Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

WERELDWONDER: Beeld van Zeus in Olympia

       24 maart 2017
Beeld van Zeus

Het beeld van Zeus in Olympia is net als de Kolossus in Rhodos en de Pharos van Alexandrië een van de klassieke wereldwonderen die niet meer bestaat. Het beeld zou hebben gestaan in de Griekse stad Olympia en was maar liefst twaalf meter hoog. Wat is er uiteindelijk mee gebeurd?

Lees verder

TRENDING : Nijmeegse donjon wordt toch herbouwd

       22 maart 2017
Valkhofburcht

Al jaren wordt er gesteggeld en gediscussieerd over de reconstructie van de middeleeuwse donjon in Nijmegen. Voorstanders vinden het een aanwinst op de skyline van Nijmegen. Tegenstanders vinden het commerciële kitsch. De donjon lijkt er nu echt te komen doordat de financiering geregeld is. De originele donjon werd in de twaalfde eeuw gebouwd door keizer Frederik I Barbarossa, die vaak in Nederland verbleef.

Lees verder

Geschiedenis van de spiegel

       21 maart 2017
Een vrouw maakt zich op voor de spiegel, 1963. (Bron: Nationaal Archief)

‘Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de mooiste van het land?’. Het overbekende zinnetje uit Sneeuwwitje is tekenend voor de manier waarop we de spiegel gebruiken. Sommige mensen kijken er maar al te graag in, andere mijden hun spiegelbeeld zoveel mogelijk. Hoewel de spiegel in de huidige gedaante nog niet zo lang bestaat, kijkt de mens al duizenden jaren naar zijn spiegelbeeld. Lees verder

Vloek van Toetanchamon

    20 maart 2017
De sarcofaag van Toetanchamon

Op 4 november 1922 ontdekte de Britse archeoloog Howard Carter de vrijwel ongeschonden tombe van de Egyptische farao Toetanchamon. Enkele maanden na de ontdekking overleed Lord Carnavaron, een Egyptoloog die samen met Carter de tombe had betreden. Een bekend historisch misverstand is dat deze plotselinge dood het gevolg was van de ‘Vloek van Toetanchamon’.

Lees verder

Oorsprong van St. Patrick’s Day

St. Patrick

Patricius, beter bekend als St. Patrick, blaast zijn laatste adem uit. De van oorsprong Schotse Patrick zag het als zijn missie om het heidense Ierland te bekeren tot het christendom en werd vanwege zijn inspanningen heilig verklaard. Op zijn sterfdag, 17 maart, wordt hij tegenwoordig nog steeds geëerd. Lees verder

Populisme in de oudheid

          16 maart 2017
Tiberius Gracchus spreekt een menigte toe in Rome

Door de verkiezing van Donald Trump als Amerikaanse president en de invoering van de Brexit in Groot-Brittannië, lijkt het populisme in de wereld toe te nemen, aldus de media. Het populisme heeft vooral als doelstelling dat de politiek weer van ‘de gewone man’ moet worden. Hiermee treden zij in de voetsporen van de Populares uit het Romeinse Rijk, die zich ook beriepen op de wil van het volk. Lees verder

‘Et tu Brute?’ – De moord op Julius Caesar

Brutus en de geest van Caesar

Kort nadat hij is benoemd tot ‘Dictator perpetuus’, dictator voor het leven, wordt Julius Caesar op 15 maart 44 v. Chr. (Juliaanse kalender) vermoord in Rome. Het autoritaire gedrag van de heerser werd niet gewaardeerd door de leden van de Senaat. Een complot leidde tot de dood van wellicht de beroemdste Romein uit de geschiedenis.

Lees verder

Ramses II: Grote Voorouder van Egypte

Ramses II verslaat de Nubiërs

Dichtbij Caïro is deze week een groot faraobeeld gevonden. Het zou gaan om een beeld van de farao Ramses II. De vindplaats is nabij de oude stad Heliopolis, waar Ramses tempels bouwde. Ramses II wist tijdens zijn lange regeerperiode van 66 jaar de vrede in het Egyptische rijk te herstellen en de Egyptische cultuur te verrijken. Op het moment dat hij overlijdt, zijn vrijwel alle inwoners van Egypte geboren onder zijn heerschappij, waardoor Ramses de Grote bekend kwam te staan als ‘De Grote Voorouder’. Lees verder