800px-Curtain_germany

1946-2000 | Wederopbouw & Koude Oorlog – door Vincent de Groot

 

Met het eindigen van de Tweede Wereldoorlog moesten nieuwe verhoudingen in de wereld bepaald worden. Al snel kwamen de grootmachten de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten ideologisch lijnrecht tegenover elkaar te staan. De Koude Oorlog had grote invloed op de politieke en sociale verhoudingen van over de hele wereld.

 

Ideologische strijd: communisme vs. kapitalisme

De kapitalistische Verenigde Staten konden niet meer verschillen van de communistische Sovjet-Unie. De Verenigde Staten waren bang voor de invloed van Sovjetleider Josef Stalin, die zijn communistische ideologie steeds verder over Europa verspreidde. De spanningen die volgden zouden aanhouden tot het eind van de twintigste eeuw.

 

Het IJzeren Gordijn

Het IJzeren Gordijn markeerde de onzichtbare lijn die dwars door Oost-Europa liep. Links van deze lijn lagen de kapitalistische West-Europese landen, rechts van de lijn lagen de landen die zich onder invloedssfeer van de Sovjet-Unie bevonden. In 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd, het symbool voor de scheiding tussen West en Oost tijdens de Koude Oorlog.

 

Apartheid in Zuid-Afrika

In 1948 werd in Zuid-Afrika officieel de apartheid ingevoerd. Het doel van de apartheid was het bevestigen en behouden van de blanke dominantie in het land. De Zuid-Afrikaanse bevolking werd opgedeeld in drie groepen: blanken, zwarten en gekleurden. De belangrijkste strijder tegen de apartheid was Nelson Mandela. Nadat hij in 1990 vrijkwam na een gevangenschap van zeventien jaar, kreeg zijn politieke partij de macht over Zuid-Afrika en schafte hij de apartheid af. In 1993 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.

 

De Koreaoorlog

In 1950 leidden de ideologische spanningen tussen Oost en West voor het eerst tot een militair conflict. Noord-Korea, gesteund door de communistische Sovjet-Unie en China, viel het door de Verenigde Staten gesteunde Zuid-Korea binnen. Na de dood van Stalin in 1953 werd er een staakt-het-vuren tussen beide landen getekend. Officieel is er nooit vrede gesloten tussen beide landen.

 

Dekolonisatie onder druk van de Verenigde Staten

De Verenigde Staten voerden na de Tweede Wereldoorlog een beleid van dekolonisatie. In ruil voor financiële hulp moesten Europese mogendheden hun koloniën opgeven. Dit betekende het begin van de onafhankelijkheidsoorlog van Nederlands-Indië en de dekolonisatie van vele gebieden in Azië, Afrika en het Midden-Oosten.

 

De Vietnamoorlog

De Vietnamoorlog speelde zich af tussen 1955 en 1975 tussen het communistische Noord-Vietnam en het kapitalistische Zuid-Vietnam. In eerste instantie stuurde de Verenigde Staten alleen militaire ‘adviseurs’, maar na loop van tijd werden ook wapens en manschappen gestuurd om mee te vechten. Amerika wist de oorlog niet te winnen en moest zich neerleggen bij de hereniging van het noorden en het zuiden in de Socialistische Republiek Vietnam.

 

Seksuele Revolutie

Rond de jaren zestig begonnen traditionele opvattingen over seks te veranderen. De uitvinding van de anticonceptiepil aan het begin van de jaren zestig heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. De relatie tussen seks en het huwelijk werd losser, het werd langzamerhand steeds normaler om seks los van liefde te zien. De Seksuele Revolutie werd onder andere gedragen door de hippiebewegingen in de Verenigde Staten en West-Europa, die zich afzetten tegen de kapitalistische en materialistische maatschappij.

 

Dreiging van een kernoorlog

De constante dreiging tussen de VS en de Sovjet-Unie leidde tot een (kern)wapenwedloop. Beide grootmachten probeerden de ander te overtreffen in het maken en testen van atoombommen. Zowel in de VS als in Europa vonden vele protesten plaats tegen het gebruik van dergelijke wapens.

 

De Koude Oorlog ten einde

In 1989 viel de Berlijnse Muur en viel het communistische Oostblok uiteen. De glasnost (openheid) van Gorbastjov droeg bij aan de vredesonderhandelingen tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. In 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen, wat wordt gezien als het officiële einde van de Koude Oorlog. In vrijwel alle Oostbloklanden werd het communisme afgeschaft.

 

Veranderingen in Nederland

Vanaf de jaren zestig vonden er belangrijke veranderingen plaats in de Nederlandse samenleving. Met name de ontzuiling had grote invloed op het dagelijks leven van de gewone man. Daarnaast kende Nederland vanaf de jaren zestig grote economische voorspoed, wat de burger veel meer vrije tijd gaf. Tevens droeg de komst van Marokkaanse, Turkse en Zuid-Europese gastarbeiders vanaf de jaren zestig bij aan de ontwikkeling van de Nederlandse multiculturele samenleving.

 

En verder?

De Koude Oorlog is nog veel complexer en groter dan in het kort uitgelegd kan worden. Daarnaast vonden er tussen 1945 en 2000 nog veel meer belangrijke gebeurtenissen plaats. Lees op deze pagina bijvoorbeeld over de Israel en Palestina, Mao en de Culturele Revolutie, Chinese staatsman Deng Xiaoping, de Tweede Feministische Golf en de Verzuiling.

 

Door: Chris Kienhuis

White’s groovey geschiedenis bij Earth, Wind & Fire

    5 februari 2016
White’s groovey geschiedenis bij Earth, Wind & Fire

De oprichter en zanger van Earth, Wind & Fire is 3 februari 2016 overleden. Maurice White had al langer gezondheidsproblemen en werd 74 jaar oud. De band stamt uit de vrije jaren ’60 en ’70 en dat is goed te merken door de disco, jazz, soul, funk en R&B-invloeden. Earth, Wind & Fire had een grote invloed op de popmuziek.

Lees verder

Antares, de maanlander van Apollo 14, landt op de maan

Antares, de maanlander van Apollo 14, landt op de maan

Maan 1971 – Voor de derde maal in de historie landen mensen op de maan. Deze astronauten spreken enkele woorden uit, nadat ze al een paar stappen op de maan hebben gedaan. De vlucht was niet geheel zonder moeilijkheden, en ze waren blij heelhuids te zijn aangekomen. Op 5 februari landde de Antares, de maanlander van de Apollo 14, op de maan. Lees verder

3 opmerkelijke vrouwelijke regeringsleiders uit de 20e eeuw

             3 februari 2016
vrouwelijke regeringsleiders

Op 2 februari  werd bekend dat Hillary Clinton de voorverkiezing in Iowa voor de Democratische presidentskandidaat heeft gewonnen. Voor Clinton is dit een belangrijke overwinning, want relatief vaak wordt de winnaar van Iowa ook daadwerkelijk genomineerd als presidentskandidaat.  Lees hier alles over drie andere inspirerende vrouwelijke regeringsleiders uit de 20e eeuw. Lees verder

Watersnoodramp van 1953

Watersnoodramp van 1953

In de nacht van zaterdag 31 januari op zondag 1 februari 1953 voltrok zich in de provincies Zeeland, Brabant en Zuid-Holland een nationale catastrofe. Een verwoestende noordwesterstorm bereikte de Zuidwestkust van Nederland en liet het water tot ongekende hoogte stijgen. Dijken braken door en denderende vloedgolven van wel twee meter hoog lieten de polders volstromen. De desastreuze gebeurtenis werd bekend als de Watersnoodramp van 1953. Lees verder

5 bizarre religies: spaghetti, ufo’s en prins Philip

    29 januari 2016
5 bizarre religies: spaghetti, ufo's en prins Philip

De Kerk van het Vliegend Spaghettimonster is sinds kort officieel ingeschreven als kerk. De aanhangers noemen zichzelf ‘pastafarians’. Een vergiet op het hoofd zetten is daarmee officieel een religieuze aangelegenheid. Maar welke gekke geloven zijn er nog meer in de geschiedenis?

Lees verder

Psychedelische designs en kleurige mode tijdens de jaren ‘60 en ‘70

       29 januari 2016
Psychedelische designs en kleurige mode tijdens de jaren ‘60 en ‘70

Het conservatieve modebeeld tijdens de jaren ’50 maakteJANUARI een radicale omslag tijdens de jaren ’60 en ’70. Psychedelische designs, kleurige vlakken en plastic jurken en stoelen vervingen de kneuterige mode van de jaren ’50. De jeugdcultuur vierde hoogtij: de broek werd elk jaar wijder, de unisekskleding werd populair en de bakkebaarden groeiden aanzienlijk.

 

Lees verder

De relatie tussen Noord en Zuid-Soedan

          28 januari 2016
Soedan

De grens tussen Zuid-Soedan en Soedan zal worden opengesteld. Al eerder leek de relatie tussen de landen te verbeteren. Het conflict tussen zuid en noord speelde al vanaf 1956, wat uiteindelijk leidde tot een tweedeling van Soedan in 2011.

Lees verder

6 roerige films en series uit de jaren ’60 en ‘70

       27 januari 2016
televisie jaren 60 70

De eerste Nederlandse televisie-uitzending werd in 1951 JANUARIuitgezonden, waarna men langzaam wende aan de ’kijkbuis’. In ’67 was de eerste kleurentelevisie en in de jaren ’70 hadden steeds meer mensen dit kleurige fenomeen in huis staan. De kabeltelevisie kwam destijds op waardoor antennes niet meer nodig waren.
Lees verder