800px-Curtain_germany

1946-2000 | Wederopbouw & Koude Oorlog – door Vincent de Groot

 

Met het eindigen van de Tweede Wereldoorlog moesten nieuwe verhoudingen in de wereld bepaald worden. Al snel kwamen de grootmachten de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten ideologisch lijnrecht tegenover elkaar te staan. De Koude Oorlog had grote invloed op de politieke en sociale verhoudingen van over de hele wereld.

 

Ideologische strijd: communisme vs. kapitalisme

De kapitalistische Verenigde Staten konden niet meer verschillen van de communistische Sovjet-Unie. De Verenigde Staten waren bang voor de invloed van Sovjetleider Josef Stalin, die zijn communistische ideologie steeds verder over Europa verspreidde. De spanningen die volgden zouden aanhouden tot het eind van de twintigste eeuw.

 

Het IJzeren Gordijn

Het IJzeren Gordijn markeerde de onzichtbare lijn die dwars door Oost-Europa liep. Links van deze lijn lagen de kapitalistische West-Europese landen, rechts van de lijn lagen de landen die zich onder invloedssfeer van de Sovjet-Unie bevonden. In 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd, het symbool voor de scheiding tussen West en Oost tijdens de Koude Oorlog.

 

Apartheid in Zuid-Afrika

In 1948 werd in Zuid-Afrika officieel de apartheid ingevoerd. Het doel van de apartheid was het bevestigen en behouden van de blanke dominantie in het land. De Zuid-Afrikaanse bevolking werd opgedeeld in drie groepen: blanken, zwarten en gekleurden. De belangrijkste strijder tegen de apartheid was Nelson Mandela. Nadat hij in 1990 vrijkwam na een gevangenschap van zeventien jaar, kreeg zijn politieke partij de macht over Zuid-Afrika en schafte hij de apartheid af. In 1993 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.

 

De Koreaoorlog

In 1950 leidden de ideologische spanningen tussen Oost en West voor het eerst tot een militair conflict. Noord-Korea, gesteund door de communistische Sovjet-Unie en China, viel het door de Verenigde Staten gesteunde Zuid-Korea binnen. Na de dood van Stalin in 1953 werd er een staakt-het-vuren tussen beide landen getekend. Officieel is er nooit vrede gesloten tussen beide landen.

 

Dekolonisatie onder druk van de Verenigde Staten

De Verenigde Staten voerden na de Tweede Wereldoorlog een beleid van dekolonisatie. In ruil voor financiële hulp moesten Europese mogendheden hun koloniën opgeven. Dit betekende het begin van de onafhankelijkheidsoorlog van Nederlands-Indië en de dekolonisatie van vele gebieden in Azië, Afrika en het Midden-Oosten.

 

De Vietnamoorlog

De Vietnamoorlog speelde zich af tussen 1955 en 1975 tussen het communistische Noord-Vietnam en het kapitalistische Zuid-Vietnam. In eerste instantie stuurde de Verenigde Staten alleen militaire ‘adviseurs’, maar na loop van tijd werden ook wapens en manschappen gestuurd om mee te vechten. Amerika wist de oorlog niet te winnen en moest zich neerleggen bij de hereniging van het noorden en het zuiden in de Socialistische Republiek Vietnam.

 

Seksuele Revolutie

Rond de jaren zestig begonnen traditionele opvattingen over seks te veranderen. De uitvinding van de anticonceptiepil aan het begin van de jaren zestig heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. De relatie tussen seks en het huwelijk werd losser, het werd langzamerhand steeds normaler om seks los van liefde te zien. De Seksuele Revolutie werd onder andere gedragen door de hippiebewegingen in de Verenigde Staten en West-Europa, die zich afzetten tegen de kapitalistische en materialistische maatschappij.

 

Dreiging van een kernoorlog

De constante dreiging tussen de VS en de Sovjet-Unie leidde tot een (kern)wapenwedloop. Beide grootmachten probeerden de ander te overtreffen in het maken en testen van atoombommen. Zowel in de VS als in Europa vonden vele protesten plaats tegen het gebruik van dergelijke wapens.

 

De Koude Oorlog ten einde

In 1989 viel de Berlijnse Muur en viel het communistische Oostblok uiteen. De glasnost (openheid) van Gorbastjov droeg bij aan de vredesonderhandelingen tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. In 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen, wat wordt gezien als het officiële einde van de Koude Oorlog. In vrijwel alle Oostbloklanden werd het communisme afgeschaft.

 

Veranderingen in Nederland

Vanaf de jaren zestig vonden er belangrijke veranderingen plaats in de Nederlandse samenleving. Met name de ontzuiling had grote invloed op het dagelijks leven van de gewone man. Daarnaast kende Nederland vanaf de jaren zestig grote economische voorspoed, wat de burger veel meer vrije tijd gaf. Tevens droeg de komst van Marokkaanse, Turkse en Zuid-Europese gastarbeiders vanaf de jaren zestig bij aan de ontwikkeling van de Nederlandse multiculturele samenleving.

 

En verder?

De Koude Oorlog is nog veel complexer en groter dan in het kort uitgelegd kan worden. Daarnaast vonden er tussen 1945 en 2000 nog veel meer belangrijke gebeurtenissen plaats. Lees op deze pagina bijvoorbeeld over de Israel en Palestina, Mao en de Culturele Revolutie, Chinese staatsman Deng Xiaoping, de Tweede Feministische Golf en de Verzuiling.

 

Door: Chris Kienhuis

Koning Willem-Alexander

             27 april 2017
Koning Willem-Alexander

Biografie – Sinds 30 april 2013 heeft Nederland na een aantal decennia van koninginnen weer een koning: Willem-Alexander Claus George Ferdinand. Onder de vleugels van zijn moeder Beatrix leerde hij de fijne kneepjes van het vak. Hoewel Willem-Alexander tijdens zijn studententijd de bijnaam ‘Prins Pils’ kreeg, leerde Nederland hem de laatste jaren kennen als fanatiek sportliefhebber en betrokken koning.

Lees verder

Grote voedselschandalen in de geschiedenis

       26 april 2017
Tarwebrood

Historische schandalen – Met de broodoorlog die nog voortduurt in Venezuela en de verhalen over de slechte Chinese babymelk, kent de geschiedenis heel wat voedselschandalen. Zo werden in Nederland ook wel eens haren in etenswaar gevonden of andere giftige stoffen. De grootste historische voedselschandalen koste aan heel wat mensen het leven. Lees verder

Het ontstaan van de huidige Franse republiek

    24 april 2017
Franse president da Gaulle met de Amerikaanse president Nixon

De uitslag van eerste ronde van de Franse verkiezingen zorgt voor een aardverschuiving in de Franse politiek. De sociaalliberaal Emmanuel Macron staat in de tweede ronde tegenover de nationalistische Marine Le Pen. Dit is echter niet de eerste keer dat de Franse politiek met grote omwentelingen te maken krijgt.

Lees verder

Seriemoordenaar Dutroux ontsnapt op 23 april 1998

Vrouwe Justitia

In de jaren negentig werd België opgeschrikt door het nieuws van de seriemoordenaar Mark Dutroux. Hij werd in 1996 opgepakt op verdenking van de ontvoering, verkrachting en moord van tenminste zes minderjarige meisjes. Op 23 april 1998 kwam de Belgen het ontstellende nieuws ter oren dat Dutroux uit het gerechtshof Neufchâteau had weten te ontsnappen. De klopjacht begint en uiteindelijk weet de boswachter Stéphane Michaux de politie zijn locatie te vertellen. Lees verder

Eerste aflevering Swiebertje

Eerste aflevering Swiebertje

Hilversum 1955  – Een televisiespel  in zwart-wit, zo begint de legendarische kinderserie Swiebertje, naar de gelijknamige boekenreeks van John Henri uit den Bogaard. De landloper Swiebertje, gespeeld door Joop Doderer, zal Nederland bijna twintig jaar aan de buis gekluisterd houden. Lees verder

Lockheed bekend

Lockheed bekend

HISTORISCHE SCHANDALEN – In 1976 luidde het oordeel van de commissie Bonner: ‘dat Zijne Koninklijke Hoogheid zich aanvankelijk veel te lichtvaardig (had) begeven in transacties, die de indruk moesten wekken dat hij gevoelig was voor gunsten en dat hij zich toegankelijk had getoond voor onoorbare aanbiedingen (…) en niet alleen bij Lockheed, in een bedenkelijk daglicht moesten stellen.’

Lees verder

Reinhard Heydrich: familieman en de duisterste figuur van de nazi-elite

Reinhard Heydrich: familieman en de duisterste figuur van de nazi-elite

BIOGRAFIE – Reinhard Heydrich was één van de machtigste mannen in het Derde Rijk van Hitler. Lang, atletisch, intelligent, blond en met blauwe ogen was hij bovendien alles wat Hitler zag als het prototype van een ariër. Hij was verantwoordelijk voor miljoenen doden, want zijn taak was het vinden en vernietigen van alle vijanden van het rijk. Lees verder

Ontstaan van de ETA

       7 april 2017
ETA

Het doel heiligt de middelen? In het geval van de Baskische radicale, nationalistische terreurorganisatie de ETA is dat in de loop der jaren een kernbegrip geweest. Nu heeft de ETA aangekondigd alle wapens in te leveren en een ongewapende organisatie te worden. De ETA werd opgericht op 31 juli 1959.

Lees verder