WAR & CONFLICT BOOK ERA: WORLD WAR II/PERSONALITIES

1900-1945 | Interbellum, Eerste & Tweede Wereldoorlog

 

De eerste helft van de twintigste eeuw wordt gekenmerkt door oorlog en geweld. Twee wereldoorlogen verscheuren de wereld en lijken een schier onoplosbare tegenstelling te creëren. Als klap op de vuurpijl was er tijdens het Interbellum ook nog eens sprake van de zogenaamde Grote Depressie. In schril contrast hiermee staat de geboekte vooruitgang.

 

Eerste Wereldoorlog – geallieerden vs. centralen

Op 28 juli 1914 begon de Eerste Wereldoorlog nadat Oostenrijk-Hongarije Servië binnenviel. Er ontstonden twee opponerende allianties: de geallieerden en de centralen. Uiteindelijk eindigde de oorlog op 11 november 1918 met een wapenstilstand en ‘wonnen’ de geallieerden de oorlog. De Volkenbond werd opgericht en de omstreden Vrede van Versailles werd ondertekend. Als oorzaken voor de oorlog wijzen sommige historici naar de toenemende populariteit van het militarisme en het radicaalnationalisme. Ook het imperialisme speelde een belangrijk rol.

 

Interbellum – Aanloop naar nieuwe oorlog

Het Interbellum is de periode tussen de twee wereldoorlogen in en kreeg zijn naam dan ook logischerwijs pas na de Tweede Wereldoorlog. Al snel na het Verdrag van Versailles werd gezegd dat dit verdrag de basis vormde voor een nieuwe oorlog. Duitsland moest enorme geldbedragen betalen en de Sovjet-Unie was niet uitgenodigd bij de onderhandelingen. Daarnaast woedde er in de USSR een vreselijke burgeroorlog (1918-1921) en brandde er een machtsstrijd los na het overlijden van Lenin. Ook werden de nieuwe landsgrenzen niet bepaald door nationaliteiten, maar op basis van de voorkeuren van de winnaars. Dit werkte weer een groeiend nationaliteitsgevoel in de hand.

 

Interbellum – Beurskrach & de Grote Depressie

Tijdens het Interbellum kreeg de wereld ook nog eens te maken met de Grote Depressie, voornamelijk veroorzaakt door de Beurskrach in de Verenigde Staten. Het ging al langer niet goed in Amerika: de Drooglegging werd ingevoerd als bestrijding tegen het groeiende alcoholisme, maar zorgde juist voor meer georganiseerde misdaad. Men leefde er in deze jaren twintig op los, deze periode werd later ook wel de ‘roaring twenties’ genoemd. In deze jaren waren de koersen door massale speculatie gestegen tegen de economische realiteit in. De Beurskrach op 24 oktober 1929 kwam dan ook extra hard aan. Europa werd mede getroffen, want de VS betaalde niet langer herstelbetalingen aan Duitsland. In 1932 trad Franklin D. Roosevelt aan als nieuwe leider en probeerde met zijn New Deal de crisis te bezweren.

 

Tweede Wereldoorlog

Adolf Hitler was al in 1933 aan de macht gekomen in Duitsland, maar velen erkende het gevaar van zijn nationaalsocialistische partij niet. Eén van de weinigen die dat wel deed was de nieuwe USSR-leider, de communistische Jozef Stalin, die met harde hand regeerde. Toen op 1 september 1939 Duitsland Polen binnenviel en op 7 december 1941 Japanners Pearl Harbor bombardeerden, was opnieuw de hele wereld betrokken in een oorlog. De Tweede Wereldoorlog, waarbij Nazi-Duitsland steun kreeg van het fascistische Italië, duurde tot 1945 en veroorzaakte tussen de 50 en 70 miljoen doden. Vooral veel burgers waren slachtoffer en de joodse gemeenschap werd tijdens de holocaust stelselmatig uitgeroeid in de vele concentratiekampen. Tot op heden is deze oorlog nog steeds de enige oorlog waar kernwapens zijn ingezet, zo werden atoombommen geworpen op Hiroshima en Nagasaki.

 

Nederland

Ook Nederland was slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef het land nog neutraal en voerde het in 1917 en 1919 passief en actief vrouwenkiesrecht in. Het kon echter niet ontkomen aan de economische crisis eind jaren twintig die grote delen van de wereld teisterde. Met de opkomst van de NSDAP in Duitsland kreeg het rechtsradicalisme in ons land ook een boost. De NSB kwam op, maar kreeg lang niet zoveel aanhangers als de NSDAP. Het naziregime zorgde echter ook hier voor veel slachtoffers. Ontzettend veel Joden werden vanuit Nederland naar de concentratiekampen gevoerd en vooral Amsterdam kende veel deportaties.

 

Epicentrum Europa

Ook in andere delen van de wereld gebeurde natuurlijk voldoende. Zo greep in 1939 Francisco Franco de macht in Spanje en was de Russisch-Japanse Oorlog in 1904 de eerste grote oorlog van de twintigste eeuw. Daarnaast kwam er in 1912 een einde aan ruim 2000 jaar Chinees keizerrijk en was in 1922/23 het machtige Ottomaanse Rijk voltooid verleden tijd. Desondanks overheersten de wereldoorlogen al het andere. Europa stond niet voor het eerst in het centrum van de aandacht.

 

Door: Thijs van Beusekom

Duinkerke: veel kaapvaart en één mirakel

    21 juli 2017
Duinkerke: veel kaapvaart en één mirakel

Onlangs ging de film Dunkirk in première, over de terugtrekking van Britse en Franse troepen naar Engeland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast ontdekte een lid van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland een lied over Duinkerkse piraten dat geschreven werd tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De strategische positie van het stadje bezorgde het een prominente positie door de eeuwen heen.

Lees verder

Oprichting Fokker

oprichting fokker

Amsterdam 1919- De fameuze vliegtuigbouwer, testvlieger en ontwerper, Anthony H.G. Fokker richtte op  21 juli 1919 de Nederlandse vliegtuigenfabriek op. Het bedrijf zou meer dan vijfenzeventig jaar bestaan en was in de jaren ’20 de grootste vliegtuigfabrikant ter wereld.

Lees verder

Geschiedenis van het Korps Commando Troepen (KCT)

    19 juli 2017
Viering vijfentwintig jarig bestaan Korps Commando Troepen

Het rommelt bij het Korps Commandotroepen (KCT). Soldaten klagen over achterhaald en versleten materieel dat het uitvoeren van missies onnodig moeilijk en gevaarlijk maakt. Dat blijkt uit onderzoek van RTL-nieuws, waarbij zij inzicht kregen in interne mails, brieven en rapportages. Het Korps Commandotroepen werd opgericht in 1949 en was gebaseerd op eerdere legeronderdelen uit de Tweede Wereldoorlog.

Lees verder

19 juli jarig: Edgar Dégas

    19 juli 2017
19 juli jarig: Edgar Dégas

Zonder dat hij het zelf wilde, wordt hij gezien als één van de pioniers van het impressionisme in de schilderkunst. Ondanks zijn succes raakt hij door zijn tegendraadsheid en onafhankelijkheid in een sociaal isolement, omdat een schilder volgens hem ‘geen sociaal leven kon hebben’. Edgar Dégas werd geboren op 19 juli 1834 in Parijs. Lees verder

Kröller-Müller geopend op de Veluwe

Kröller-Müller geopend op de Veluwe

Otterlo 1938 – Aandachtig kijken Helene Kröller-Müller en Minister Welter van Koloniën naar ‘de Aardappelpoters van Van Gogh.’ De auto’s met gasten rijden ondertussen af en aan voor de opening van het nieuwe museum op de Veluwe.

Lees verder

De geschiedenis van het horloge

    10 juli 2017
Zakhorloge

Tijd is in zekere zin ook een uitvinding. De eerste hulpmiddelen om te bepalen hoe laat het was kwamen waarschijnlijk voort uit de religieuze noodzaak het juiste tijdstip voor het gebed te bepalen en om te navigeren op open water. Vaak waren die instrumenten nog weinig nauwkeurig. Tegenwoordig kunnen horloges veel meer dan alleen nauwkeurig de tijd bepalen en zijn het meer stijlaccessoires dan klokken.
Lees verder

Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928)

    29 juni 2017
Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928)

Hendrik Antoon Lorentz was een Nederlands natuurkundige en Nobelprijswinnaar. Hij deed vooral onderzoek naar licht en elektromagnetisme en vormde een belangrijke schakel tussen de wetenschap van de negentiende eeuw en het werk van latere grootheden als Albert Einstein, Paul Ehrenfest en Niels Bohr.

Lees verder

Anjerdag

Anjerdag

Den Haag 1940- Na zeven weken drong de realiteit van de bezetting door tot de Nederlandse bevolking. Om blijk te geven aan de onvrede in het land, grepen burgers de verjaardag van Prins Bernard aan om te protesteren.  

Lees verder