Lees de artikelen van Historisch Tijdschrift Aanzet op IsGeschiedenis. Historisch Tijdschrift Aanzet is hét tijdschrift voor en door studenten Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Het blad verschijnt twee à drie keer per jaar en publiceert populair-wetenschappelijke artikelen naar aanleiding van eigen onderzoek van studenten.

De ‘andere vrouwen’ in de Republiek

Vivandière meevechtend in het Franse leger bij de slag om Chiclana in 1811. Bron: www.cantinieres.com

De rol van vivandières in het Franse leger

In het Franse revolutionaire leger zaten niet alleen mannen, maar ook vrouwen. Deze zogenaamde vivandières speelden zelfs een zeer belangrijke rol, aangezien zij zorg droegen voor de voedselvoorziening van de soldaten. De geschiedenis van deze vrouwen schijnt een heel ander licht op de gegeneraliseerde positie van ‘de’ vrouw in de geschiedschrijving. Dit artikel biedt je een kijkje in de keuken van de Franse revolutionaire vrouwen. Lees verder

Klassenstrijd in Utrecht

Klassenstrijd in Utrecht

De strijd van de Muurkrant tegen kapitalistische uitbuiting in de Domstad

De jaren zeventig in Nederland kunnen worden gezien als een linkse periode. Sociale bewegingen streden tegen het onrecht van de kapitalistische maatschappij. Ook Utrecht kende zulke bewegingen, zoals De Muurkrant. Deze beweging publiceerde gedurende dit linkse decennium enorme posters om de kapitalistische onderdrukking en uitbuiting in Utrecht bloot te leggen. Een belangrijk punt van protest was de bouw van het ‘kapitalistische bolwerk’ Hoog Catharijne. Dit artikel analyseert de strijdwijze van de Muurkrant en schijnt licht op een bewogen stuk geschiedenis van de Domstad. Lees verder

Een onvoltooid verleden

Een onvoltooid verleden

Waarom verzoening tussen Japan en Zuid-Korea over de Japanse oorlogsmisdaden uitblijft.

Oorlogsmisdaden laten diepe sporen na in een samenleving. De Japanse misdaden die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gepleegd liggen nog zeer gevoelig in Zuid-Korea. Zogenaamde ‘troostmeisjes’ (gedwongen prostituees) en dwangarbeiders eisen genoegdoening, oftewel erkenning voor het leed dat hen is aangedaan. De Japanse staat is echter nauwelijks bereid om slachtoffers tegemoet te komen. Zal er ooit verzoening over deze oorlogsmisdaden plaatsvinden? Lees verder

De Arabische revolutie: het internet als ‘tool of liberation’?

De Arabische revolutie: het internet als ‘tool of liberation’? De liberaliserende werking van het internet tijdens de Arabische revolutie. -

Eind december 2010 stak een Tunesische straatverkoper zichzelf uit onvrede over de toestand in zijn land in brand. Het was het startschot van de Arabische revolutie, waarin uiteindelijk verschillende dictatoriale regimes ten val werden gebracht. Onder andere Moebarak van Egypte en Ben Ali van Tunesië werden van hun troon gestoten.[1] Vaak wordt de rol van het internet en de sociale media in de protestgolf sterk benadrukt. Is dit terecht? Lees verder

Geschiedvervalsing onder Atatürk

Geschiedvervalsing onder Atatürk Een bruikbaar verleden-

De nationale mythe ‘de Turkse Historische These’ onder Mustafa Kemal Atatürk. Dat geschiedschrijving niet altijd volledig waar is en vervalst wordt om bijvoorbeeld nationalisme aan te wakkeren, is niets nieuws. Maar de Turkse Historische These, een vorm van geschiedvervalsing die tot stand kwam in het Turkije onder Mustafa Kemal “Atatürk”, is wel heel extreem. Dit ‘geschiedverhaal’ stelde dat de Turkse natie de oorsprong was van álle grote beschavingen ter wereld en beïnvloedt de Turkse identiteit nog steeds. Het had dan ook meer doelen dan slechts het aanwakkeren van trots op de eigen natie. Lees verder

Buikhuisen in KRIminologisch perspectief

Buikhuisen in KRIminologisch perspectief

Het discours van reclasseringstijdschrift KRI rond de affaire Buikhuisen-Op 16 april 2010 werd professor Wouter Buikhuisen gerehabiliteerd met een conferentie aan de Universiteit van Leiden; dezelfde universiteit die hem in 1989 met stille trom had laten vertrekken omdat zijn naam symbool stond voor één van de meest controversiële ‘affaires’ in de Nederlandse academische wereld, de ‘affaire Buikhuisen’.  Buikhuisen wilde onderzoek doen bij delinquenten, maar dit voornemen stootte op veel weerstand.

Lees verder

Het Universum als Kleurplaat

Het Universum als Kleurplaat

De rol van Descartes’ De Wereld. De Mens in de Wetenschappelijke Revolutie- René Descartes behoort tot de meest invloedrijke filosofen en wetenschappers van de zeventiende eeuw. Hij speelde een cruciale rol in de ontwikkeling van de wetenschap. Zonder hem had de wetenschappelijke revolutie nooit plaats gevonden, bestond er geen moderne natuurwetenschap en was het Aristotelische wereldbeeld niet aangevallen. Of… niet? Het is niet overbodig om de rol van Descartes en zijn theorie nog eens kritisch te bekijken.

Lees verder

‘Kinderen van de natuur’

‘Kinderen van de natuur’

Amerikaans imperialisme in het National Geographic Magazine, 1888-1908- Tegenwoordig kennen we het National Geographic Magazine als een tijdschrift vol spectaculaire foto’s van afgelegen gebieden en vreemde volken. Het tijdschrift kent een lange geschiedenis. Bij de oprichting van de National Geographic Society was de missie ‘geografische kennis te delen en te verspreiden’ nog een leidraad. Maar met de Spaans-Amerikaanse oorlog en de daarbij behorende Amerikaanse imperialistische belangen, veranderde ook het National Geographic Magazine van koers. Geen technische wetenschappelijke artikelen meer, maar gepopulariseerde artikelen met foto reportages over de nieuwe kolonieën en volkeren. Lees verder

Stad en vorst in de vroeg-Hellenistische tijd

Stad en vorst in de vroeg-Hellenistische tijd

Ionië bevond zich in het brandpunt van de complexe strijd om de macht die als gevolg van de omverwerping van het Perzische rijk door Alexander de Grote ontstond. Na diens dood in 323 werd die strijd onder enkele van zijn generaals beslecht. Het gebied – halverwege de huidige Turkse westkust – lag op de grens van Europa en Azië. Dit verschafte voorname Ionische poleis, zoals Ephesos en Miletos, die afzonderlijk een verstandhouding met een machthebber aangingen, een sleutelpositie.[1]  Lees verder

Terwijl Boedapest brandt

Terwijl Boedapest brandt

De Nederlandse reactie op het neerslaan van de Hongaarse Opstand in 1956- Op 4 november 1956 werd het hoofdgebouw van de Communistische Partij Nederland (CPN) door een woedende groep Amsterdammers belaagd. Het gebouw, bekend onder de naam ‘Felix Meritis’ en gelegen aan de Keizersgracht 324 te Amsterdam, werd bekogeld met stenen, waarbij ruiten sneuvelden en deuren werden open gebroken. Vanwaar deze woede, niet zozeer gericht tegen het gebouw, maar wel tegen de partij die hier gevestigd was? Lees verder

De Duitse Kwestie

Het IJzeren Gordijn

Een bittere strijd binnen de muren van het Kremlin-“Een abnormale situatie waar een eind aan moet komen”. Dat zei Stalin in 1952 over de deling van Duitsland. En geef hem eens ongelijk: wie had kunnen denken dat die tijdelijke oplossing tot 1990 zou duren? De problemen en gebeurtenissen achter het IJzeren Gordijn hebben een immense invloed gehad op de ontwikkelingen in de Duitse Democratische Republiek, Oost-Europa en daarmee ook het verloop van de Koude Oorlog. Lees verder

Hongaarse vluchtelingen in Nederland

Hongaarse vluchtelingen in Nederland

Toezicht achter de schermen. Over de opvang van Hongaarse vluchtelingen in Nederland na het neerslaan van de Hongaarse Opstand in 1956.- De Koude Oorlog had na de staatsgreep in Praag in 1948 de wereld, en dus ook Nederland, volledig in zijn greep. Langzaamaan vielen alle Oost-Europese staten ten prooi aan het communisme, en de angst voor het rode gevaar begon na  de Tweede Wereldoorlog te groeien. Zowel de nasleep van de Tweede Wereldoorlog in de periode 1945-1956 als het ontstaan van de Koude Oorlog was bepalend voor het vluchtelingenbeleid in Nederland. Lees verder

Ausstellen oder zuschützen?

Ausstellen oder zuschützen?

Topografie des Terrors en de Führerbunker in de omgang met het nationaal-socialisme in West-Duitsland en herenigd Duitsland

“Buildings and places have so many stories to tell.”[i] Dit is zeker het geval in Berlijn, waar vele resten de geschiedenis vertellen van het Derde Rijk en de DDR. Het zijn gebouwen die verwoest werden, in de vergetelheid terechtkwamen of in hergebruik genomen werden. Deze plekken dragen de geschiedenis in zich mee en geven vorm aan de geschiedenis van de stad Berlijn. Lees verder

De Grote Toren van Gorinchem

De Grote Toren van Gorinchem

Behouden voor de toekomst en innerlijk verrijkt door het heden

Torens zijn al eeuwenlang kenmerkend voor het Hollandse landschap. In het verleden dienden zij niet alleen religieuze doeleinden, maar werden ze ook voor tijdsaanduiding en als alarmklok gebruikt. In tijden van onrust verschaften torens het beste uitzicht. Daarbij voorzagen zij ook in de behoefte van een herkenningsteken, een statussymbool of de drang naar een in het oog springende bevestiging van een gemeenschap. Toch hebben deze torens hun oude functies in de loop der jaren verloren. De meeste zijn qua hoogte voorbijgestreefd door hoge flatgebouwen en zendmasten. Een vraag die uit deze constateringen zou kunnen volgen is: waarom zouden deze torens eigenlijk nog worden behouden? Lees verder

De Amerikaanse Burgerrechtenbeweging (1955-1968)

De Amerikaanse Burgerrechtenbeweging (1955-1968)

De strijd der Afro-Amerikanen

‘Tis the star-spangled banner: oh long may it wave. O’er the land of the free and the home of the brave.’[1] Deze tekst, afkomstig uit het Amerikaanse volkslied, beschrijft de Verenigde Staten (VS) als een plek waar ieder in vrijheid kan leven. Helaas blijkt de realiteit minder rooskleurig.

Lees verder