Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

Romanisering: de integratie van de Germanen

       25 april 2017
Romanisering: de integratie van de Germanen

Themamaand Oudheid – Er wordt gezegd dat de romanisering van de Germanen de ondergang betekende van het Romeinse Rijk. Romanisering, waarbij volkeren de romeinse cultuur overnamen, was een grootschalig proces van de eerste eeuw v.Chr. tot ver in het Romeinse keizerrijk. Hier vloeiden de Romeinse en Germaanse cultuur samen tot een cultuur die nog eeuwen bestond in Europa.

Lees verder

Vijf moderne gebruiken uit de Griekse Oudheid

       21 april 2017
Vijf moderne gebruiken uit de Griekse Oudheid

Themamaand Oudheid – Sinds jaar en dag is de klassieke oudheid voor Europa belangrijk geweest. Daar zouden de fundamenten wortels gelegd zijn voor de moderne Europese samenleving en cultuur. Elk Europees land vertoont eigen gelijkenissen met de Grieken en de Romeinen. Alhoewel de gewoonten en gebruiken wel veranderd zijn, zijn toch veel kenmerken te herleiden naar de Oude Grieken. Hieronder een lijst van vijf Griekse gebruiken die we vandaag de dag nog tegenkomen.

Lees verder

Geschiedenis van de Chinese Muur

    21 april 2017
Geschiedenis van de Chinese Muur

WERELDWONDER – De Chinese Muur loopt door een groot stuk van Noord-China en is één van de nieuwe zeven wereldwonderen. De bouw van de Chinese Muur begon in de 7e eeuw voor Christus en werd tijdens meerdere eeuwen verstevigd. Het bouwwerk heet ‘de lange muur van 10.000 li’ in het Chinees maar de muur is ‘slechts’ 8850 kilometer lang.

Lees verder

De militaire samenleving van de polis Sparta

       20 april 2017
De militaire samenleving van de polis Sparta

THEMAMAAND OUDHEID – Van alle Griekse poleis uit de vijfde eeuw voor Christus is Sparta een apart geval. Met harde hand werd de samenleving geregeerd maar daardoor had Sparta wel een van de beste legers in het Oude Griekenland. De uitdrukking ‘spartaans’ betekend dan ook: ‘van weinig of geen comfort voorzien’. Wat was het effect van deze strenge militaire opvoeding op de mensen uit Sparta?

Lees verder

De onderdrukking van vrouwen in het Oude Griekenland

       19 april 2017
De onderdrukking van vrouwen in het Oude Griekenland

Themamaand Oudheid – Afgezien van de mythische Amazonen, die erg wreed waren, werden vrouwen gezien als het zwakkere geslacht in de Oude Griekse samenleving van de vijfde en vierde eeuw voor Christus. Zowel in hun jeugd als tijdens hun huwelijk stonden vrouwen altijd onder het toezicht van een mannelijke voogd. Ze werden gezien als seks beluste wezens en alleen bedoeld om nageslacht op de wereld te zetten.  

Lees verder

Alexander de Grote is verantwoordelijk voor het hellenisme

       18 april 2017
Alexander de Grote is verantwoordelijk voor het hellenisme

THEMAMAAND OUDHEID – Alexander de Grote had in 336 v.Chr. een van de grootste rijken in de geschiedenis. Zijn invloed reikte van Egypte tot aan het westgrens van India. Alexander de Grote zag zichzelf als een godenzoon en noemde zichzelf Zeus Ammon, een Egyptische-Griekse godenmix. Dat hij het samensmelten van culturen belangrijk vond, werd later duidelijk toen hij de Perzische bevolking liet kennismaken met de Griekse cultuur. Zo ontstond een mengvorm: het hellenisme.

Lees verder

Geschiedenis van thee

       18 april 2017
Geschiedenis van thee

UITVINDINGEN – Thee, wie kent het niet? Gemiddeld drinkt elke Nederlander twee kopjes thee per dag. Thee is dus een razend populaire drank. Die populariteit begon toen de eerste Europeanen in de zestiende eeuw kennis maakten met thee. De thee werd vanuit Azië naar Europa gebracht maar was zeker in het begin nog erg duur. Lees verder

Het Orakel van Delphi: een blik in de toekomst

       17 april 2017
Het Orakel van Delphi: een blik in de toekomst

MYSTERIE: Wanneer je als ‘Oude Griek’ advies nodig had over het verloop van je leven, lag het voor de hand om een bezoek te brengen aan het Orakel van Delphi. Dit orakel was gesitueerd op de berg Parnassos in cultusplaats Delphi, ten noordoosten van de Griekse stad Athene. Het is echter een mysterie of ook daadwerkelijk de toekomst voorspeld kon worden door de goden. Alleen de resten van de tempel zijn vandaag de dag nog te bezoeken.
Lees verder