800px-Curtain_germany

1946-2000 | Wederopbouw & Koude Oorlog – door Vincent de Groot

 

Met het eindigen van de Tweede Wereldoorlog moesten nieuwe verhoudingen in de wereld bepaald worden. Al snel kwamen de grootmachten de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten ideologisch lijnrecht tegenover elkaar te staan. De Koude Oorlog had grote invloed op de politieke en sociale verhoudingen van over de hele wereld.

 

Ideologische strijd: communisme vs. kapitalisme

De kapitalistische Verenigde Staten konden niet meer verschillen van de communistische Sovjet-Unie. De Verenigde Staten waren bang voor de invloed van Sovjetleider Josef Stalin, die zijn communistische ideologie steeds verder over Europa verspreidde. De spanningen die volgden zouden aanhouden tot het eind van de twintigste eeuw.

 

Het IJzeren Gordijn

Het IJzeren Gordijn markeerde de onzichtbare lijn die dwars door Oost-Europa liep. Links van deze lijn lagen de kapitalistische West-Europese landen, rechts van de lijn lagen de landen die zich onder invloedssfeer van de Sovjet-Unie bevonden. In 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd, het symbool voor de scheiding tussen West en Oost tijdens de Koude Oorlog.

 

Apartheid in Zuid-Afrika

In 1948 werd in Zuid-Afrika officieel de apartheid ingevoerd. Het doel van de apartheid was het bevestigen en behouden van de blanke dominantie in het land. De Zuid-Afrikaanse bevolking werd opgedeeld in drie groepen: blanken, zwarten en gekleurden. De belangrijkste strijder tegen de apartheid was Nelson Mandela. Nadat hij in 1990 vrijkwam na een gevangenschap van zeventien jaar, kreeg zijn politieke partij de macht over Zuid-Afrika en schafte hij de apartheid af. In 1993 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.

 

De Koreaoorlog

In 1950 leidden de ideologische spanningen tussen Oost en West voor het eerst tot een militair conflict. Noord-Korea, gesteund door de communistische Sovjet-Unie en China, viel het door de Verenigde Staten gesteunde Zuid-Korea binnen. Na de dood van Stalin in 1953 werd er een staakt-het-vuren tussen beide landen getekend. Officieel is er nooit vrede gesloten tussen beide landen.

 

Dekolonisatie onder druk van de Verenigde Staten

De Verenigde Staten voerden na de Tweede Wereldoorlog een beleid van dekolonisatie. In ruil voor financiële hulp moesten Europese mogendheden hun koloniën opgeven. Dit betekende het begin van de onafhankelijkheidsoorlog van Nederlands-Indië en de dekolonisatie van vele gebieden in Azië, Afrika en het Midden-Oosten.

 

De Vietnamoorlog

De Vietnamoorlog speelde zich af tussen 1955 en 1975 tussen het communistische Noord-Vietnam en het kapitalistische Zuid-Vietnam. In eerste instantie stuurde de Verenigde Staten alleen militaire ‘adviseurs’, maar na loop van tijd werden ook wapens en manschappen gestuurd om mee te vechten. Amerika wist de oorlog niet te winnen en moest zich neerleggen bij de hereniging van het noorden en het zuiden in de Socialistische Republiek Vietnam.

 

Seksuele Revolutie

Rond de jaren zestig begonnen traditionele opvattingen over seks te veranderen. De uitvinding van de anticonceptiepil aan het begin van de jaren zestig heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. De relatie tussen seks en het huwelijk werd losser, het werd langzamerhand steeds normaler om seks los van liefde te zien. De Seksuele Revolutie werd onder andere gedragen door de hippiebewegingen in de Verenigde Staten en West-Europa, die zich afzetten tegen de kapitalistische en materialistische maatschappij.

 

Dreiging van een kernoorlog

De constante dreiging tussen de VS en de Sovjet-Unie leidde tot een (kern)wapenwedloop. Beide grootmachten probeerden de ander te overtreffen in het maken en testen van atoombommen. Zowel in de VS als in Europa vonden vele protesten plaats tegen het gebruik van dergelijke wapens.

 

De Koude Oorlog ten einde

In 1989 viel de Berlijnse Muur en viel het communistische Oostblok uiteen. De glasnost (openheid) van Gorbastjov droeg bij aan de vredesonderhandelingen tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. In 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen, wat wordt gezien als het officiële einde van de Koude Oorlog. In vrijwel alle Oostbloklanden werd het communisme afgeschaft.

 

Veranderingen in Nederland

Vanaf de jaren zestig vonden er belangrijke veranderingen plaats in de Nederlandse samenleving. Met name de ontzuiling had grote invloed op het dagelijks leven van de gewone man. Daarnaast kende Nederland vanaf de jaren zestig grote economische voorspoed, wat de burger veel meer vrije tijd gaf. Tevens droeg de komst van Marokkaanse, Turkse en Zuid-Europese gastarbeiders vanaf de jaren zestig bij aan de ontwikkeling van de Nederlandse multiculturele samenleving.

 

En verder?

De Koude Oorlog is nog veel complexer en groter dan in het kort uitgelegd kan worden. Daarnaast vonden er tussen 1945 en 2000 nog veel meer belangrijke gebeurtenissen plaats. Lees op deze pagina bijvoorbeeld over de Israel en Palestina, Mao en de Culturele Revolutie, Chinese staatsman Deng Xiaoping, de Tweede Feministische Golf en de Verzuiling.

 

Door: Chris Kienhuis

Ronald Reagan en zijn Strategic Defense Initiative

       12 juli 2016
Ronald Reagan en zijn Strategic Defense Initiative

Vrijdag 8 juli 2016 kondigden Zuid-Korea en de Verenigde Staten een raketafweersysteem aan dat op Zuid-Koreaans grondgebied moet komen te staan. Noord-Korea liet daarop weten dat het met een fysieke reactie zal komen wanneer het systeem daadwerkelijk geplaatst wordt. Dit is niet de eerste keer dat een raketschild zorgt voor spanningen. In de jaren 80 zorgde Ronald Reagan met zijn plan voor een Strategic Defense Initiative (SDI) al voor veel ophef. 

Lees verder

De grote Afro-Amerikaanse volksverhuizing

       11 juli 2016
afro-amerikaanse volksverhuizing

Themamaand Op ReisVoor veel Europese immigranten behelsde Amerika het ultieme idee van vrijheid, het land van de onbegrensde mogelijkheden. Het land waarin iedereen binnen de kortste keer een ‘echte Amerikaan’ zou zijn en waar voor iedereen plaats was. De werkelijkheid bleek voor vele Afro-Amerikanen anders te zijn, daarom vertrokken tussen 1916 en 1970 zes miljoen Afro-Amerikanen uit het racistische zuiden naar het industriële noorden met hoop op een betere toekomst.

Lees verder

Nederlandse emigranten op zoek naar geluk aan de overkant van de oceaan

          11 juli 2016
nederlandse emigranten

Themamaand Op Reis

Over de hele wereld zijn sporen te vinden van Nederlanders die in de jaren vijftig hun geluk elders gingen beproeven. Met name verre landen zoals Canada, Australië en Nieuw-Zeeland spraken tot de verbeelding van veel mensen. Wat waren de beweegredenen voor het verlaten van Nederland en waarom kozen de emigranten juist voor verre bestemmingen zoals Canada, Australië en Nieuw-Zeeland? Lees verder

Het ontstaan van de burgeroorlog in Mali

       7 juli 2016
Het ontstaan van de burgeroorlog in Mali

Twee Nederlandse VN-militairen zijn op 6 juli 2016 om het leven gekomen tijdens een explosie bij een oefening in Mali. De 24-jarige korporaal Roggeveld en de 29-jarige sergeant Hoving waren aan het trainen met een mortier en hierbij is iets misgegaan. De twee stierven aan hun verwondingen en een 23-jarige soldaat wordt nog behandeld. Waarom is Nederland eigenlijk in Mali; hoe kon een van de meest democratische landen in Afrika in een burgeroorlog belanden?

Lees verder

Nederlandse regering gedoogt softdrugs

Nederlandse regering gedoogt softdrugs

Horden toeristen komen ieder jaar richting Amsterdam om te profiteren van het gedoogbeleid dat de Nederlandse regering voert. Op 7 juli 1972 werd hiervoor het startschot gegeven.

Lees verder

De geschiedenis van de Decembermoorden in Suriname

          30 juni 2016
Bouterse ten tijde van de tegencoup van Rambocus in Fort Zeelandia (Bron: Nationaal Archief)

 

Het proces van de Decembermoorden, die op 8 en 9 december 1982 plaatsvonden in Suriname, wordt steeds ingewikkelder. De Surinaamse minister van Justitie maakte 29 juni 2016 bekend dat president Bouterse de zaak stopzet, omdat het de staatsveiligheid in het geding zou brengen. Dit is op zijn minst opmerkelijk te noemen, want het is dezelfde Bouterse die dictator was van 1980 tot 1988, toen de Decembermoorden plaatsvonden. Het is nog niet bekend of de krijsgraad (die de zaak had heropend) een vroegtijdig einde van de zaak zal accepteren. Lees verder

De historische ineffectiviteit van de VN Veiligheidsraad

       28 juni 2016
De historische ineffectiviteit van de VN Veiligheidsraad

Dinsdag 28 juni 2016 zal Nederland te horen krijgen of het een tijdelijke zetel in de VN Veiligheidsraad krijgt. De raad bestaat uit 5 vaste leden en 10 tijdelijke leden, die proberen de internationale vrede en veiligheid te bewaren. De Veiligheidsraad krijgt vaak kritiek omdat zij te weinig ingrijpen. Het grootste probleem is dat als één van de vaste landen (China, VS, Frankrijk, Rusland, Groot-Brittannië) het niet eens is met een plan om een crisissituatie aan te pakken, zij hun vetorecht kunnen gebruiken. Hoe is het gebleken dat de Veiligheidsraad sinds zijn ontstaan ineffectief is geweest? Lees verder

White’s groovey geschiedenis bij Earth, Wind & Fire

       28 juni 2016
White’s groovey geschiedenis bij Earth, Wind & Fire

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekDe band Earth, Wind & Fire stamt uit de vrije jaren ’60 en ’70 en dat is goed te merken door de disco, jazz, soul, funk en R&B-invloeden. Earth, Wind & Fire had een grote invloed op de popmuziek. De oprichter en zanger van Earth, Wind & Fire is 3 februari 2016 overleden. Maurice White had al langer gezondheidsproblemen en werd 74 jaar oud.

Lees verder