Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

Gladiatorengevechten: van lijkspel tot volksfestijn

Gladiatorengevechten: van lijkspel tot volksfestijn

Een amfitheater met duizenden uitzinnige Romeinen, die juichen, schreeuwen en zich onverstoorbaar richten op iets middenin de arena.  Daar, in de ‘ring’, bewegen verschillende koppels mannen, die in hun rijkgekleurde, glanzende uitdossing met elkaar vechten alsof hun leven ervan afhangt. Dit is een veelvoorkomende scène in de tijd van de Romeinen, vooral in de late republiek en keizertijd organiseerden machthebbers grootse gladiatorenspelen waar het volk van genoot. Wat is de oorsprong van deze gevechten?  Lees verder

De zesde uitstervingsgolf

       7 september 2016
De zesde uitstervingsgolf

De zesde uitstervingsgolf, volgens historici en geologen zitten we er middenin. Steeds meer nieuwsmedia melden recentelijk dat we spaarzamer met onze planeet moeten omgaan en de opwarming van het klimaat actief moeten bestrijden. Moeder Aarde heeft al meerdere uitstervingsgolven meegemaakt, waarbij duizenden soorten flora en fauna verloren zijn gegaan. Deze zesde golf is echter de eerste die naar verluidt door de mens wordt veroorzaakt. Hoe zit dit precies en hoe ontstonden de andere uitstervingsgolven?

Lees verder

De slag bij Crannon

De slag bij Crannon

Crannon 322 v. Christus – In het jaar 322 voor Christus, bij de stad Crannon in Thessalië, Griekenland, versloegen de generaals Antipater en Crateros, beide vertrouwelingen van de kort daarvoor overleden Alexander de Grote, een coalitie van Griekse stadstaten onder leiding van Athene. Het was de laatste stuiptrekking van de ooit zo geduchte macht van de Griekse steden. Vanaf dit moment zouden zij geen belangrijke internationale rol van belang meer spelen in het Midden Oosten. De tijd van de stadstaten was voorbij, de tijd van de grote rijken was begonnen.

Lees verder

De Chinese zondvloed

       30 augustus 2016
De Chinese zondvloed

Volgens de Chinese mythologie begon de Chinese geschiedenis met een enorme overstroming van de Gele Rivier. Deze twee generaties durende zondevloed zorgde voor volksverhuizingen, stormen en hongersnoden. Hiernaast zorgde de zondvloed ook voor de legitimatie van de eerste familiedynastie van China: de Xia-dynastie. Waar vindt het Chinese zondvloedverhaal zijn oorsprong en hoe kan het gezien worden in de context van andere zondvloedverhalen?

Lees verder

De geschiedenis van de seismologie

          24 augustus 2016
geschiedenis seismologie

In de nacht van 23 op 224 augustus 2016 vond er een aardbeving plaats in Italië, er vielen tientallen doden bij deze aardbeving met de kracht van 6.0 op de schaal van Richter. De zware aardbeving overdonderde en verraste de inwoners van de dorpjes Amatrice en Accumoli compleet. Ook seismologen zeggen dat zij deze beving niet hadden kunnen voorspellen. Italië ligt op twee breuklijnen waardoor er soms aardschollen (platen) op elkaar kunnen botsen. Al zo lang als de aarde bestaat zijn er aardbevingen, mensen hebben al sinds de Oudheid geprobeerd om deze aardbevingen te voorspellen en begrijpen. Lees hier meer over de geschiedenis van de seismologie, de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van aardbevingen.

Lees verder

Ra in de Egyptische mythologie

          24 augustus 2016
Ra in de Egyptische mythologie

VolksverhalenHet oude Egypte kende duizenden legenden en mythes. Bij elk verhaal stond weer een andere god centraal. Ook kenden de oude Egyptenaren meerdere versies van het scheppingsverhaal. Een van de belangrijkste versies is die van de god Ra. In dat geval is het Ra die de mensen schiep, zorgde voor wind en vochtigheid en zorgde voor het eerste leven op aarde.

Lees verder

De ontwikkeling van de Heilige Graal

          17 augustus 2016
De ontwikkeling van de Heilige Graal

geschiedenis sprookjesDe Heilige Graal, een iconisch artefact uit de middeleeuwse geschiedenis. Volgens sommigen een kelk, volgens anderen een edelsteen, de Heilige Graal spreekt bij veel mensen tot de verbeelding. Over de Graal zijn talloze boeken verschenen en volgens de verhalen heeft iemand hem ook heeft aangeraakt. Hoe hebben de legenden over de Heilige Graal zich in de loop der jaren ontwikkeld?

Lees verder

De Trechterbekercultuur

    10 augustus 2016
De Trechterbekercultuur

De hunebedden in Nederland zijn overblijfselen van de Trechterbekercultuur, genoemd naar de karakteristieke trechtervorm van de aardewerken potten die men maakte. Die cultuur manifesteerde zich in een periode van de nieuwe steentijd, ook wel Neolithicum genoemd. Deze nieuwe steentijd strekte zich in Noord-Europa uit tussen grofweg ca. 4900 en 2000 v.Chr.

Lees verder