Caspar_de_Crayer_Alexander_and_Diogenes

3000 v.Chr. tot 500 n. Chr. | Bronstijd tot Oudheid

 

De Europese Oudheid beslaat de periode die begint in 3000 voor Christus en eindigt rond 500 na Christus. De uitvinding van het schrift door de Sumeriërs rond 3300 voor Christus markeert het einde van de westerse prehistorie en is daarmee het begin van de Oudheid. Men laat de Oudheid meestal eindigen bij de val van het Romeinse Rijk in 476 na Christus.

 

Beschaving dankzij irrigatie

Rond 3300 voor Christus ontstonden de eerste beschavingen in het Oude Egypte. De uitvinding van irrigatietechnieken rond de Nijl maakte van Egypte een welvarende en gestructureerde maatschappij.

 

De stralende Bronstijd en Duistere Eeuwen

De Bronstijd, de periode tussen 3000 en 800 voor Christus, kende enkele ontwikkelde beschavingen in Griekenland. De Minoïsche en Myceense beschavingen op Kreta floreerden in de Bronstijd. Deze beschavingen op Kreta kenden een abrupt einde, waarschijnlijk als gevolg van voortdurende branden en oorlog. De hierop volgende eeuwen worden de Duistere Eeuwen genoemd, omdat er over deze periode weinig tot niets bekend is. Het was de periode waarin vermoedelijk de Trojaanse Oorlog plaatsvond, de inspiratie voor de beroemde Ilias van Homerus.

 

De Archaïsche Tijd: groeiende steden en democratie

Met het einde van de Duistere Eeuwen begon in Griekenland de Archaïsche Tijd. In deze periode ontstonden de eerste poleis, Griekse stadstaten, en groeide voornamelijk Athene en Sparta uit tot sterke machtscentra. Athene was de eerste stad waarin de traditionele alleenheerser werd vervangen door een democratie.

 

Behoud en verspreiding van de Griekse cultuur

De Perzische Oorlogen markeren het begin van de Klassieke Tijd. Athene en Sparta wisten te voorkomen dat de Perzen het Griekse vasteland konden veroveren bij de beroemde slagen bij Marathon (490) en Plataeae (479). De Klassieke Tijd is ook de periode waarin Alexander de Grote leefde. Zijn onuitputtelijke veroveringstochten maakten van Macedonië een enorm rijk en dankzij deze veroveringen kon de Griekse cultuur zich verspreiden over een enorm gebied. Deze veroveringen en het hoogtepunt van de verspreiding van de Griekse cultuur worden het hellenisme genoemd. De Hellenistische Tijd is de periode die volgt op de dood van Alexander de Grote.

 

De geboorte en groei van het Romeinse Rijk

Op het Italische schiereiland ontstond in de zesde eeuw voor Christus de Romeinse Republiek. De door de broers Romulus en Remus gestichte stad Rome groeide al snel uit tot een grootmacht, mede dankzij de overwinningen op de belangrijke handelsstad Carthago. Na de dood van bekende consul Julius Caesar, werd de Romeinse Republiek een keizerrijk. De adoptiefzoon van Caesar, Gaius Octavianus (Augustus), werd de eerste Romeinse keizer. Het Imperium Romanum bleef zich uitbreiden en onder keizer Trajanus (98-117) kende het zijn grootste omvang.

 

Religie in het Romeinse Rijk

Het Romeinse Rijk kende een grote hoeveelheid aan heidense religies, die vele goden bevatten. Deze religies waren niet exclusief, wat betekende dat men meerdere culten of religies naast elkaar kon aanhangen. De rond het jaar 0 geboren Joodse Jezus van Nazareth werd onbedoeld de stichter van een nieuwe wereldreligie: het christendom. Na zijn dood verspreidden zijn apostelen het gedachtegoed van hun profeet over het Romeinse Rijk. In eerste instantie moesten de Romeinse keizers niets van het christelijke gedachtegoed hebben en hielden zij vast aan hun heidense religies. In 321 na Christus liet keizer Constantijn zich als eerste keizer bekeren tot het christendom.

 

De val van Rome

Na de dood van keizer Theodosius in 396 splitste het Romeinse Rijk zich op in tweeën. Al snel kreeg voornamelijk het West-Romeinse Rijk te maken met invallen van de Germaanse Vandalen. De Germaanse huurling Odoaker wist in 476 keizer Romulus Augustus af te zetten en zich koning van het rijk te maken. Dit betekende het einde van het ooit zo machtige Romeinse Rijk.

 

Buiten Europa

De geschiedenis van de Oudheid stopt niet bij de grenzen van Europa. Zo ontstond gelijktijdig met de Sumerische en Egyptische beschavingen in India de Harappabeschaving en zou in China tussen 2205 en 1766 de Xia-dynastie een deel van het huidige China bestuurd hebben. Op deze pagina vindt u veel meer informatie over landen, personen en gebeurtenissen van over de hele wereld tussen 3000 voor Christus en 500 na Christus. Lees bijvoorbeeld over Egypte in de Oudheid, keizer Augustus of over biologisch eten in de Nieuwe Steentijd.

 

Door: Chris Kienhuis

Nero en de grote brand van Rome

Nero en de grote brand van Rome

Rome 64 –  “Men schreef hem een brand toe, die meer dan twee derde van Rome verteerde; men verhaalde dat hy denzelven met vermaak boven van een toren had aangezien, zingende een vers op ’t afbranden van Troje.” In de nacht van 19 juli in het jaar 64 vond de grote stadsbrand van Rome plaats. 

Lees verder

12 juli jarig: Gaius Julius Caesar

12 juli jarig: Gaius Julius Caesar

Tijdens zijn politieke carrière blinkt hij uit als staatsman en als generaal. Zijn populistische politiek levert hem de vijandigheid op van vele andere politici, wat uiteindelijk leidt tot een burgeroorlog. Zijn uitzonderlijke persoonlijkheid en belangrijke rol in de val van de Romeinse Republiek maken hem de bekendste Romein ooit. Gaius Julius Caesar werd op 12 juli 100 voor Christus geboren in Rome. Lees verder

Ophef in Athene: het verraad van Alcibiades

    8 juli 2017
Ophef in Athene: het verraad van Alcibiades

In 215 v.Chr. voer een gigantische Atheense vloot richting Sicilië. Aan boord bevond zich de charismatische generaal en olympisch kampioen wagenrennen Alcibiades. Halverwege de reis werd hij echter teruggeroepen naar Athene om terecht te staan voor ‘goddeloosheid’. De aanklacht zou de Atheners duur komen te staan.

Lees verder

Ophef in Athene: Andocides en het Hermenschandaal

    28 juni 2017
Ophef in Athene: Andocides en het Hermenschandaal

In 415 v.Chr., vlak voor de grote militaire expeditie naar Sicilië, werd Athene opgeschrikt door een enorm schandaal. Toen de burgers op een ochtend wakker werden, waren talloze standbeelden van de god Hermes vernield, waarbij vooral de genitaliën het moesten ontgelden. Redenaar Andocides en generaal Alcibiades waren onder de vermoedelijke daders, en Socrates was als hun leermeester ook in verlegenheid gebracht.

Lees verder

Geschiedenis van zonnen en zonnebrandcrème

          20 juni 2017
Zonnebaden in 1932. Bron: Nationaal Archief

Het KNMI waarschuwde afgelopen week dat ze de zonnestralen deze week zeer fel zijn en zonnebrandcrème smeren dus geen overbodige luxe is. Veel mensen zullen deze waarschuwing echter aan hun laars lappen, want tegenwoordig vinden veel mensen een bruin tintje mooi of ‘gezond’ staan. Deze opvatting raakte in de 20e eeuw pas in zwang, want daarvoor was het schoonheidsideaal juist altijd een zo wit mogelijke huid. Lees verder

Julius Civilis en de Bataafse mythe

    19 juni 2017
‘De samenzwering van de Bataven onder Claudius Civilis’

Reeds aan het begin van onze jaartelling kwamen de vrijheidslievende Nederlanders in opstand tegen de wrede onderdrukkers. Althans, dat was de visie van veel Patriotten die aan het einde van de achttiende eeuw de Bataafse Republiek uitriepen. Julius Civilis, leider van de opstand van de Bataven tegen de Romeinen, kreeg daarmee de status van heldhaftige voorvader en vrijheidsvechter.

Lees verder

Aeneas de plichtsgetrouwe; goden gaan voor het meisje

    13 juni 2017
Aeneas

Met je vader op je rug de restanten van je volk uit de brandende stad Troje leiden en na een lange zwerftocht een nieuw vaderland voor hen vinden – de plichtsgetrouwe Trojaan alias Romein Aeneas draait er zijn hand niet voor om.

Lees verder

Keizer Nero pleegt zelfmoord

Nero

Nero was een omstreden Keizer met een artistieke persoonlijkheid. Hij was als zestienjarige door zijn moeder op de troon gezet. Na een leven vol drama werd zijn politieke situatie hem fataal. Op 9 juni 68 pleegde hij zelfmoord. Lees verder