in het professionele voetbal

Sparta zal na zes jaar terugkeren op het hoogste niveau in Nederland. Maandag 11 april 2016 werd de club kampioen van de Jupiler league, het tweede niveau van Nederland. Hoog tijd voor een kijkje in de lange historie van de Rotterdamse club. Lees verder

Slag bij Shiloh tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Battle_of_Shiloh_Thulstrup.jpg

Pittsburg Landing, Tennessee 1862- Om 6 uur in de ochtend van 6 april 1862 voeren de Zuidelijke legers onder leiding van generaal Johnston een verassingsaanval uit op de Noordelijke troepen van generaal Grant. Rondom het kerkje Shiloh Church van het dorpje Pittsburg Landing, staan 100.000 Amerikaanse soldaten tegenover elkaar, voor de bloedigste slag tot dan toe in de Amerikaanse Burgeroorlog, die al op 7 april beëindigd werd. Lees verder

Van baby tot vliegtuigkaper: 5 bizarre vermissingen door de eeuwen heen

       30 maart 2016
vermissing

Op 29 maart werd een militair gevonden in de Colombiaanse jungle die al 23 dagen vermist was. Hij werd verzwakt, maar in goede gezondheid aangetroffen. In het verleden zijn er een aantal  mensen vermist geraakt die –  in tegenstelling tot de Colombiaan – nooit meer zijn teruggevonden. Lees hier meer over de intrigerende  vermissing van een baby, kapitein, uitvinder, vliegenierster en vliegtuigkaper.

Lees verder