Met het christendom worden de gebeurtenissen uit het Nieuwe Testament bedoeld en alle geloofsovertuigingen en instituten die daaruit voortvloeiden. Sinds de verspreiding van het christendom in het eerste millennium na Christus was het christendom de grootste religie in de Westerse wereld. Lees in het Dossier ‘christendom’ over het ontstaan van deze religie.
Kenmerkend voor de geschiedenis van het christendom zijn de kerstening van Europa en de rest van de wereld, de vorming van het katholieke instituut, de kruistochten en de Reformatie. Het is een tijd van missionarissen en martelaren, priesters en kerken, kardinalen en pausen, ridders en kathedralen en hervormingen en vervolging. Verder passeren martelaren, heiligen, kerken, kruistochten, priesterambten, christelijke gebruiken en de Reformatie de revue.

Het verhaal van Pinksteren

       17 mei 2013
Schilderij 'Pentecote' van Jean II Restout, Wikimedia Commons

Ieder jaar is het 49 dagen na Pasen Pinksteren. Veel Nederlanders verwelkomen de vrije dag, maar vaak weten zij niet waaraan zij dit te danken hebben. Het christelijke feest draait om de komst van de Heilige Geest na de hemelvaart van Jezus. Pinksteren werd in de middeleeuwen acht dagen lang gevierd en was verbonden met de lentefeesten. Lees verder

Share

Cultuurreligieuze achtergrond van de spanningen in Kosovo

          23 april 2013
Sint Arsenije I Sremac, freso in de kerk van de Heilige Apostelen in Peja

Op vrijdag 19 april 2013 bereikten Servië en Kosovo een historisch akkoord. Daarin werd vastgesteld dat de Servische minderheid in Kosovo meer autonomie krijgt en Servië zich niet meer met het gebied zal bemoeien. Een verontwaardigde Servische minderheid reageerde echter furieus op deze afspraak. De verwikkelingen nodigen uit om de dieperliggende oorzaken van de onvermoeibare sentimenten in het gebied onder de loep te nemen. Lees verder

Share

Brand in Texas: Waco in 1993

          18 april 2013
Brandende puinhopen van het Mount Carmel Center in Waco, Texas. Bron: Wikimedia Commons

Op 18 april 2013 ontplofte een kunstmestfabriek in de plaats West, vlakbij de Texaanse stad Waco. Er brak brand uit en omliggende gebouwen raakten zwaar beschadigd. Opvallend is dat precies twintig jaar geleden Waco ook wereldnieuws was vanwege een drama met dodelijke afloop. De FBI belegerde toen het gebouw van sekteleider David Koresh. Er brak brand uit en 76 mensen kwamen om het leven. Lees verder

Share

Waarheid achter evangelie naar Judas onthuld

       12 april 2013
Evangelie naar Judas. Bron: Wikimedia Commons

In de jaren ’70 werd een verloren gewaand ‘evangelie naar Judas’ gevonden, dat Judas als bondgenoot van Jezus afschilderde in plaats van hem neer te zetten als zijn verrader. Het document werd in 2006 na onderzoek als authentiek bestempeld. De betrokken wetenschappers hebben nu bekend gemaakt dat ze deze conclusie hebben gebaseerd op een onderzoek naar een reeks van alledaagse documenten, zoals oude Egyptische huwelijksakten. Lees verder

Share

Tentoonstelling ‘In Vredesnaam’ in Centraal Museum Utrecht

             11 april 2013
Allegorie op de Vrede van Utrecht-Rastatt. Te zien in het Centraal Museum. Bron: Centraal Museum Utrecht

De tentoonstelling ‘In Vredesnaam’ biedt een historische achtergrond bij de viering van 300 jaar Vrede van Utrecht in 2013. Deze ‘Vergeten Vrede’ is in Nederland relatief onbekend, maar in het buitenland staat de stad Utrecht juist bekend vanwege deze belangrijke onderhandelingen. De internationale historische tentoonstelling ‘In Vredesnaam’ toont waarom de vrede zo belangrijk is in de wereldgeschiedenis en waarom het de stad Utrecht wereldfaam bezorgde. Lees verder

Share

6 april jarig: Rafaël Santi

    6 april 2013
Zelfportret van Rafaël Santi, 1506. Bron: Wikimedia Commons

Rafaël Santi (of: Sanzio) is naast Leonardo da Vinci en Michelangelo Buonarotti een van de beroemdste meesters van de Italiaanse Renaissance-schilderkunst. Hij stond bekend als vriendelijk en charmant en had naar eigen zeggen ‘tijdens het schilderen een gevoel van honger naar mooie vrouwen.’ Rafaël Santi werd geboren op 6 april 1483 in de Italiaanse stad Urbino. Lees verder

Share

Discussie over Lijkwade van Turijn laait opnieuw op

       29 maart 2013
12e eeuwse tekening van de begrafenis van Jezus. Het kleed waarop hij ligt vertoont opvallende overeenkomsten met de Lijkwade van Turijn. Bron: Wikimedia Commons

Italiaanse onderzoekers maakten deze week bekend dat de ‘Lijkwade van Turijn’ niet te snel afgeschreven moet worden als een middeleeuwse replica. De wetenschappers concluderen dat ‘het kleed wel degelijk ouder is dan duizend jaar’. Deze nieuwe conclusie haakt in op een discussie die sinds de ontdekking van het doek in Frankrijk in de 14e eeuw gaande is. Lees verder

Share

Geschiedenis van de Matthaüs Passion

       29 maart 2013
Jezus op Golgotha (Wikimedia)

We gaan op gepaste wijze actievoeren, want we willen wel rekening houden met het mooie karakter van de Matthäus Passion

Lees verder

Share

Thomas van Aquino als christelijke Aristoteles

       28 maart 2013
Thomas van Aquino (Wikimedia)

De pogingen van onder meer Augustinus en Anselmus om filosofie en religie nader tot elkaar te brengen, vond vanaf de 12e eeuw navolging in de zogeheten Scholastiek (circa 1200-1350). In deze periode ontstond bovendien een hernieuwde interesse in het werk van Aristoteles. Zo beweerde de 13e-eeuwse theoloog en filosoof Thomas van Aquino dat hij met behulp van Aristoteles het bestaan van God kon aantonen. Lees verder

Share

Betekenis van Witte Donderdag

       28 maart 2013
Witte Donderdag, Jezus was de voeten van zijn discipelen (Wikimedia)

Donderdag 28 maart 2013 is de laatste donderdag voor Pasen, de dag die volgens de kerkelijke traditie Witte Donderdag wordt genoemd. Het is het begin van het zogenaamde triduum sacrum, dat compleet wordt gemaakt door Goede Vrijdag en Stille Zaterdag. Op Witte Donderdag herdenkt de christelijke gemeenschap het laatste avondmaal dat Jezus met zijn discipelen nuttigde, een dag voordat hij op Golgotha zou worden gekruisigd. Lees verder

Share

Geschiedenis van het paasvuur

    27 maart 2013
Paasvuur in de Twentse plaats Denekamp, 12 april 1936. Bron: Nationaal Archief

Vanwege de aanhoudende droogte en harde wind hebben de gemeentes Lochem en Oost- en West-Stellingwerf het aansteken van de traditionele paasvuren dit jaar verboden. Door de weersomstandigheden zou een paasvuur zich makkelijk kunnen ontwikkelen tot een (bos)brand. De oorsprong van het paasvuur is onduidelijk, maar zeker is dat het om een eeuwenoude traditie gaat. Lees verder

Share

Conservator Renger de Bruin over de Vrede van Utrecht

          27 maart 2013
Honich, Adriaen (1643-1683), De Stadhuisbrug te Utrecht 1663, kort voor het begin van de onderhandelingen. Bron: Centraal Museum Utrecht.

“De Vrede van Utrecht is een keerpunt in de wereldgeschiedenis en betekende het einde van een reeks oorlogen die Europa al twee eeuwen teisterde.” Aan het woord is Prof. dr. Renger de Bruin, conservator bij het Centraal Museum. In een interview met IsGeschiedenis vertelt hij over de tentoonstelling ‘In Vredesnaam’ en over de Vrede van Utrecht, die dit jaar precies 300 jaar geleden ondertekend werd. Lees verder

Share

Anselmus en zijn ‘ontologisch godsbewijs’

       21 maart 2013
Anselmus van Canterbury (Wikimedia)

In de eeuwen nadat Augustinus (354-430) had gezocht naar een verzoening tussen geloof en rede, vond er een intellectuele en culturele teloorgang plaats in het politiek instabiele Europa. Vanaf de 8e eeuw trad een herstel in en werden langzaam maar zeker de oude grote denkers ‘herontdekt’. Tijdens de ‘12e-eeuwse Renaissance’ deden filosofen nieuwe pogingen om theologische vraagstukken op een rationele manier te doorgronden. Anselmus was één van hen. Lees verder

Share

Pausin Johanna: vrouwelijke kerkleider

       19 maart 2013
Woodcut illustration of pope Joan (Wikimedia)

De Rooms-katholieke kerk heeft in de loop van de geschiedenis veel omstreden pausen en tegenpausen voortgebracht. Toch spant het verhaal van ‘pausin Johanna’ de kroon. Hoewel er geen onomstotelijk historisch bewijs is geleverd dat deze vrouwelijke paus daadwerkelijk heeft bestaan, wordt zij toch in meerdere middeleeuwse geschriften vermeld. Wie was deze opmerkelijke vrouw en klopt de legende dat zij de katholieke kerk een hak wist te zetten? Lees verder

Share

Annulus Piscatorius: de pauselijke vissersring

       19 maart 2013
Annulus piscatorius van Leo XIII (Wikimedia)

Paus Franciscus krijgt de vissersring, als verwijzing naar de apostel Petrus, die visser was en van Christus de opdracht kreeg visser van mensen te zijn

Lees verder

Share

Pauselijke namen door de eeuwen heen

          15 maart 2013
Pietro Perugino, Jezus geeft de sleutels aan Petrus. Fresco van Pietro Perugino in Sixtijnse Kapel, ca. 1480 (WIkimedia)

De kersverse paus Franciscus is niet alleen de eerste paus in 1272 jaar van niet-Europese afkomst, maar ook de eerste bekleder van de Heilige Stoel sinds paus Lando (913-914) die een nieuwe, unieke naam heeft gekozen. Welke eeuwenlange traditie gaat er eigenlijk schuil achter de pauselijke namen die kardinalen na hun verkiezing aannemen? Lees verder

Share