WAR & CONFLICT BOOK ERA: WORLD WAR II/PERSONALITIES

1900-1945 | Interbellum, Eerste & Tweede Wereldoorlog

 

De eerste helft van de twintigste eeuw wordt gekenmerkt door oorlog en geweld. Twee wereldoorlogen verscheuren de wereld en lijken een schier onoplosbare tegenstelling te creëren. Als klap op de vuurpijl was er tijdens het Interbellum ook nog eens sprake van de zogenaamde Grote Depressie. In schril contrast hiermee staat de geboekte vooruitgang.

 

Eerste Wereldoorlog – geallieerden vs. centralen

Op 28 juli 1914 begon de Eerste Wereldoorlog nadat Oostenrijk-Hongarije Servië binnenviel. Er ontstonden twee opponerende allianties: de geallieerden en de centralen. Uiteindelijk eindigde de oorlog op 11 november 1918 met een wapenstilstand en ‘wonnen’ de geallieerden de oorlog. De Volkenbond werd opgericht en de omstreden Vrede van Versailles werd ondertekend. Als oorzaken voor de oorlog wijzen sommige historici naar de toenemende populariteit van het militarisme en het radicaalnationalisme. Ook het imperialisme speelde een belangrijk rol.

 

Interbellum – Aanloop naar nieuwe oorlog

Het Interbellum is de periode tussen de twee wereldoorlogen in en kreeg zijn naam dan ook logischerwijs pas na de Tweede Wereldoorlog. Al snel na het Verdrag van Versailles werd gezegd dat dit verdrag de basis vormde voor een nieuwe oorlog. Duitsland moest enorme geldbedragen betalen en de Sovjet-Unie was niet uitgenodigd bij de onderhandelingen. Daarnaast woedde er in de USSR een vreselijke burgeroorlog (1918-1921) en brandde er een machtsstrijd los na het overlijden van Lenin. Ook werden de nieuwe landsgrenzen niet bepaald door nationaliteiten, maar op basis van de voorkeuren van de winnaars. Dit werkte weer een groeiend nationaliteitsgevoel in de hand.

 

Interbellum – Beurskrach & de Grote Depressie

Tijdens het Interbellum kreeg de wereld ook nog eens te maken met de Grote Depressie, voornamelijk veroorzaakt door de Beurskrach in de Verenigde Staten. Het ging al langer niet goed in Amerika: de Drooglegging werd ingevoerd als bestrijding tegen het groeiende alcoholisme, maar zorgde juist voor meer georganiseerde misdaad. Men leefde er in deze jaren twintig op los, deze periode werd later ook wel de ‘roaring twenties’ genoemd. In deze jaren waren de koersen door massale speculatie gestegen tegen de economische realiteit in. De Beurskrach op 24 oktober 1929 kwam dan ook extra hard aan. Europa werd mede getroffen, want de VS betaalde niet langer herstelbetalingen aan Duitsland. In 1932 trad Franklin D. Roosevelt aan als nieuwe leider en probeerde met zijn New Deal de crisis te bezweren.

 

Tweede Wereldoorlog

Adolf Hitler was al in 1933 aan de macht gekomen in Duitsland, maar velen erkende het gevaar van zijn nationaalsocialistische partij niet. Eén van de weinigen die dat wel deed was de nieuwe USSR-leider, de communistische Jozef Stalin, die met harde hand regeerde. Toen op 1 september 1939 Duitsland Polen binnenviel en op 7 december 1941 Japanners Pearl Harbor bombardeerden, was opnieuw de hele wereld betrokken in een oorlog. De Tweede Wereldoorlog, waarbij Nazi-Duitsland steun kreeg van het fascistische Italië, duurde tot 1945 en veroorzaakte tussen de 50 en 70 miljoen doden. Vooral veel burgers waren slachtoffer en de joodse gemeenschap werd tijdens de holocaust stelselmatig uitgeroeid in de vele concentratiekampen. Tot op heden is deze oorlog nog steeds de enige oorlog waar kernwapens zijn ingezet, zo werden atoombommen geworpen op Hiroshima en Nagasaki.

 

Nederland

Ook Nederland was slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef het land nog neutraal en voerde het in 1917 en 1919 passief en actief vrouwenkiesrecht in. Het kon echter niet ontkomen aan de economische crisis eind jaren twintig die grote delen van de wereld teisterde. Met de opkomst van de NSDAP in Duitsland kreeg het rechtsradicalisme in ons land ook een boost. De NSB kwam op, maar kreeg lang niet zoveel aanhangers als de NSDAP. Het naziregime zorgde echter ook hier voor veel slachtoffers. Ontzettend veel Joden werden vanuit Nederland naar de concentratiekampen gevoerd en vooral Amsterdam kende veel deportaties.

 

Epicentrum Europa

Ook in andere delen van de wereld gebeurde natuurlijk voldoende. Zo greep in 1939 Francisco Franco de macht in Spanje en was de Russisch-Japanse Oorlog in 1904 de eerste grote oorlog van de twintigste eeuw. Daarnaast kwam er in 1912 een einde aan ruim 2000 jaar Chinees keizerrijk en was in 1922/23 het machtige Ottomaanse Rijk voltooid verleden tijd. Desondanks overheersten de wereldoorlogen al het andere. Europa stond niet voor het eerst in het centrum van de aandacht.

 

Door: Thijs van Beusekom

Donkere soldaten in het Amerikaanse leger tijdens WOII

donkere soldaten

WOII verborgen feitenOp 18 december 1865 werd de slavernij officieel afgeschaft in de Verenigde Staten. Dit betekende echter geen einde aan racisme en discriminatie jegens de Afro-Amerikaanse bevolking. Ondanks deze ongelijkheid schreven vele donkere Amerikanen zich in bij het leger om hun land te dienen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Lees verder

Dewey verliest van Truman door nietsdoen

    4 mei 2016
Dewey verliest van Truman door nietsdoen

De enige keer dat Harry Truman de Amerikaanse presidentsverkiezingen wint, in 1948, wordt gezien als een van de grootste politieke verrassingen in de Amerikaanse geschiedenis. Als dat zo is, dan moet de verliezer, in dit geval republikein Thomas Dewey, wel heel domme dingen hebben gedaan. Lees verder

‘Nachtheksen’ in het leger van de Sovjet-Unie

‘Nachtheksen’ in het leger van de Sovjet-Unie

VWOII verborgen feitenrouwelijke soldaten: in de meeste landen kwam dit tijdens de Tweede Wereldoorlog alleen voor bij de typische vrouwen beroepen die zich achter de linies afspeelden. In de Sovjet-Unie was dit echter anders. Er dienden 820.000 vrouwen in het Sovjet leger, waarvan er zo’n 120.000 aan het front vochten als scherpschutters, piloten of bevelhebbers.

Lees verder

De slag bij Koersk: het begin van het einde

De slag bij Koersk: het begin van het einde

In de zomer van 1943 vond de grootste mechanische veldslag van de Tweede Wereldoorlog plaats nabij de Russische stad Koersk. Gedurende de slag zouden zo’n tienduizend tanks en 3.500.000 soldaten in actie komen. Terwijl de landing in Normandië nog moest plaatsvinden, leed Hitler bij Koersk al een beslissende nederlaag. Lees verder

Start Operatie Manna

Start Operatie Manna

Achterveld 1945- Eindelijk zijn de Duitsers, Britten, Amerikanen en Canadezen het eens. Er mogen voedselpakketten boven het hongerige en noodlijdende West-Nederland worden gedropt. Operatie Manna is genoemd naar het op wonderbaarlijke wijze aan de Israëliërs verschenen voedsel in het boek Exodus. De actie gaat van start op 29 april 1945. Lees verder

Tastbaar bewijs van de Holocaust in Sobibor

       28 april 2016
Archeolgische opgravingen Sobibor

Over de gruwelen die zich hebben afgespeeld in de werkkampen en vernietigingskampen van de Tweede Wereldoorlog is lang niet alles bekend. Dit bewijzen archeologen  met opgravingen van persoonlijke objecten en resten van kampen. Een archeoloog als Ivar Schute kan hiermee een duidelijker beeld schetsen van de duistere bladzijde in de geschiedenis. Lees verder

4 vliegtuigwrakken uit WOII

       28 april 2016
4 vliegtuigwrakken uit WOII

In januari 1945 stortte de 21-jarige Nieuw-Zeelander luitenant John Davis Lunn neer boven het Gelderse Lingewaal. Na 71 jaar weten nabestaanden waar hij is neergestort. Zijn familie wil hem begraven, maar hun geliefde Uncle Jack mag niet worden opgegraven. Na WOII zijn er vele vliegtuigwrakken gevonden. De redactie besloot om een aantal wrakken onder de loep te nemen.

Lees verder

Guernica vernietigd door Duitse troepen

Guernica na het bombardement

Guernica 1937 – 24 Duitse en Italiaanse vliegtuigen scheren door de lucht. Ze hebben 22 ton aan bommen bij zich om op 26 april het Spaans-Baskische stadje Guernica mee plat te gooien. Het bombardement van de fascisten tijdens de Spaanse burgeroorlog zou één van de eerste luchtaanvallen op onschuldige burgers worden. Lees verder