Karel-de-Grote-en-Lodewijk-de-Vrome

500-1000 | Vroege Middeleeuwen

Met het uiteenvallen van het Romeinse Rijk beginnen rond het jaar 500 de Middeleeuwen. De eeuwen die volgen worden de Donkere Middeleeuwen genoemd, omdat er relatief weinig bronmateriaal beschikbaar is van deze tijd. De term ‘Middeleeuwen’ werd in de renaissance bedacht door humanisten, die van mening waren dat de eeuwen die op het Romeinse Rijk volgden maar van weinig belang waren geweest. De Vroege Middeleeuwen (500-1000) waren echter helemaal niet zo onbelangrijk als deze humanisten beweerden.

 

 

Volksverhuizingen: het eind van het Romeinse Rijk

Kenmerkend voor het begin van de middeleeuwen zijn de volksverhuizingen, die al in de vierde eeuw begonnen en eindigden in de zesde eeuw. Binnen twee eeuwen drongen verschillende Germaanse en Slavische volkeren het Romeinse Rijk binnen. De komst van de Germanen had niet altijd geweld tot gevolg; veel Germanen sloten bondgenootschappen met de Romeinen en vochten mee in hun legers. In 476 werd de laatste keizer van het Romeinse Rijk afgezet door de Germaanse krijgsheer Odoaker.

 

Koning Clovis laat zich dopen

Het christendom had zich in een korte tijd weten te verspreiden onder het grootste deel van de West-Europese bevolking. Aan het eind van de vijfde eeuw laat de Frankische koning Clovis zich dopen en sluit zijn rijk zich aan bij het christendom. Van eenheid binnen het christendom is nog geen sprake; tijdens de vroege middeleeuwen wordt op verschillende concilies de christelijke doctrine beetje bij beetje vastgelegd.

 

Het Frankische Rijk als Europese grootmacht

Het Frankische Rijk van koning Clovis groeide tussen de derde en tiende eeuw uit tot een Europese grootmacht. Uit dit rijk ontstonden in de tiende eeuw Frankrijk en het Heilige Roomse Rijk. Aan de Merovingische dynastie (447-751) kwam een einde toen Karel Martel de Frankische Burgeroorlog wist te winnen. Het Frankische Rijk kwam nu in handen van de Karolingers. Karel de Grote wist het rijk drastisch uit te breiden en liet zich in het jaar 800 door de paus tot keizer kronen.

 

Feodalisme in de Middeleeuwen: grond in ruil voor trouw

Vanaf de Vroege Middeleeuwen ontwikkelde zich het feodalisme. Dit leenstelsel ontstond na de val van het Romeinse Rijk en bepaalde de sociale  verhoudingen tot aan de Franse Revolutie (1789). Leenheren leenden hun grond uit aan leenmannen in ruil voor belastinginkomsten en militaire hulp.

 

De islam

Begin zevende eeuw ontstond op het Arabisch schiereiland een nieuwe religie: de islam. De profeet Mohammed wist velen van zijn ideeën te overtuigen. Na zijn dood verspreidde de religie zich over het hele Midden-Oosten en bereikte de islam ook Spanje en het Byzantijnse Rijk. Vanaf de hoge middeleeuwen zouden de moslims te maken krijgen met de westerse kruistochten en aanvallen van de Mongolen uit het oosten.

 

Oosters Schisma

Religieuze twisten zorgden ook binnen het christendom voor verandering. Eindeloze onderhandelingen over de christelijke doctrine tussen het Westerse christendom en het Byzantijnse Rijk konden de conflicten niet oplossen. In 1054 scheidde de Oosters-orthodoxe Kerk zich definitief af van het rooms-katholieke christendom.

 

Meer weten?

Deze pagina staat vol met artikelen over personen, plaatsen en gebeurtenissen uit de vroege middeleeuwen. Lees bijvoorbeeld over de keizerskroning van Karel de Grote of verleg je grenzen met de geschiedenis van de Parsigemeenschap of de geschiedenis van de Chinese wensballon. 

 

Door: Chris Kienhuis

6 opmerkelijke muziekinstrumenten

       10 juni 2016
6 opmerkelijke muziekinstrumenten

Van Europa tot Australië, overal wordt muziek gemaakt. We gebstempels-themamaanden-ig-juni2 muziekruiken daarvoor echter niet allemaal dezelfde hulpmiddelen. Of het nu gaat om de Djembé in West-Afrika of de Patica in Japan, er bestaan ongelofelijk veel opmerkelijke muziekinstrumenten. Deze hebben stuk voor stuk unieke karakteristieken. Lees verder

Inheemse muziek van Noord-Amerika

       9 juni 2016
Inheemse muziek van Noord-Amerika

De inheemse bevolking van Noord-Amerika heeft eenstempels-themamaanden-ig-juni2 muziek bijzondere band met muziek. De aloude liederen spelen een essentiële rol binnen de cultuur. De composities hebben een herkenbare stijl, maar de uitvoering van de stukken verschilt per regio. De individualiteit van de stam blijft hiermee gewaarborgd.

Lees verder

Het vereren van relikwieën in het christelijke geloof

       6 juni 2016
Het vereren van relikwieën in het christelijke geloof

Zondag 5 juni ontdekte een bezoekster van de dom in Keulen dat de relikwie van paus Johannes Paulus II is gestolen. De relikwie bestaat uit een lapje stof met een bloeddruppel van de in 2005 overleden paus. In 2014 werd hij heilig verklaard. Het vereren van overblijfselen van heiligen kent een lange geschiedenis binnen de rooms-katholieke kerk. Lees verder

De geschiedenis van muzieknotatie

       2 juni 2016
De geschiedenis van muzieknotatie

stempels-themamaanden-ig-juni2 muziekHet noteren van muziek heeft als doel vast te leggen wanneer en op welke manier er gespeeld of gezongen dient te worden. In de loop der eeuwen zijn hier een aantal vaste regels over ontstaan waar de meeste genoteerde muziek zich in grote lijnen aan vast houdt. In dit artikel zullen de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van muzieknotatie de revue passeren. Lees verder

Politieke geschiedenis van de Filipijnen

    1 juni 2016
Politieke geschiedenis van de Filipijnen

Op de Filipijnen is er een nieuwe president gekozen. De 71-jairge Rodrigo Duterte wil zich af zetten tegen de heersende elite, corruptie en criminelen. Hij heeft direct aangekondigd de grondwet aan te willen passen om zo een parlementair systeem in de Filipijnen in te voeren. Rodrigo Duterte zal het politieke speelveld gaan bepalen de komende jaren. Hoe zag dit speelveld er in het verleden uit? Neem met ons een duik in de geschiedenis.
Lees verder

Tentoonstelling Vlijmscherp verleden

    1 juni 2016
Tentoonstelling Vlijmscherp verleden

Naast de exposities Romeinse Kust en Egypte. Land van Onsterfelijkheid is er nog een derde spraakmakende tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden: Vlijmscherp verleden. Het onderwerp is ditmaal de geschiedenis van zwaarden en diens rituele en symbolische betekenis voor mensen. Met maar liefst 200 verschillende zwaarden is het bezoeken van de tentoonstelling zeker de moeite waard. De steekwapens stammen uit verschillende tijdperken, vanaf de prehistorie tot de twintigste eeuw. Lees verder

Jodenvervolging in Hongarije

Boedapest Hongarije 1918

Op 27 mei 1529 werden dertig joden op de brandstapel gezet in de Hongaarse stad Perzinok. Het was niet de eerste keer dat de leden van de Joods-Hongaarse gemeenschap met geweld om het leven werden gebracht door de christelijke Hongaren. De joden in Hongarije waren eeuwen daarvoor in Hongarije terecht gekomen en werden meermaals vervolgd. Lees verder

Geschiedenis van de suiker

       24 mei 2016
suiker

Coca Cola kan geen frisdrank meer maken door een suikertekort. Dat is ontstaan doordat suikerboeren zich moeten houden aan maximumprijzen. Suiker wordt vandaag de dag veel gebruikt, maar wanneer gebruikten mensen het voor het eerst? En hoe zag de verspreiding van het product er door de eeuwen heen uit?

Lees verder