WAR & CONFLICT BOOK ERA: WORLD WAR II/PERSONALITIES

1900-1945 | Interbellum, Eerste & Tweede Wereldoorlog

 

De eerste helft van de twintigste eeuw wordt gekenmerkt door oorlog en geweld. Twee wereldoorlogen verscheuren de wereld en lijken een schier onoplosbare tegenstelling te creëren. Als klap op de vuurpijl was er tijdens het Interbellum ook nog eens sprake van de zogenaamde Grote Depressie. In schril contrast hiermee staat de geboekte vooruitgang.

 

Eerste Wereldoorlog – geallieerden vs. centralen

Op 28 juli 1914 begon de Eerste Wereldoorlog nadat Oostenrijk-Hongarije Servië binnenviel. Er ontstonden twee opponerende allianties: de geallieerden en de centralen. Uiteindelijk eindigde de oorlog op 11 november 1918 met een wapenstilstand en ‘wonnen’ de geallieerden de oorlog. De Volkenbond werd opgericht en de omstreden Vrede van Versailles werd ondertekend. Als oorzaken voor de oorlog wijzen sommige historici naar de toenemende populariteit van het militarisme en het radicaalnationalisme. Ook het imperialisme speelde een belangrijk rol.

 

Interbellum – Aanloop naar nieuwe oorlog

Het Interbellum is de periode tussen de twee wereldoorlogen in en kreeg zijn naam dan ook logischerwijs pas na de Tweede Wereldoorlog. Al snel na het Verdrag van Versailles werd gezegd dat dit verdrag de basis vormde voor een nieuwe oorlog. Duitsland moest enorme geldbedragen betalen en de Sovjet-Unie was niet uitgenodigd bij de onderhandelingen. Daarnaast woedde er in de USSR een vreselijke burgeroorlog (1918-1921) en brandde er een machtsstrijd los na het overlijden van Lenin. Ook werden de nieuwe landsgrenzen niet bepaald door nationaliteiten, maar op basis van de voorkeuren van de winnaars. Dit werkte weer een groeiend nationaliteitsgevoel in de hand.

 

Interbellum – Beurskrach & de Grote Depressie

Tijdens het Interbellum kreeg de wereld ook nog eens te maken met de Grote Depressie, voornamelijk veroorzaakt door de Beurskrach in de Verenigde Staten. Het ging al langer niet goed in Amerika: de Drooglegging werd ingevoerd als bestrijding tegen het groeiende alcoholisme, maar zorgde juist voor meer georganiseerde misdaad. Men leefde er in deze jaren twintig op los, deze periode werd later ook wel de ‘roaring twenties’ genoemd. In deze jaren waren de koersen door massale speculatie gestegen tegen de economische realiteit in. De Beurskrach op 24 oktober 1929 kwam dan ook extra hard aan. Europa werd mede getroffen, want de VS betaalde niet langer herstelbetalingen aan Duitsland. In 1932 trad Franklin D. Roosevelt aan als nieuwe leider en probeerde met zijn New Deal de crisis te bezweren.

 

Tweede Wereldoorlog

Adolf Hitler was al in 1933 aan de macht gekomen in Duitsland, maar velen erkende het gevaar van zijn nationaalsocialistische partij niet. Eén van de weinigen die dat wel deed was de nieuwe USSR-leider, de communistische Jozef Stalin, die met harde hand regeerde. Toen op 1 september 1939 Duitsland Polen binnenviel en op 7 december 1941 Japanners Pearl Harbor bombardeerden, was opnieuw de hele wereld betrokken in een oorlog. De Tweede Wereldoorlog, waarbij Nazi-Duitsland steun kreeg van het fascistische Italië, duurde tot 1945 en veroorzaakte tussen de 50 en 70 miljoen doden. Vooral veel burgers waren slachtoffer en de joodse gemeenschap werd tijdens de holocaust stelselmatig uitgeroeid in de vele concentratiekampen. Tot op heden is deze oorlog nog steeds de enige oorlog waar kernwapens zijn ingezet, zo werden atoombommen geworpen op Hiroshima en Nagasaki.

 

Nederland

Ook Nederland was slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef het land nog neutraal en voerde het in 1917 en 1919 passief en actief vrouwenkiesrecht in. Het kon echter niet ontkomen aan de economische crisis eind jaren twintig die grote delen van de wereld teisterde. Met de opkomst van de NSDAP in Duitsland kreeg het rechtsradicalisme in ons land ook een boost. De NSB kwam op, maar kreeg lang niet zoveel aanhangers als de NSDAP. Het naziregime zorgde echter ook hier voor veel slachtoffers. Ontzettend veel Joden werden vanuit Nederland naar de concentratiekampen gevoerd en vooral Amsterdam kende veel deportaties.

 

Epicentrum Europa

Ook in andere delen van de wereld gebeurde natuurlijk voldoende. Zo greep in 1939 Francisco Franco de macht in Spanje en was de Russisch-Japanse Oorlog in 1904 de eerste grote oorlog van de twintigste eeuw. Daarnaast kwam er in 1912 een einde aan ruim 2000 jaar Chinees keizerrijk en was in 1922/23 het machtige Ottomaanse Rijk voltooid verleden tijd. Desondanks overheersten de wereldoorlogen al het andere. Europa stond niet voor het eerst in het centrum van de aandacht.

 

Door: Thijs van Beusekom

Het proces van Tokio: Japanse oorlogsmisdadigers berecht

Het proces van Tokio: Japanse oorlogsmisdadigers berecht

WOII verborgen feitenOp 3 mei 1946 begon het proces van Tokio, ook wel de Internationale Militaire Tribunalen voor het Verre Oosten genoemd. Dit proces in Tokio draaide om de berechting van Japanse oorlogsmisdadigers. In totaal stonden er 28 mannen, afkomstig uit het leger of de overheid, terecht. Het proces nam 2,5 jaar in beslag en eindigde op 12 november 1948.
Lees verder

Het merkwaardige plan tijdens de Tweede Wereldoorlog: de Bat Bomb

Het merkwaardige plan tijdens de Tweede Wereldoorlog: de Bat Bomb

Eén van de meest bizar klinkende wapens is de zogenaamde Bat Bomb die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ontwikkeld. Een bom met daarin vleermuizen die boven een Japanse stad zouden worden losgelaten. Het komt over als een grap. Er is echter twee jaar in het geheim aan dit project gewerkt door de Amerikaanse luchtmacht en marine.

Lees verder

Pearl Harbor film: 5 historische fouten

Pearl Harbor

De film Pearl Harbor (2001) is een Amerikaanse romantische oorlogsfilm die geregisseerd is door Michael Bay. In de film spelen bekende acteurs mee zoals Ben Affleck, Cuba Gooding Jr. en Alec Baldwin. Helaas voor historici bevat de film over de Japanse verassingsaanval op de Amerikaanse marinebasis vele historische fouten.

Lees verder

Hiroo Onoda: De Japanse militair die niet opgaf

Onoda

WOII verborgen feitenOp 2 september 1945 kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Na de nucleaire aanvallen op Hiroshima en Nagasaki door de VS, besloot de Japanse keizer Hirohito om te capituleren. De akte die dit bevestigde werd op 2 september ondertekend. Het bleek echter dat dit niet voor elke Japanner het einde van de oorlog was, want soldaat Hiroo Onoda gaf zich pas in 1974 over.

Lees verder

Afrikaner Nationale Partij aan de macht

Afrikaner Nationale Partij aan de macht

Zuid-Afrika 1948 –  “Vandaag behoort Zuid-Afrika ons weer toe. Voor het eerst sinds de Unie is Zuid-  Afrika voor onszelf en moge god ervoor hoeden dat het altijd de onze zal blijven.” De leider van de Nasionale Party in Zuid-Afrika, Dr Daniël Francois Malan, won de verkiezingen  op 26 mei 1948 en introduceerde apartheid.

Lees verder

Hoe gingen de kinderen van Bormann en Himmler om met de daden van hun vaders?

Hoe gingen de kinderen van Bormann en Himmler om met de daden van hun vaders?

WOII verborgen feitenToen de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam, werd het duidelijk wat voor een gruwelijkheden het naziregime had aangericht. Het Duitse volk moest met deze kennis leren leven. De meeste Duitsers konden zich enigszins onttrekken aan schuld voor de Holocaust, zij hadden het immers nicht gewusst. De kinderen van de nazi-kopstukken hadden deze mogelijkheid vaak niet. Hoe gingen zij om met de ontdekking van hun vaders daden? Lees verder

NSB-kinderen na de Tweede Wereldoorlog: slechte behandeling en schuldgevoel

NSB-kinderen na de Tweede Wereldoorlog: slechte behandeling en schuldgevoel

WOII verborgen feitenAls wij Nederlanders de Tweede Wereldoorlog herdenken zijn we altijd trots op de mensen die verzet boden tegen de Duitse overheersing. We denken echter vol afschuw aan de Nederlanders die collaboreerden met de Duitsers: de NSB-ers. Dat deze landgenoten na de oorlog gestraft werden was onvermijdelijk, maar hoe ervoeren hun kinderen deze periode? Zij kozen immers niet voor de NSB. Voelen zij zich nog steeds schuldig voor de keuze van hun ouders? Lees verder

Schiermonnikoog: Klein eiland maar een grote Duitse spil

Schiermonnikoog: Klein eiland maar een grote Duitse spil

WOII verborgen feitenVoor de bevolking op de Waddeneilanden werd de Tweede Wereldoorlog vaak heel anders ervaren dan dat de bewoners op het Nederlandse vasteland dat deden. Vooral Schiermonnikoog heeft haar eigen bijzondere oorlogsgeschiedenis. Als het kleinste Nederlandse Waddeneiland, had het voor de Duitsers een zeer belangrijke betekenis. Schiermonnikoog werd dan ook pas relatief laat bevrijd.
Lees verder