800px-Curtain_germany

1946-2000 | Wederopbouw & Koude Oorlog – door Vincent de Groot

 

Met het eindigen van de Tweede Wereldoorlog moesten nieuwe verhoudingen in de wereld bepaald worden. Al snel kwamen de grootmachten de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten ideologisch lijnrecht tegenover elkaar te staan. De Koude Oorlog had grote invloed op de politieke en sociale verhoudingen van over de hele wereld.

 

Ideologische strijd: communisme vs. kapitalisme

De kapitalistische Verenigde Staten konden niet meer verschillen van de communistische Sovjet-Unie. De Verenigde Staten waren bang voor de invloed van Sovjetleider Josef Stalin, die zijn communistische ideologie steeds verder over Europa verspreidde. De spanningen die volgden zouden aanhouden tot het eind van de twintigste eeuw.

 

Het IJzeren Gordijn

Het IJzeren Gordijn markeerde de onzichtbare lijn die dwars door Oost-Europa liep. Links van deze lijn lagen de kapitalistische West-Europese landen, rechts van de lijn lagen de landen die zich onder invloedssfeer van de Sovjet-Unie bevonden. In 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd, het symbool voor de scheiding tussen West en Oost tijdens de Koude Oorlog.

 

Apartheid in Zuid-Afrika

In 1948 werd in Zuid-Afrika officieel de apartheid ingevoerd. Het doel van de apartheid was het bevestigen en behouden van de blanke dominantie in het land. De Zuid-Afrikaanse bevolking werd opgedeeld in drie groepen: blanken, zwarten en gekleurden. De belangrijkste strijder tegen de apartheid was Nelson Mandela. Nadat hij in 1990 vrijkwam na een gevangenschap van zeventien jaar, kreeg zijn politieke partij de macht over Zuid-Afrika en schafte hij de apartheid af. In 1993 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.

 

De Koreaoorlog

In 1950 leidden de ideologische spanningen tussen Oost en West voor het eerst tot een militair conflict. Noord-Korea, gesteund door de communistische Sovjet-Unie en China, viel het door de Verenigde Staten gesteunde Zuid-Korea binnen. Na de dood van Stalin in 1953 werd er een staakt-het-vuren tussen beide landen getekend. Officieel is er nooit vrede gesloten tussen beide landen.

 

Dekolonisatie onder druk van de Verenigde Staten

De Verenigde Staten voerden na de Tweede Wereldoorlog een beleid van dekolonisatie. In ruil voor financiële hulp moesten Europese mogendheden hun koloniën opgeven. Dit betekende het begin van de onafhankelijkheidsoorlog van Nederlands-Indië en de dekolonisatie van vele gebieden in Azië, Afrika en het Midden-Oosten.

 

De Vietnamoorlog

De Vietnamoorlog speelde zich af tussen 1955 en 1975 tussen het communistische Noord-Vietnam en het kapitalistische Zuid-Vietnam. In eerste instantie stuurde de Verenigde Staten alleen militaire ‘adviseurs’, maar na loop van tijd werden ook wapens en manschappen gestuurd om mee te vechten. Amerika wist de oorlog niet te winnen en moest zich neerleggen bij de hereniging van het noorden en het zuiden in de Socialistische Republiek Vietnam.

 

Seksuele Revolutie

Rond de jaren zestig begonnen traditionele opvattingen over seks te veranderen. De uitvinding van de anticonceptiepil aan het begin van de jaren zestig heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. De relatie tussen seks en het huwelijk werd losser, het werd langzamerhand steeds normaler om seks los van liefde te zien. De Seksuele Revolutie werd onder andere gedragen door de hippiebewegingen in de Verenigde Staten en West-Europa, die zich afzetten tegen de kapitalistische en materialistische maatschappij.

 

Dreiging van een kernoorlog

De constante dreiging tussen de VS en de Sovjet-Unie leidde tot een (kern)wapenwedloop. Beide grootmachten probeerden de ander te overtreffen in het maken en testen van atoombommen. Zowel in de VS als in Europa vonden vele protesten plaats tegen het gebruik van dergelijke wapens.

 

De Koude Oorlog ten einde

In 1989 viel de Berlijnse Muur en viel het communistische Oostblok uiteen. De glasnost (openheid) van Gorbastjov droeg bij aan de vredesonderhandelingen tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. In 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen, wat wordt gezien als het officiële einde van de Koude Oorlog. In vrijwel alle Oostbloklanden werd het communisme afgeschaft.

 

Veranderingen in Nederland

Vanaf de jaren zestig vonden er belangrijke veranderingen plaats in de Nederlandse samenleving. Met name de ontzuiling had grote invloed op het dagelijks leven van de gewone man. Daarnaast kende Nederland vanaf de jaren zestig grote economische voorspoed, wat de burger veel meer vrije tijd gaf. Tevens droeg de komst van Marokkaanse, Turkse en Zuid-Europese gastarbeiders vanaf de jaren zestig bij aan de ontwikkeling van de Nederlandse multiculturele samenleving.

 

En verder?

De Koude Oorlog is nog veel complexer en groter dan in het kort uitgelegd kan worden. Daarnaast vonden er tussen 1945 en 2000 nog veel meer belangrijke gebeurtenissen plaats. Lees op deze pagina bijvoorbeeld over de Israel en Palestina, Mao en de Culturele Revolutie, Chinese staatsman Deng Xiaoping, de Tweede Feministische Golf en de Verzuiling.

 

Door: Chris Kienhuis

Pippi Langkous

             10 januari 2017
Pippi Langkous

Pippi Langkous mag dan zo’n 70 jaar oud zijn, ze is en blijft Zweeds cultureel erfgoed. Het meisje met de vlechtjes is in Zweden zelfs het icoon op het 20 kroon biljet. Hier moet ze moet haar plek wel delen met schrijfster Astrid Lindgren. Een hele eer, voor de stoere Pippilotta Viktualia Rullgardina Krusmynta Efraimsdotter Långstrump.

Lees verder

Q & Q: de best bekeken Nederlandse jeugdserie allertijden

          5 januari 2017
Q & Q

De jeugdcrimi Q & Q was de best bekeken Nederlandse jeugdserie allertijden, met een gemiddeld kijkcijfer van 3,1 miljoen. Ook in Oostenrijk en Duitsland boekte de serie succes. ‘’Q & Q duudududu dudududuududuu du-du-du-du’’ werd een intronummer dat bij menig kijker niet uit het hoofd was te krijgen. Lees verder

Japanse staatsgodsdienst Shinto wordt afgeschaft

MacArthur en Hirohito

Op 15 december 1945 werd de Shinto-religie afgeschaft als staatsgodsdienst in Japan door de Amerikaanse generaal Douglas MacArthur. De natuurgodsdienst Shinto was een belangrijk onderdeel van het Japanse nationalisme en militarisme. Na het verlies van Japan aan het einde van de Tweede Wereldoorlog wilden de Amerikanen hier een einde aan maken. Lees verder

De Long Island Rail Road Massacre

Merillon Avenue Station

Op 7 december 1993 schiet de Jamaicaanse immigrant Colin Ferguson zes mensen dood tijdens een treinrit in New York op de Long Island Rail Road. Negentien anderen raken gewond. Ferguson was een Black Supremacist: de slachtoffers waren blank of Aziatisch. Deze moordpartij kwam bekend te staan als de Long Island Rail Road Massacre Lees verder

Molukse treinkaping bij Wijster

Molukse treinkaping bij Wijster

Wijster 1975- Een week na de uitspraak van de koningin over de onafhankelijkheid van Suriname, stapten zeven Molukse jongeren in trein no. 378 richting Zwolle vanaf station Assen. Ze hadden cadeaus bij zich, verpakt in sinterklaaspapier. Toen de trein stilstond, scheurden de Molukkers de Sinterklaasverpakkingen open, toverden wapens tevoorschijn in de kleuren van de Molukse vlag, en riepen: “Menu Muria, Handen omhoog! Dit is een Kaping!”. Zo ontstond op 2 december 1975 de eerste treinkaping in de Nederlandse geschiedenis.

Lees verder

1 december 1988: de eerste Wereldaidsdag wordt gehouden

Staatssecretaris Ginjaard Maas met een voorlichtingsposter over aids

Op 1 december 1988 wordt de eerste Wereldaidsdag gehouden. Een dag waarop er wereldwijd stil gestaan wordt bij de ziekte aids die jaarlijks duizenden doden eist. In 1987 kwamen twee voorlichters van de Wereldgezondheidsorganisatie met het idee voor deze dag. Sindsdien wordt er elk jaar op 1 december aandacht gevraagd voor aids. Lees verder

Het Bloedbad van Moiwana in Suriname

Desi Bouterse

Op 29 november 1986 vindt in het Surinaamse dorp Moiwana een bloedbad plaats. Dit bloedbad was een gevolg van de burgeroorlog die gaande was tussen de rebellengroepering van Ronnie Brunswijk en het Nationale Leger van Desi Bouterse. Bij een zoektocht naar Brunswijk werden er in zijn woonplaats Moiwana 40 burgers neergeschoten, waaronder veel vrouwen en kinderen.  Lees verder

Fidel Castro: de communistische leider van Cuba

Fidel Castro

Na een jarenlange strijd wordt Fidel Castro op 16 februari 1959 uitgeroepen tot de nieuwe premier van Cuba.  Het communisme bracht weinig goeds met zich mee en  Cubanen kregen nog minder rechten. Op vrijdag 25 november 2016 overleed Fidel Castro op 90-jarige leeftijd.
Lees verder