WAR & CONFLICT BOOK ERA: WORLD WAR II/PERSONALITIES

1900-1945 | Interbellum, Eerste & Tweede Wereldoorlog

 

De eerste helft van de twintigste eeuw wordt gekenmerkt door oorlog en geweld. Twee wereldoorlogen verscheuren de wereld en lijken een schier onoplosbare tegenstelling te creëren. Als klap op de vuurpijl was er tijdens het Interbellum ook nog eens sprake van de zogenaamde Grote Depressie. In schril contrast hiermee staat de geboekte vooruitgang.

 

Eerste Wereldoorlog – geallieerden vs. centralen

Op 28 juli 1914 begon de Eerste Wereldoorlog nadat Oostenrijk-Hongarije Servië binnenviel. Er ontstonden twee opponerende allianties: de geallieerden en de centralen. Uiteindelijk eindigde de oorlog op 11 november 1918 met een wapenstilstand en ‘wonnen’ de geallieerden de oorlog. De Volkenbond werd opgericht en de omstreden Vrede van Versailles werd ondertekend. Als oorzaken voor de oorlog wijzen sommige historici naar de toenemende populariteit van het militarisme en het radicaalnationalisme. Ook het imperialisme speelde een belangrijk rol.

 

Interbellum – Aanloop naar nieuwe oorlog

Het Interbellum is de periode tussen de twee wereldoorlogen in en kreeg zijn naam dan ook logischerwijs pas na de Tweede Wereldoorlog. Al snel na het Verdrag van Versailles werd gezegd dat dit verdrag de basis vormde voor een nieuwe oorlog. Duitsland moest enorme geldbedragen betalen en de Sovjet-Unie was niet uitgenodigd bij de onderhandelingen. Daarnaast woedde er in de USSR een vreselijke burgeroorlog (1918-1921) en brandde er een machtsstrijd los na het overlijden van Lenin. Ook werden de nieuwe landsgrenzen niet bepaald door nationaliteiten, maar op basis van de voorkeuren van de winnaars. Dit werkte weer een groeiend nationaliteitsgevoel in de hand.

 

Interbellum – Beurskrach & de Grote Depressie

Tijdens het Interbellum kreeg de wereld ook nog eens te maken met de Grote Depressie, voornamelijk veroorzaakt door de Beurskrach in de Verenigde Staten. Het ging al langer niet goed in Amerika: de Drooglegging werd ingevoerd als bestrijding tegen het groeiende alcoholisme, maar zorgde juist voor meer georganiseerde misdaad. Men leefde er in deze jaren twintig op los, deze periode werd later ook wel de ‘roaring twenties’ genoemd. In deze jaren waren de koersen door massale speculatie gestegen tegen de economische realiteit in. De Beurskrach op 24 oktober 1929 kwam dan ook extra hard aan. Europa werd mede getroffen, want de VS betaalde niet langer herstelbetalingen aan Duitsland. In 1932 trad Franklin D. Roosevelt aan als nieuwe leider en probeerde met zijn New Deal de crisis te bezweren.

 

Tweede Wereldoorlog

Adolf Hitler was al in 1933 aan de macht gekomen in Duitsland, maar velen erkende het gevaar van zijn nationaalsocialistische partij niet. Eén van de weinigen die dat wel deed was de nieuwe USSR-leider, de communistische Jozef Stalin, die met harde hand regeerde. Toen op 1 september 1939 Duitsland Polen binnenviel en op 7 december 1941 Japanners Pearl Harbor bombardeerden, was opnieuw de hele wereld betrokken in een oorlog. De Tweede Wereldoorlog, waarbij Nazi-Duitsland steun kreeg van het fascistische Italië, duurde tot 1945 en veroorzaakte tussen de 50 en 70 miljoen doden. Vooral veel burgers waren slachtoffer en de joodse gemeenschap werd tijdens de holocaust stelselmatig uitgeroeid in de vele concentratiekampen. Tot op heden is deze oorlog nog steeds de enige oorlog waar kernwapens zijn ingezet, zo werden atoombommen geworpen op Hiroshima en Nagasaki.

 

Nederland

Ook Nederland was slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef het land nog neutraal en voerde het in 1917 en 1919 passief en actief vrouwenkiesrecht in. Het kon echter niet ontkomen aan de economische crisis eind jaren twintig die grote delen van de wereld teisterde. Met de opkomst van de NSDAP in Duitsland kreeg het rechtsradicalisme in ons land ook een boost. De NSB kwam op, maar kreeg lang niet zoveel aanhangers als de NSDAP. Het naziregime zorgde echter ook hier voor veel slachtoffers. Ontzettend veel Joden werden vanuit Nederland naar de concentratiekampen gevoerd en vooral Amsterdam kende veel deportaties.

 

Epicentrum Europa

Ook in andere delen van de wereld gebeurde natuurlijk voldoende. Zo greep in 1939 Francisco Franco de macht in Spanje en was de Russisch-Japanse Oorlog in 1904 de eerste grote oorlog van de twintigste eeuw. Daarnaast kwam er in 1912 een einde aan ruim 2000 jaar Chinees keizerrijk en was in 1922/23 het machtige Ottomaanse Rijk voltooid verleden tijd. Desondanks overheersten de wereldoorlogen al het andere. Europa stond niet voor het eerst in het centrum van de aandacht.

 

Door: Thijs van Beusekom

België schaft de doodstraf af

België schaft de doodstraf af

België 1996- De Belgische regering heeft vrijdag het wetsontwerp goedgekeurd dat voorziet in de afschaffing van de doodstraf. De hoogste straf wordt vervangen door levenslange gevangenschap.

Lees verder

Persoonlijk verhaal symbool voor Pools leed WOII

    8 juni 2016
Persoonlijk verhaal symbool voor Pools leed WOII

Twee jonge Polen die afzonderlijk van elkaar in 1940 met hun familie naar een interneringskamp gedeporteerd worden, ontmoeten elkaar in Siberië. Hun liefde bloeit daar op tegen de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog, maar in deze zware tijden verliezen ze elkaar uit het oog… Lees verder

Het lijden van Antoni Gaudí

Gaudi

Antoni Gaudí is een succesvolle Spaanse architect die vooral bekend is van zijn kathedraal de Sagrada Familia. Hij wijdde de laatste jaren van zijn leven volledig aan de bouw van deze kerk. Op 7 juni 1926 wordt hij, peinzend over straat lopend, aangereden door een tram. Enkele dagen later overlijdt hij in het ziekenhuis. Lees verder

Rost van Tonningen dood

Rost van Tonningen dood

Scheveningen 1945 – Met een doffe klap landt het lichaam van de voormalig NSB-er Meinoud Rost van Tonningen op de harde vloer van de Scheveningse strafgevangenis. Hij is een paar verdiepingen hoog vanaf een balustrade gevallen. De bibliothecaris van de gevangenis probeert het verminkte lichaam nog wat bijeen te rapen. Het was zelfmoord, zeggen zijn bewakers.

Lees verder

Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorlog

    3 juni 2016
Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorlog

In het Duitse parlement vond op 2 juni 2016 een stemming plaats over de erkenning van de Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorlog. Een overgrote meerderheid stemde voor. Er was slechts één tegenstem en één onthouding. Volgens de Turkse president Erdogan zal de erkenning van de Armeense genocide door Duitsland de relatie tussen beide landen beschadigen.

Lees verder

Herdenken van de Eerste Wereldoorlog bij Verdun

       30 mei 2016
Herdenken van de Eerste Wereldoorlog bij Verdun

Het is in 2016 precies 100 jaar geleden dat de Slag bij Verdun werd uitgevochten. President Hollande en bondskanselier Merkel herdachten 29 mei gezamenlijk hun gevallen voorvaders. Het Franse dorp Verdun was het strijdtoneel van één van de bloedigste slagen uit de Eerste Wereldoorlog en de geschiedenis. De uiteindelijke overwinning van de Fransen leverde echter bijna geen terreinwinst op. Lees verder

Het proces van Tokio: Japanse oorlogsmisdadigers berecht

Het proces van Tokio: Japanse oorlogsmisdadigers berecht

WOII verborgen feitenOp 3 mei 1946 begon het proces van Tokio, ook wel de Internationale Militaire Tribunalen voor het Verre Oosten genoemd. Dit proces in Tokio draaide om de berechting van Japanse oorlogsmisdadigers. In totaal stonden er 28 mannen, afkomstig uit het leger of de overheid, terecht. Het proces nam 2,5 jaar in beslag en eindigde op 12 november 1948.
Lees verder

Het merkwaardige plan tijdens de Tweede Wereldoorlog: de Bat Bomb

Het merkwaardige plan tijdens de Tweede Wereldoorlog: de Bat Bomb

Eén van de meest bizar klinkende wapens is de zogenaamde Bat Bomb die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ontwikkeld. Een bom met daarin vleermuizen die boven een Japanse stad zouden worden losgelaten. Het komt over als een grap. Er is echter twee jaar in het geheim aan dit project gewerkt door de Amerikaanse luchtmacht en marine.

Lees verder