Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

De geschiedenis van de mars: van trommel naar fanfare

       15 juni 2016
De geschiedenis van de mars: van trommel naar fanfare

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekSoldaten, strak in het uniform, die als één man op marsmuziek marcheren, je hebt het vast wel eens voorbij zien komen. Dit symbolische vertoon van macht is onder andere gebruikelijk in China, waar in 2015 het grootste landleger ter wereld een indrukwekkende mars hield om de 70ste verjaardag van de overwinning op Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog te vieren. De mars ontstond echter niet als ceremonie, maar had een andere doel. Lees verder

6 opmerkelijke muziekinstrumenten

       10 juni 2016
6 opmerkelijke muziekinstrumenten

Van Europa tot Australië, overal wordt muziek gemaakt. We gebstempels-themamaanden-ig-juni2 muziekruiken daarvoor echter niet allemaal dezelfde hulpmiddelen. Of het nu gaat om de Djembé in West-Afrika of de Patica in Japan, er bestaan ongelofelijk veel opmerkelijke muziekinstrumenten. Deze hebben stuk voor stuk unieke karakteristieken. Lees verder

Keizer Nero pleegt zelfmoord

Nero

Nero was een omstreden Keizer met een artistieke persoonlijkheid. Hij was als zestienjarige door zijn moeder op de troon gezet. Na een leven vol drama werd zijn politieke situatie hem fataal. Op 9 juni 68 pleegde hij zelfmoord. Lees verder

Het vereren van relikwieën in het christelijke geloof

       6 juni 2016
Het vereren van relikwieën in het christelijke geloof

Zondag 5 juni ontdekte een bezoekster van de dom in Keulen dat de relikwie van paus Johannes Paulus II is gestolen. De relikwie bestaat uit een lapje stof met een bloeddruppel van de in 2005 overleden paus. In 2014 werd hij heilig verklaard. Het vereren van overblijfselen van heiligen kent een lange geschiedenis binnen de rooms-katholieke kerk. Lees verder

Muziek in de oudheid

       2 juni 2016
Muziek in de oudheid

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekDe oudste muzieknotatie tot nu toe ontdekt stamt uit 1950 voor Christus. In deze muzieknotatie geeft men instructies voor het spelen van een ‘hymne’. Dit is een soort lofzang, vaak geschreven voor adoratie of gebed. In de oudheid was er dus al sprake van muziek. Wat was de functie van muziek voor de Oude Egyptenaren, de Oude Grieken en de Romeinen?

Lees verder

Tentoonstelling Vlijmscherp verleden

    1 juni 2016
Tentoonstelling Vlijmscherp verleden

Naast de exposities Romeinse Kust en Egypte. Land van Onsterfelijkheid is er nog een derde spraakmakende tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden: Vlijmscherp verleden. Het onderwerp is ditmaal de geschiedenis van zwaarden en diens rituele en symbolische betekenis voor mensen. Met maar liefst 200 verschillende zwaarden is het bezoeken van de tentoonstelling zeker de moeite waard. De steekwapens stammen uit verschillende tijdperken, vanaf de prehistorie tot de twintigste eeuw. Lees verder

De ontwikkeling van muziekinstrumenten door de eeuwen heen

       1 juni 2016
De ontwikkeling van muziekinstrumenten door de eeuwen heen

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekTegenwoordig bestaan er nogal wat verschillende muziekinstrumenten. De oorsprong van de meeste instrumenten ligt in de prehistorie. Dankzij enorme ontwikkelingen ontstonden de instrumenten die wij nu nog gebruiken. Deze ontwikkelingen vielen vaak samen met het gebruik van nieuwe metalen, of werden veroorzaakt door het delen van kennis.  Wat is de oorsprong van instrumenten zoals de piano, gitaar en trompet? Lees verder

3 filosofen en hun opmerkelijke standpunten over muziek

       1 juni 2016
3 filosofen en hun opmerkelijke standpunten over muziek

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekMuziek. Iedereen luistert het en heeft er zijn eigen ideeën over. Wist je ook dat verschillende denkers zich al sinds de Oudheid aan de filosofie van de muziek hebben gewaagd? Filosofie van de muziek wordt omschreven als de studie van fundamentele vragen over de aard van de muziek en onze beleving ervan. Een aantal filosofen deden opmerkelijke uitspraken over het belang van muziek voor de mens. Lees verder