Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

Het verhaal van Pinksteren

          24 mei 2015
Schilderij 'Pentecote' van Jean II Restout, Wikimedia Commons

Ieder jaar is het 49 dagen na Pasen Pinksteren. Veel Nederlanders verwelkomen de vrije dag, maar vaak weten zij niet waaraan zij dit te danken hebben. Het christelijke feest draait om de komst van de Heilige Geest na de hemelvaart van Jezus. Pinksteren werd in de middeleeuwen acht dagen lang gevierd en was verbonden met de lentefeesten. Lees verder

Het meisje van Yde

Het meisje van Yde

Yde 1897- De baggerbeugel ging zo zwaar door het veen, dat een van beide juist opmerkte: ‘De duvel haal’ den vent die dat gat heeft gegraven’. Plotseling verscheen een zwart hoofd met rossig haar aan de oppervlakte van de veenlaag.  De twee arbeiders dachten dat de vloek effect had gehad en zetten het op een lopen.

Lees verder

Eerste slag bij Bedriacum

Eerste slag bij Bedriacum

Bedriacum 69 – Na de dood van keizer Nero in 68 begint het Vierkeizerjaar. Verschillende troonpretendenten trekken met hun legers naar Rome om het keizerschap op te eisen. Op 14 april 69 ontmoeten de legers van twee van hen, Vitellius en Otho, elkaar bij het plaatsje Bedriacum. Een veldslag volgt, en maar liefst 40.000 Romeinse soldaten laten het leven. Lees verder

Betekenis van Witte Donderdag

       2 april 2015
Betekenis van Witte Donderdag

Donderdag 2 april 2015 is de laatste donderdag voor Pasen, de dag die volgens de kerkelijke traditie Witte Donderdag wordt genoemd. Het is het begin van het zogenaamde triduum sacrum, dat compleet wordt gemaakt door Goede Vrijdag en Stille Zaterdag. Op Witte Donderdag herdenkt de christelijke gemeenschap het laatste avondmaal dat Jezus met zijn discipelen nuttigde, een dag voordat hij op Golgotha zou worden gekruisigd. Lees verder

Keizer Valentinianus I benoemt zijn broer Valens tot medekeizer

Valentianus I en zijn broer afgebeeld op een muntstuk uit 368

Na de dood van twee keizers binnen een periode van acht maanden ontstaat er grote onrust in Rome. De enige geschikte opvolger, de tribuun Valentinianus, kan niet rekenen op genoeg steun onder de Romeinse soldaten. Om hen toch tevreden te stellen benoemt hij daarom op 28 maart 364 zijn broer Valens tot medekeizer van het Romeinse Rijk.

Lees verder

Steen van Rosetta wordt uitgevaardigd

Steen van Rosetta wordt uitgevaardigd

Egypte 196 v. Chr. – Tijdens Napoleon’s campagne in Egypte in 1799 stuiten de Franse soldaten op een bijzonder stuk steen vol inscripties. Het wordt gevonden nabij de havenstad Rashid. Direct wordt de generaal Jacques-François Menou geïnformeerd, want het zou wel eens iets van grote waarde kunnen zijn. Ook Napoleon krijgt het nieuws te horen. Ze vonden de steen van Rosetta, die werd gedateerd op 27 maart 196 voor Christus. Lees verder

‘Et tu Brute?’ – De moord op Julius Caesar

Brutus en de geest van Caesar

Kort nadat hij is benoemd tot Dictator perpetuus, dictator voor het leven, wordt Julius Caesar op 15 maart 44 v. Chr. vermoord in Rome. Het autoritaire gedrag van de heerser werd niet gewaardeerd door de leden van de Senaat. Een complot leidde tot de dood van wellicht de beroemdste Romein uit de geschiedenis.

Lees verder

Perpetua en Felicitas sterven in de arena van Carthago

Perpetua en Felicitas sterven in de arena van Carthago

Carthago 203 – Perpetua wordt de rumoerige arena ingeleid. Omdat ze haar christelijke geloof niet wil afzweren, is ze ter dood veroordeeld. Samen met vier andere christenen valt ze ten prooi aan wilde dieren.

Lees verder