800px-Curtain_germany

1946-2000 | Wederopbouw & Koude Oorlog – door Vincent de Groot

 

Met het eindigen van de Tweede Wereldoorlog moesten nieuwe verhoudingen in de wereld bepaald worden. Al snel kwamen de grootmachten de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten ideologisch lijnrecht tegenover elkaar te staan. De Koude Oorlog had grote invloed op de politieke en sociale verhoudingen van over de hele wereld.

 

Ideologische strijd: communisme vs. kapitalisme

De kapitalistische Verenigde Staten konden niet meer verschillen van de communistische Sovjet-Unie. De Verenigde Staten waren bang voor de invloed van Sovjetleider Josef Stalin, die zijn communistische ideologie steeds verder over Europa verspreidde. De spanningen die volgden zouden aanhouden tot het eind van de twintigste eeuw.

 

Het IJzeren Gordijn

Het IJzeren Gordijn markeerde de onzichtbare lijn die dwars door Oost-Europa liep. Links van deze lijn lagen de kapitalistische West-Europese landen, rechts van de lijn lagen de landen die zich onder invloedssfeer van de Sovjet-Unie bevonden. In 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd, het symbool voor de scheiding tussen West en Oost tijdens de Koude Oorlog.

 

Apartheid in Zuid-Afrika

In 1948 werd in Zuid-Afrika officieel de apartheid ingevoerd. Het doel van de apartheid was het bevestigen en behouden van de blanke dominantie in het land. De Zuid-Afrikaanse bevolking werd opgedeeld in drie groepen: blanken, zwarten en gekleurden. De belangrijkste strijder tegen de apartheid was Nelson Mandela. Nadat hij in 1990 vrijkwam na een gevangenschap van zeventien jaar, kreeg zijn politieke partij de macht over Zuid-Afrika en schafte hij de apartheid af. In 1993 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.

 

De Koreaoorlog

In 1950 leidden de ideologische spanningen tussen Oost en West voor het eerst tot een militair conflict. Noord-Korea, gesteund door de communistische Sovjet-Unie en China, viel het door de Verenigde Staten gesteunde Zuid-Korea binnen. Na de dood van Stalin in 1953 werd er een staakt-het-vuren tussen beide landen getekend. Officieel is er nooit vrede gesloten tussen beide landen.

 

Dekolonisatie onder druk van de Verenigde Staten

De Verenigde Staten voerden na de Tweede Wereldoorlog een beleid van dekolonisatie. In ruil voor financiële hulp moesten Europese mogendheden hun koloniën opgeven. Dit betekende het begin van de onafhankelijkheidsoorlog van Nederlands-Indië en de dekolonisatie van vele gebieden in Azië, Afrika en het Midden-Oosten.

 

De Vietnamoorlog

De Vietnamoorlog speelde zich af tussen 1955 en 1975 tussen het communistische Noord-Vietnam en het kapitalistische Zuid-Vietnam. In eerste instantie stuurde de Verenigde Staten alleen militaire ‘adviseurs’, maar na loop van tijd werden ook wapens en manschappen gestuurd om mee te vechten. Amerika wist de oorlog niet te winnen en moest zich neerleggen bij de hereniging van het noorden en het zuiden in de Socialistische Republiek Vietnam.

 

Seksuele Revolutie

Rond de jaren zestig begonnen traditionele opvattingen over seks te veranderen. De uitvinding van de anticonceptiepil aan het begin van de jaren zestig heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. De relatie tussen seks en het huwelijk werd losser, het werd langzamerhand steeds normaler om seks los van liefde te zien. De Seksuele Revolutie werd onder andere gedragen door de hippiebewegingen in de Verenigde Staten en West-Europa, die zich afzetten tegen de kapitalistische en materialistische maatschappij.

 

Dreiging van een kernoorlog

De constante dreiging tussen de VS en de Sovjet-Unie leidde tot een (kern)wapenwedloop. Beide grootmachten probeerden de ander te overtreffen in het maken en testen van atoombommen. Zowel in de VS als in Europa vonden vele protesten plaats tegen het gebruik van dergelijke wapens.

 

De Koude Oorlog ten einde

In 1989 viel de Berlijnse Muur en viel het communistische Oostblok uiteen. De glasnost (openheid) van Gorbastjov droeg bij aan de vredesonderhandelingen tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. In 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen, wat wordt gezien als het officiële einde van de Koude Oorlog. In vrijwel alle Oostbloklanden werd het communisme afgeschaft.

 

Veranderingen in Nederland

Vanaf de jaren zestig vonden er belangrijke veranderingen plaats in de Nederlandse samenleving. Met name de ontzuiling had grote invloed op het dagelijks leven van de gewone man. Daarnaast kende Nederland vanaf de jaren zestig grote economische voorspoed, wat de burger veel meer vrije tijd gaf. Tevens droeg de komst van Marokkaanse, Turkse en Zuid-Europese gastarbeiders vanaf de jaren zestig bij aan de ontwikkeling van de Nederlandse multiculturele samenleving.

 

En verder?

De Koude Oorlog is nog veel complexer en groter dan in het kort uitgelegd kan worden. Daarnaast vonden er tussen 1945 en 2000 nog veel meer belangrijke gebeurtenissen plaats. Lees op deze pagina bijvoorbeeld over de Israel en Palestina, Mao en de Culturele Revolutie, Chinese staatsman Deng Xiaoping, de Tweede Feministische Golf en de Verzuiling.

 

Door: Chris Kienhuis

Bom ontploft bij Olympische Spelen in Atlanta

Bom ontploft bij Olympische Spelen in Atlanta

Atlanta 1996-  Tijdens een concert waar mensen gratis naar binnen konden ontplofte een bom. 110 mensen raakten gewond en er vielen twee doden. Toch gingen net als bij de Olympische Spelen in München na de aanslag, de spelen door.

Lees verder

Herdenking revolutie van Cuba

Herdenking revolutie van Cuba

Onder het bevel van Castro vallen 119 rebellen de Moncada kazerne in Santiago de Cuba aan. Een legerpatrouille merkt de aanvallers echter op en de aanval wordt in de kiem gesmoord. 55 aanvallers  werden gevangen. Het lukt Castro en een paar anderen om te ontsnappen naar nabij gelegen bergen. Op 25, 26 en 27 juli wordt ieder jaar de revolutie van 1953 herdacht.

Lees verder

Nederlandse regering gedoogt softdrugs

Nederlandse regering gedoogt softdrugs

Nederland 1972- Horden toeristen komen ieder jaar  richting Amsterdam om te profiteren van het gedoogbeleid dat de Nederlandse regering voert. Op 7 juli 1972 werd hiervoor het startschot gegeven.

Lees verder

Seriemoordenaar Ted Bundy

Ted Bundy in 1980.

Een van de meest beruchte seriemoordenaars die de Verenigde Staten in de twintigste eeuw heeft gekend was Ted Bundy. Bundy bekende meer dan twintig moorden, maar er wordt geschat dat hij wel rond de honderd slachtoffers gemaakt zou hebben in diverse Amerikaanse staten in vijf jaar tijd. Op 30 juni 1975 verdween vermoedelijk een van zijn vele slachtoffers in Colorado: de 24-jarige Shelley Kay Robertson. Lees verder

EK Voetbal 1988: Nederland wordt Europees kampioen

Nederlands elftal

Op 25 juni 1988 speelt het Nederlands elftal de finale van het EK Voetbal tegen de Sovjet-Unie. Nederland wint de wedstrijd en wordt voor het eerst Europees kampioen. Lees verder

Koeweit onafhankelijk

Koeweit onafhankelijk

Koeweit 1961-  Het olierijke emiraat op het Arabisch Schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf werd vandaag, vijftig jaar geleden, onafhankelijk. Hoe zag Koeweit er voor de onafhankelijkheid uit?

Lees verder

Thaise koning doodgeschoten

Thaise koning doodgeschoten

Thailand 1946 – Er klinkt een schot vanuit de slaapkamer van troonopvolger Rama VIII ofwel koning Ananda Mahidol. Het Koninklijk personeel snelt in grote haast naar de plek des onheils. Rama VIII ligt levenloos in zijn kamer. Was het moord, zelfmoord of een ongeluk? De toedracht van zijn dood is nooit opgehelderd.

Lees verder

Vluchteling overleeft vlucht in landingsstel van Boeing 707

Boeing 707

Op 4 juni 1969 overleefde de Cubaanse vluchteling  Armando Socarras Ramirez een bloedstollende reis in een Boeing 707. Verborgen in het landingsstel van het vliegtuig vloog hij in negen uur van de Cubaanse hoofdstad Havana naar het Spaanse Madrid. Zijn reisgenoot en vriend Jorge Perez Blanco viel gedurende de reis uit het landingsstel en overleed tijdens de vluchtpoging van de tieners. Lees verder