Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

Hoe hygiënisch waren de Romeinen?

    2 mei 2016
hoe hygiënisch waren Romeinen?

De Romeinen worden geprezen om de innovaties die zij de wereld brachten. Op het gebied van sanitatie ontwikkelden de Romeinen aquaducten, baden en toiletten. Deze bouwden zij door hun hele Rijk en zo verspreidde de kennis zich over Europa. Verrassend genoeg waren de Romeinen op het gebied van hygiëne juist minder ver dan je zou verwachten. Lees verder

Het einde van het Romeinse Rijk

       29 april 2016
Romeinse Rijk

stempels-themamaanden-april-rrAan alles komt een eind, zo ook aan het Romeinse Rijk. Door de geschiedenis heen zijn er vele rijken opgekomen en ook weer van het wereldtoneel verdwenen. Het lot van de Romeinen was niet anders. Toch hebben de Romeinen een grote invloed gehad op ons hedendaagse cultuur en manier van leven. Vandaag bekijkt de redactie hoe en waarom dit wereldrijk verviel.

Lees verder

I, Claudius: de spannende variant van Romeinse geschiedenis

       28 april 2016
I, Claudius: de spannende variant van Romeinse geschiedenis

stempels-themamaanden-april-rrDe boeken I, Claudius en Claudius the God werden respectievelijk in 1934 en 1935 geschreven door Robert Graves. Deze boeken zijn geschreven als zijnde  autobiografieën van de hand van Claudius, die de vierde keizer van het Romeinse Rijk werd. In de populaire werken van Graves wordt na complotten nogal wat afgemoord. Het is dan ook geschreven als historische fictie, maar Graves wordt geroemd om zijn historische correctheid. In hoeverre is dit waar? Lees verder

Cleopatra: Verleider van Romeinen

       28 april 2016
Cleopatra: Verleider van Romeinen

Cleopatra wordt in films, toneelstukken en boeken overwegend afgebeeld  als eenstempels-themamaanden-april-rr mooie, verleidelijke vrouw. Toch lijkt Cleopatra niet zo mooi te zijn geweest als gedacht werd. Wel wist zij twee Romeinse leiders te verleiden: Julius Caesar en met Marcus Antonius. Als het niet haar schoonheid was, wat was dan haar kracht om de Romeinse mannen aan zich te binden?

Lees verder

De Romeinse handel langs de Rijn

       28 april 2016
De Romeinse handel langs de Rijn

Vóór de komst van modern vervoer zoals auto’s, treinen en vliegtuigen, was transport via rivier de belangrijkste en de makkelijkste manier om vracht over te brengen van plaats naar plaats. In de klassieke en middeleeuwse tijden was de rivier de Rijn essentieel voor handel en verkenning. Als een grens van het Romeinse Rijk en de belangrijkste verkeersader tussen de Middellandse Zee en de Noord Zee, speelde het een belangrijke rol in het vormen van de geschiedenis van de antieke wereld.

Lees verder

Nederland als kaasland

       26 april 2016
Nederland als kaasland

Volgens Britse wetenschappers waren mensen die in de Zwitserse alpen woonden, al 3000 jaar geleden in staat om kaas te maken. Hoewel de oudste bewijzen van het produceren van kaas in Nederland ‘pas’ uit 800 v.Chr. stammen, beschouwt men Nederland als een kaasland. Hoe heeft Nederland deze naam gekregen? Een overzicht van de kaasgeschiedenis van Nederland. Lees verder

De godsdiensten in het Romeinse Rijk

       26 april 2016
godsdiensten

stempels-themamaanden-april-rrDe Romeinen waren een volk dat veel waarde hechtte aan religie en de goden. Vele Romeinse goden en hun namen zijn wel bekend bij de meeste mensen vandaag de dag. Er zijn immers meerdere planeten vernoemd naar de goden van de Romeinen. In het Romeinse rijk was er niet sprake van één religie, maar waren er meerdere godsdiensten. Bekijk hier hoe deze godsdiensten eruit zagen en wat zij betekenden voor de mensen en hun dagelijkse leven.

Lees verder

4x vermaak in de Romeinse tijd

       25 april 2016
4x vermaak in de Romeinse tijd

Als Romein hoefde je jezelf niet te vervelen. Romeinse keizers faciliteerden zelfsstempels-themamaanden-april-rr sommige vormen van vermaak. Dit omdat zij bang waren dat als de burgers verveeld raakten, zij een bedreiging zouden vormen voor de sociale orde. Er waren echter ook vormen van vermaak waar de heersers minder gelukkig mee waren.
Lees verder