800px-Curtain_germany

1946-2000 | Wederopbouw & Koude Oorlog – door Vincent de Groot

 

Met het eindigen van de Tweede Wereldoorlog moesten nieuwe verhoudingen in de wereld bepaald worden. Al snel kwamen de grootmachten de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten ideologisch lijnrecht tegenover elkaar te staan. De Koude Oorlog had grote invloed op de politieke en sociale verhoudingen van over de hele wereld.

 

Ideologische strijd: communisme vs. kapitalisme

De kapitalistische Verenigde Staten konden niet meer verschillen van de communistische Sovjet-Unie. De Verenigde Staten waren bang voor de invloed van Sovjetleider Josef Stalin, die zijn communistische ideologie steeds verder over Europa verspreidde. De spanningen die volgden zouden aanhouden tot het eind van de twintigste eeuw.

 

Het IJzeren Gordijn

Het IJzeren Gordijn markeerde de onzichtbare lijn die dwars door Oost-Europa liep. Links van deze lijn lagen de kapitalistische West-Europese landen, rechts van de lijn lagen de landen die zich onder invloedssfeer van de Sovjet-Unie bevonden. In 1961 werd de Berlijnse Muur gebouwd, het symbool voor de scheiding tussen West en Oost tijdens de Koude Oorlog.

 

Apartheid in Zuid-Afrika

In 1948 werd in Zuid-Afrika officieel de apartheid ingevoerd. Het doel van de apartheid was het bevestigen en behouden van de blanke dominantie in het land. De Zuid-Afrikaanse bevolking werd opgedeeld in drie groepen: blanken, zwarten en gekleurden. De belangrijkste strijder tegen de apartheid was Nelson Mandela. Nadat hij in 1990 vrijkwam na een gevangenschap van zeventien jaar, kreeg zijn politieke partij de macht over Zuid-Afrika en schafte hij de apartheid af. In 1993 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.

 

De Koreaoorlog

In 1950 leidden de ideologische spanningen tussen Oost en West voor het eerst tot een militair conflict. Noord-Korea, gesteund door de communistische Sovjet-Unie en China, viel het door de Verenigde Staten gesteunde Zuid-Korea binnen. Na de dood van Stalin in 1953 werd er een staakt-het-vuren tussen beide landen getekend. Officieel is er nooit vrede gesloten tussen beide landen.

 

Dekolonisatie onder druk van de Verenigde Staten

De Verenigde Staten voerden na de Tweede Wereldoorlog een beleid van dekolonisatie. In ruil voor financiële hulp moesten Europese mogendheden hun koloniën opgeven. Dit betekende het begin van de onafhankelijkheidsoorlog van Nederlands-Indië en de dekolonisatie van vele gebieden in Azië, Afrika en het Midden-Oosten.

 

De Vietnamoorlog

De Vietnamoorlog speelde zich af tussen 1955 en 1975 tussen het communistische Noord-Vietnam en het kapitalistische Zuid-Vietnam. In eerste instantie stuurde de Verenigde Staten alleen militaire ‘adviseurs’, maar na loop van tijd werden ook wapens en manschappen gestuurd om mee te vechten. Amerika wist de oorlog niet te winnen en moest zich neerleggen bij de hereniging van het noorden en het zuiden in de Socialistische Republiek Vietnam.

 

Seksuele Revolutie

Rond de jaren zestig begonnen traditionele opvattingen over seks te veranderen. De uitvinding van de anticonceptiepil aan het begin van de jaren zestig heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. De relatie tussen seks en het huwelijk werd losser, het werd langzamerhand steeds normaler om seks los van liefde te zien. De Seksuele Revolutie werd onder andere gedragen door de hippiebewegingen in de Verenigde Staten en West-Europa, die zich afzetten tegen de kapitalistische en materialistische maatschappij.

 

Dreiging van een kernoorlog

De constante dreiging tussen de VS en de Sovjet-Unie leidde tot een (kern)wapenwedloop. Beide grootmachten probeerden de ander te overtreffen in het maken en testen van atoombommen. Zowel in de VS als in Europa vonden vele protesten plaats tegen het gebruik van dergelijke wapens.

 

De Koude Oorlog ten einde

In 1989 viel de Berlijnse Muur en viel het communistische Oostblok uiteen. De glasnost (openheid) van Gorbastjov droeg bij aan de vredesonderhandelingen tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. In 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen, wat wordt gezien als het officiële einde van de Koude Oorlog. In vrijwel alle Oostbloklanden werd het communisme afgeschaft.

 

Veranderingen in Nederland

Vanaf de jaren zestig vonden er belangrijke veranderingen plaats in de Nederlandse samenleving. Met name de ontzuiling had grote invloed op het dagelijks leven van de gewone man. Daarnaast kende Nederland vanaf de jaren zestig grote economische voorspoed, wat de burger veel meer vrije tijd gaf. Tevens droeg de komst van Marokkaanse, Turkse en Zuid-Europese gastarbeiders vanaf de jaren zestig bij aan de ontwikkeling van de Nederlandse multiculturele samenleving.

 

En verder?

De Koude Oorlog is nog veel complexer en groter dan in het kort uitgelegd kan worden. Daarnaast vonden er tussen 1945 en 2000 nog veel meer belangrijke gebeurtenissen plaats. Lees op deze pagina bijvoorbeeld over de Israel en Palestina, Mao en de Culturele Revolutie, Chinese staatsman Deng Xiaoping, de Tweede Feministische Golf en de Verzuiling.

 

Door: Chris Kienhuis

Seriemoordenaar Ted Bundy

Ted Bundy in 1980.

Een van de meest beruchte seriemoordenaars die de Verenigde Staten in de twintigste eeuw heeft gekend was Ted Bundy. Bundy bekende meer dan twintig moorden, maar er wordt geschat dat hij wel rond de honderd slachtoffers gemaakt zou hebben in diverse Amerikaanse staten in vijf jaar tijd. Op 30 juni 1975 verdween vermoedelijk een van zijn vele slachtoffers in Colorado: de 24-jarige Shelley Kay Robertson. Lees verder

EK Voetbal 1988: Nederland wordt Europees kampioen

Nederlands elftal

Op 25 juni 1988 speelt het Nederlands elftal de finale van het EK Voetbal tegen de Sovjet-Unie. Nederland wint de wedstrijd en wordt voor het eerst Europees kampioen. Lees verder

Koeweit onafhankelijk

Koeweit onafhankelijk

Koeweit 1961-  Het olierijke emiraat op het Arabisch Schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf werd vandaag, vijftig jaar geleden, onafhankelijk. Hoe zag Koeweit er voor de onafhankelijkheid uit?

Lees verder

Thaise koning doodgeschoten

Thaise koning doodgeschoten

Thailand 1946 – Er klinkt een schot vanuit de slaapkamer van troonopvolger Rama VIII ofwel koning Ananda Mahidol. Het Koninklijk personeel snelt in grote haast naar de plek des onheils. Rama VIII ligt levenloos in zijn kamer. Was het moord, zelfmoord of een ongeluk? De toedracht van zijn dood is nooit opgehelderd.

Lees verder

Vluchteling overleeft vlucht in landingsstel van Boeing 707

Boeing 707

Op 4 juni 1969 overleefde de Cubaanse vluchteling  Armando Socarras Ramirez een bloedstollende reis in een Boeing 707. Verborgen in het landingsstel van het vliegtuig vloog hij in negen uur van de Cubaanse hoofdstad Havana naar het Spaanse Madrid. Zijn reisgenoot en vriend Jorge Perez Blanco viel gedurende de reis uit het landingsstel en overleed tijdens de vluchtpoging van de tieners. Lees verder

De uitvinding van de bikini

Vrouw in bikini bij Noordwijk 1959

Op 3 juni 1946 introduceerde de Fransman Jacques Heim het eerste tweedelige badpak, de voorloper van de bikini. Slechts een maand later zou de Franse ingenieur Louis Réard de échte bikini tentoonstellen en de wereld shockeren met zijn uitvinding. Aanvankelijk was er veel kritiek op de bikini, maar in de decennia na de uitvinding groeide de acceptatie en de populariteit van de gewaagde strandkleding. Lees verder

Geschiedenis van het roken

       1 juni 2015
Geschiedenis van het roken

Wie vanaf 1 juni 2015 in Peking een sigaret in het openbaar opsteekt kan een hoge boete verwachten. De autoriteiten hebben het antirookbeleid aangescherpt en de hoogte van de boete verhoogt tot 200 yuan, wat ongeveer 30 euro is. Hoewel tabak tegenwoordig als schadelijk genotsmiddel wordt gezien, had het vroeger het imago van een geneesmiddel.

Lees verder

Het drama van Srebrenica

    29 mei 2015
Het drama van Srebrenica

De toenmalig Nederlandse minister van Defensie, Joris Voorhoeve, heeft in 1995 luchtsteun aan de Nederlandse troepen in Srebrenica bewust tegengehouden, aldus oud-luchtmachtofficier Bart Wagenaar. Hierdoor was het Nederlandse leger niet in staat om de moord op duizenden moslims door het Bosnisch-Servische leger te voorkomen. 

Lees verder