Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

Keizer Valentinianus I benoemt zijn broer Valens tot medekeizer

Valentianus I en zijn broer afgebeeld op een muntstuk uit 368

Na de dood van twee keizers binnen een periode van acht maanden ontstaat er grote onrust in Rome. De enige geschikte opvolger, de tribuun Valentinianus, kan niet rekenen op genoeg steun onder de Romeinse soldaten. Om hen toch tevreden te stellen benoemt hij daarom op 28 maart 364 zijn broer Valens tot medekeizer van het Romeinse Rijk.

Lees verder

Steen van Rosetta wordt uitgevaardigd

Steen van Rosetta wordt uitgevaardigd

Egypte 196 v. Chr. – Tijdens Napoleon’s campagne in Egypte in 1799 stuiten de Franse soldaten op een bijzonder stuk steen vol inscripties. Het wordt gevonden nabij de havenstad Rashid. Direct wordt de generaal Jacques-François Menou geïnformeerd, want het zou wel eens iets van grote waarde kunnen zijn. Ook Napoleon krijgt het nieuws te horen. Ze vonden de steen van Rosetta, die werd gedateerd op 27 maart 196 voor Christus. Lees verder

‘Et tu Brute?’ – De moord op Julius Caesar

Brutus en de geest van Caesar

Kort nadat hij is benoemd tot Dictator perpetuus, dictator voor het leven, wordt Julius Caesar op 15 maart 44 v. Chr. vermoord in Rome. Het autoritaire gedrag van de heerser werd niet gewaardeerd door de leden van de Senaat. Een complot leidde tot de dood van wellicht de beroemdste Romein uit de geschiedenis.

Lees verder

Perpetua en Felicitas sterven in de arena van Carthago

Perpetua en Felicitas sterven in de arena van Carthago

Carthago 203 – Perpetua wordt de rumoerige arena ingeleid. Omdat ze haar christelijke geloof niet wil afzweren, is ze ter dood veroordeeld. Samen met vier andere christenen valt ze ten prooi aan wilde dieren.

Lees verder

Herkomst van de naam van het werelddeel Europa

Verkrachting van Europa, door Rubens (Bron: Wiki commons)

Zoals we enige tijd geleden al aankondigden werken we aan een tweede generatie eurobankbiljetten

Lees verder

Oedipus: slachtoffer van het lot

       2 maart 2015
Oedipus: slachtoffer van het lot

Deze week verschijnt er iedere dag een artikel over een tot de verbeelding sprekende Griekse mythe. Vandaag lees je over Oedipus: de verstoten baby die het slachtoffer werd van het lot.
Lees verder

Zhang Heng: uitvinder van de seismograaf

       27 februari 2015
Zhang Heng: uitvinder van de seismograaf

Zhang Heng was een Chinese schrijver, schilder, astronoom en wiskundige. Hij staat bekend om zijn invloedrijke poëzie en belangrijke uitvindingen. Zo ontwikkelde hij de eerste seismograaf, bouwde hij een zeer geavanceerde hemelbol en maakte hij de Chinese kalender kloppend met de seizoenen.
Lees verder

Theodosius stelt het christendom in als staatsgodsdienst

Theodosius stelt het christendom in als staatsgodsdienst

Thessalonica 380 – Een eeuw lang heerst er nog onduidelijkheid over de toekomst van het christendom binnen het Romeinse Rijk. Er zijn verschillende christelijke stromingen en het heidendom staat nog sterk. Theodosius I verplicht uiteindelijk al zijn onderdanen om het christelijke geloof aan te hangen volgens de richtlijnen van het Concilie van Nicea.

Lees verder