De oudheid beslaat de periode van 3000 v. chr. -500 n. chr. Je leest in dit dossier alles over de Romeinen, de Spartanen, de Oude Grieken, de Oude Egyptenaren, de Germanen, de Kelten, de Maya, de Feniciërs en het Inca rijk. Van Xerxes, Cleopatra, Alexander de Grote tot Julius Caesar en Augustus.

Bizarre sterfgevallen uit de geschiedenis

       18 mei 2013
De Chinese dichter Li Bai

Uit het eerdere opmerkelijke verhaal over de ‘vijf wreedste executiemethoden uit de geschiedenis‘ bleek al dat er in het verleden veel gruwelijke- en bizarre manieren waren om aan je einde te komen. Voor een vreemde dood zijn echter niet altijd een doodstraf of een executiepeloton vereist. Zo zijn er ook bekende historische figuren die om het leven kwamen als gevolg van een kluis, een kip, brandewijn en het maanlicht. Lees verder

Share

Het verhaal van Pinksteren

       17 mei 2013
Schilderij 'Pentecote' van Jean II Restout, Wikimedia Commons

Ieder jaar is het 49 dagen na Pasen Pinksteren. Veel Nederlanders verwelkomen de vrije dag, maar vaak weten zij niet waaraan zij dit te danken hebben. Het christelijke feest draait om de komst van de Heilige Geest na de hemelvaart van Jezus. Pinksteren werd in de middeleeuwen acht dagen lang gevierd en was verbonden met de lentefeesten. Lees verder

Share

Legio II Augusta en de Rijngrens

    16 mei 2013
Reconstructie van een verstevigd fort aan de Germaanse Linie, Saalburg

In april 2013 verscheen bij uitgeverij Atheneum de Nederlandse vertaling van Under the Eagle, de eerste bestseller van de Britse auteur Simon Scarrow. Hoofdpersonages in deze bloedstollende historische roman zijn de Romeinse rekruut Quintus Licinius Cato en diens centurio en bevelhebber Macro. Beiden dienen in het beroemde en gevreesde Legio II Augusta, dat in de eerste decennia na Christus is gelegerd aan de gevaarlijke Rijngrens met de Germanen. Lees verder

Share

Hangende Tuinen van Babylon in Ninive?

       6 mei 2013
Hangende tuin van Babylon

Al decennialang vormen de Hangende Tuinen van Babylon onderwerp van discussie binnen de wetenschappelijke gemeenschap. Door het feit dat archeologen in Babylon nog steeds geen enkele archeologische resten van het immense bouwwerk hebben kunnen vinden betwijfelen sommigen van hen inmiddels of dit wereldwonder überhaupt wel heeft bestaan. Een Britse oudheidkundige heeft nu echter een andere theorie: de Hangende Tuinen van Babylon lagen helemaal niet in Babylon.
Lees verder

Share

Katten in de spionage en oorlogsvoering

    4 mei 2013
Een strijdwagen met twee zwarte katten, 1909

Dieren maken al eeuwenlang deel uit van de menselijke oorlogsvoering. Zo trok de Carthaagse generaal Hannibal met zijn olifanten de Alpen over, staken de Grieken varkens in brand om hun vijanden in verwarring te brengen en de gebruikten de Sovjets honden met explosieven als anti-tank wapens. Wat veel mensen echter niet weten is dat ook katten een lange traditie hebben op het gebied van spionage en oorlogsvoering. Lees verder

Share

Bloeiperiode van de Myceense beschaving

       24 april 2013
Agamemnon, koning van Mycene

Het onderzoek vormt een echte uitdaging en we doen er alles aan om een zorgvuldig beeld te vormen van de oorspronkelijke situatie

Lees verder

Share

De Grootste Uitvindingen uit de Oudheid met Terry Jones

       23 april 2013
Uitvindingen uit de Oudheid. Bron: Discovery Channel

In de documentaireserie ‘De Grootste Uitvindingen uit de Oudheid’ neemt de Britse acteur Terry Jones (bekend van Monty Python) de kijker mee op een reis door het verleden. Met talloze voorbeelden laat Jones zien dat veel uitvindingen die wij als ‘eigentijds’ en ‘modern’ beschouwen vaak al eeuwen geleden ontwikkeld zijn door onze verre voorouders. Lees verder

Share

Oorsprong van ‘vele wegen leiden naar Rome’

    15 april 2013
Oude Romeinse weg (bron: Nationaal Archief)

Wanneer je wilt uitdrukken dat er veel manieren zijn om je doel te bereiken kun je stellen dat ‘er vele wegen zijn die naar Rome leiden’. Dit is één van de Nederlandse uitdrukkingen waar de stad Rome in voorkomt en dat heeft te maken met het Romeinse Rijk. Lees verder

Share

‘Pompeii van het noorden’ gevonden in Londen

          12 april 2013
Schaalmodel van Londinium

Het Bloomberg Place in de binnenstad van Londen blijkt een ware goudmijn voor archeologen. Hoewel deskundigen al wel vermoedden dat de archeologische site bijzonder was, blijken er aanzienlijk meer waardevolle artefacten uit de Romeinse tijd in de grond te liggen dan verwacht. Nu de teller inmiddels al op achtduizend voorwerpen staat, spreken Londenaren trots van het ‘Pompeii van het noorden’. Lees verder

Share

Waarheid achter evangelie naar Judas onthuld

       12 april 2013
Evangelie naar Judas. Bron: Wikimedia Commons

In de jaren ’70 werd een verloren gewaand ‘evangelie naar Judas’ gevonden, dat Judas als bondgenoot van Jezus afschilderde in plaats van hem neer te zetten als zijn verrader. Het document werd in 2006 na onderzoek als authentiek bestempeld. De betrokken wetenschappers hebben nu bekend gemaakt dat ze deze conclusie hebben gebaseerd op een onderzoek naar een reeks van alledaagse documenten, zoals oude Egyptische huwelijksakten. Lees verder

Share

Beknopte geschiedenis van de tolweg

    10 april 2013
Tolsysteem in Roemenië, 19e eeuw

We zijn decennia bezig geweest om barrières in de Benelux weg te halen, die nu in een klap weer terug zijn

Lees verder

Share

Oorsprong van ‘op je lauweren rusten’

    8 april 2013
Wielrenner Eef Dolman met lauwerkrans (bron: Nationaal Archief)

Wanneer je na hard werk verricht te hebben het wat rustiger aan kunt gaan doen, kun je dit uitdrukken door te zeggen dat je ‘op je lauweren gaat rusten.’ Deze uitdrukking heeft te maken met een gebruik dat al teruggaat tot de bloeiperiode van de Grieken. Lees verder

Share

Discussie over Lijkwade van Turijn laait opnieuw op

       29 maart 2013
12e eeuwse tekening van de begrafenis van Jezus. Het kleed waarop hij ligt vertoont opvallende overeenkomsten met de Lijkwade van Turijn. Bron: Wikimedia Commons

Italiaanse onderzoekers maakten deze week bekend dat de ‘Lijkwade van Turijn’ niet te snel afgeschreven moet worden als een middeleeuwse replica. De wetenschappers concluderen dat ‘het kleed wel degelijk ouder is dan duizend jaar’. Deze nieuwe conclusie haakt in op een discussie die sinds de ontdekking van het doek in Frankrijk in de 14e eeuw gaande is. Lees verder

Share

Betekenis van Witte Donderdag

       28 maart 2013
Witte Donderdag, Jezus was de voeten van zijn discipelen (Wikimedia)

Donderdag 28 maart 2013 is de laatste donderdag voor Pasen, de dag die volgens de kerkelijke traditie Witte Donderdag wordt genoemd. Het is het begin van het zogenaamde triduum sacrum, dat compleet wordt gemaakt door Goede Vrijdag en Stille Zaterdag. Op Witte Donderdag herdenkt de christelijke gemeenschap het laatste avondmaal dat Jezus met zijn discipelen nuttigde, een dag voordat hij op Golgotha zou worden gekruisigd. Lees verder

Share

Uitgestorven voorlopers van de dodo

          26 maart 2013
Dodo (Wikimedia)

“Het is een verschrikkelijk aantal, maar eerlijk gezegd verbaast het me niets”, aldus vogelpaleontoloog Hanneke Meijer. Waar tot voor kort vooral de dodo op Mauritius werd gehanteerd als voorbeeld van een vogel die door toedoen van de mens is uitgestorven, blijkt uit nieuw paleontologisch onderzoek dat zich vanaf de 2e eeuw voor Christus al een onverwacht hoge vogelsterfte voltrok op de eilanden in de Stille Oceaan. Lees verder

Share

Augustinus en de relatie tussen geloof en rede

       14 maart 2013
Benozzo Gozzoli, St Augustine Reading the Epistle of St Paul (Wikimedia)

Waar Socrates, Plato en Aristoteles kenmerkend waren voor de klassieke Griekse filosofie, vormde Augustinus (354-430 na Christus) als filosoof de belichaming van de overgang van de oudheid naar de middeleeuwen. In de eeuwen voorafgaand aan Augustinus had zich een fundamentele ontwikkeling voorgedaan: de opkomst van het christendom. ‘Kerkvader’ Augustinus streefde in zijn denken naar een verzoening tussen geloof en rede. Hoe pakte hij dit aan? Lees verder

Share