Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

De ontwikkeling van de Heilige Graal

          17 augustus 2016
De ontwikkeling van de Heilige Graal

geschiedenis sprookjesDe Heilige Graal, een iconisch artefact uit de middeleeuwse geschiedenis. Volgens sommigen een kelk, volgens anderen een edelsteen, de Heilige Graal spreekt bij veel mensen tot de verbeelding. Over de Graal zijn talloze boeken verschenen en volgens de verhalen heeft iemand hem ook heeft aangeraakt. Hoe hebben de legenden over de Heilige Graal zich in de loop der jaren ontwikkeld?

Lees verder

Hunebedden in Duitsland

    10 augustus 2016
Hunebedden in Duitsland

Joost Vermeulen en Rénie van der Putte fietsten onlangs op verzoek van Archeologie Magazine van Osnabrück naar Oldenburg op zoek naar een stukje van de ongelofelijke rijkdom van de ‘Duitse’ prehistorie. Tekst en foto’s: Joost Vermeulen en Rénie van der Putte

Ze dragen namen als: ‘De Duivelsteen’, ‘Stenen sleutel’ of ‘Het Gerechtshof’. Ze staan verscholen in diepe dennenbossen of ze rijzen als stenen bakens op in uitgestrekte heidevelden. Net over de Nederlandse grens, aan de andere kant van het Boertangerveen liggen op slingerende, oude zandruggen honderden prehistorische monumenten. Van simpele dolmen, twee staande stenen met één deksteen, tot immense langgerekte monumenten met wel twaalf paar draagstenen en vier enorme dekplaten.

Lees verder

De Trechterbekercultuur

    10 augustus 2016
De Trechterbekercultuur

De hunebedden in Nederland zijn overblijfselen van de Trechterbekercultuur, genoemd naar de karakteristieke trechtervorm van de aardewerken potten die men maakte. Die cultuur manifesteerde zich in een periode van de nieuwe steentijd, ook wel Neolithicum genoemd. Deze nieuwe steentijd strekte zich in Noord-Europa uit tussen grofweg ca. 4900 en 2000 v.Chr.

Lees verder

Openingsceremonie van de Olympische Spelen in de geschiedenis

             5 augustus 2016
Openingsceremonie van de Olympische Spelen in de geschiedenis

Vandaag beginnen de Olympische Spelen officieel, wat gevierd wordt met de gebruikelijke openingsceremonie. De oude Grieken begonnen de Olympische Spelen al met ceremonies en na de hervatting van de Olympische Spelen in 1896 ontstonden eveneens een aantal tradities omtrent de opening van het sportevenement. Het duurde echter tot 1920 voordat deze tradities en ceremonies werden vastgesteld. Lees verder

Roodkapje: van horrorverhaal tot sprookje

       5 augustus 2016
Roodkapje: van horrorverhaal tot sprookje

geschiedenis sprookjesEén van ’s werelds bekendste sprookjes is het verhaal van Roodkapje, waarin een meisje ontsnapt aan een listige wolf. Vroeger was dit sprookje echter helemaal niet bedoeld voor ontspanning en kende het verhaal ook geen goede afloop.
Lees verder

Slag bij Cannae

Slag bij Cannae

Rome 214 voor Christus – Rome is in paniek. Duizenden vrouwen treuren om hun man die nooit meer terug zal komen. Het is 2 augustus 216 voor Christus, en Rome heeft net één van de grootste nederlagen in haar geschiedenis geleden. Bij Cannae zijn de Romeinse legioenen verpletterend verslagen door Hannibal, de Punische generaal.

Lees verder

Nero en de grote brand van Rome

Nero en de grote brand van Rome

Rome 64 –  “Men schreef hem een brand toe, die meer dan twee derde van Rome verteerde; men verhaalde dat hy denzelven met vermaak boven van een toren had aangezien, zingende een vers op ’t afbranden van Troje.” In de nacht van 19 juli in het jaar 64 vond de grote stadsbrand van Rome plaats. 

Lees verder

De tijdloze strategieën van Sunzi

       30 juni 2016
De tijdloze strategieën van Sunzi

Sunzi wordt beschouwd als één van de belangrijkste Oosterse denkers uit de geschiedenis. Dit blijkt uit het feit dat zijn ideeën over militaire strategieën onder andere tijdens de Golfoorlog en door Obama bestudeerd zijn. Over zijn geboorteplaats bestaat onduidelijkheid, maar hij leefde in ieder geval tijdens de zogenaamde ‘Periode der Strijdende Staten’. Hij diende ergens in de 6e eeuw v.Chr in het leger van de koning van Wu, één van de grotere staten in China in die periode.  Lees verder